Nhiều nhân sự được thuê để đánh giá các đoạn hội thoại của ChatGPT nhằm hoàn thiện mô hình của OpenAI đã bị chấm dứt hợp đồng sau khi bị phát hiện dùng chính trí tuệ nhân tạo để làm việc, dấy lên lo ngại về nguy cơ làm suy thoái chất lượng dữ liệu.
Hàng nghìn cộng tác viên trên khắp thế giới đang làm công việc kiểm tra các dữ liệu đầu vào thực tế từ người dùng ChatGPT nhằm giúp hệ thống phản hồi tự nhiên và chính xác hơn. Mục tiêu cốt lõi của quá trình này là đưa yếu tố nhận định của con người vào thuật toán. Tuy nhiên, theo một báo cáo từ chuyên trang 404 Media, nhiều cộng tác viên tham gia các dự án cải thiện mô hình của OpenAI đã bị sa thải vì dùng chính AI để hoàn thành các phần việc được giao.
Sự việc này làm nổi bật một nghịch lý trong quy trình phát triển trí tuệ nhân tạo, khi những người được trả tiền để cung cấp góc nhìn của con người lại tự ý tự động hóa công việc bằng máy móc. Đáng lo ngại hơn, thực trạng này có thể dẫn đến hiện tượng suy thoái mô hình (model collapse). Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature từng chỉ ra rằng, việc huấn luyện lặp đi lặp lại dựa trên các dữ liệu do AI tự tạo ra sẽ khiến hệ thống dần suy giảm chất lượng và mất đi các thông tin từ phân phối dữ liệu gốc.
Tài liệu do 404 Media thu thập cùng lời kể của các nhân sự tham gia dự án cho thấy quy mô của các chiến dịch đào tạo này rất lớn, đôi khi lên tới hơn 10.000 người cho một dự án đơn lẻ. Chẳng hạn tại Dự án Lily, hàng trăm người có nhiệm vụ đọc các cuộc hội thoại thực tế của người dùng ChatGPT để đánh giá phản hồi, đồng thời ngăn chặn tình trạng chatbot nịnh bợ hoặc thể hiện hành vi nhân hóa quá mức. Khi những người này sử dụng AI để tạo ra các đánh giá, tính chân thực của dữ liệu đào tạo bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Một cộng tác viên giấu tên cho biết các vụ phát hiện và cho thôi việc vì lý do dùng AI diễn ra thường xuyên trong những nhóm hàng nghìn người.
Để ngăn chặn tình trạng trên, các hướng dẫn nội bộ cấm triệt để nhân viên sử dụng bất kỳ công cụ tự động nào. Đáng chú ý, tài liệu hướng dẫn những người làm nhiệm vụ kiểm tra chéo ghi rõ họ không được phép dùng công cụ phát hiện AI như GPTZero vì chúng thiếu độ tin cậy, đồng thời cũng không được dùng các tiện ích mở rộng như Grammarly hay phần mềm dịch thuật AI để viết nhận xét. Hướng dẫn này cũng lưu ý các giám sát viên không tiết lộ tiêu chí nghi vấn cho người bị kiểm tra để tránh việc họ tìm cách che giấu tinh vi hơn.
Đội ngũ giám sát chất lượng nội bộ được yêu cầu nhận diện sự can thiệp của AI thông qua các dấu hiệu trực tiếp, bao gồm lối diễn đạt lặp lại, cách ngắt câu đặc trưng của máy móc như lạm dụng dấu gạch ngang (em dash), hoặc thời gian nộp bài nhanh bất thường. Một cựu cộng tác viên chia sẻ họ đã bị chấm dứt hợp đồng do vấn đề về tính xác thực sau khi dùng AI để hỗ trợ vì cảm thấy áp lực và công việc thiếu ý nghĩa.
Mercor, một công ty tuyển dụng cung cấp nhân sự cho các dự án đào tạo của OpenAI, xác nhận việc nghiêm cấm hoàn toàn hành vi này. Đại diện Mercor khẳng định các chuyên gia được thuê vì năng lực nhận định chuyên môn của con người. Hợp đồng quy định rõ việc cấm sử dụng các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), công ty cũng đầu tư mạnh vào hệ thống rà soát và sẽ lập tức loại bỏ bất kỳ ai vi phạm.
Bên cạnh vấn đề dùng AI làm hộ bài tập, một số cộng tác viên khác còn bộc lộ sự bất mãn với công việc. Một người từng làm việc cho nhiều đơn vị huấn luyện AI tiết lộ họ thỉnh thoảng cố tình chọn những phản hồi kém chất lượng nhất một cách ngẫu nhiên. Người này chia sẻ cảm giác thất vọng khi làm công việc này, thậm chí cảm thấy bản thân đang được trả tiền để làm cho AI trở nên tệ hơn.
Hàng nghìn cộng tác viên trên khắp thế giới đang làm công việc kiểm tra các dữ liệu đầu vào thực tế từ người dùng ChatGPT nhằm giúp hệ thống phản hồi tự nhiên và chính xác hơn. Mục tiêu cốt lõi của quá trình này là đưa yếu tố nhận định của con người vào thuật toán. Tuy nhiên, theo một báo cáo từ chuyên trang 404 Media, nhiều cộng tác viên tham gia các dự án cải thiện mô hình của OpenAI đã bị sa thải vì dùng chính AI để hoàn thành các phần việc được giao.
Sự việc này làm nổi bật một nghịch lý trong quy trình phát triển trí tuệ nhân tạo, khi những người được trả tiền để cung cấp góc nhìn của con người lại tự ý tự động hóa công việc bằng máy móc. Đáng lo ngại hơn, thực trạng này có thể dẫn đến hiện tượng suy thoái mô hình (model collapse). Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature từng chỉ ra rằng, việc huấn luyện lặp đi lặp lại dựa trên các dữ liệu do AI tự tạo ra sẽ khiến hệ thống dần suy giảm chất lượng và mất đi các thông tin từ phân phối dữ liệu gốc.
Tài liệu do 404 Media thu thập cùng lời kể của các nhân sự tham gia dự án cho thấy quy mô của các chiến dịch đào tạo này rất lớn, đôi khi lên tới hơn 10.000 người cho một dự án đơn lẻ. Chẳng hạn tại Dự án Lily, hàng trăm người có nhiệm vụ đọc các cuộc hội thoại thực tế của người dùng ChatGPT để đánh giá phản hồi, đồng thời ngăn chặn tình trạng chatbot nịnh bợ hoặc thể hiện hành vi nhân hóa quá mức. Khi những người này sử dụng AI để tạo ra các đánh giá, tính chân thực của dữ liệu đào tạo bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Một cộng tác viên giấu tên cho biết các vụ phát hiện và cho thôi việc vì lý do dùng AI diễn ra thường xuyên trong những nhóm hàng nghìn người.
Để ngăn chặn tình trạng trên, các hướng dẫn nội bộ cấm triệt để nhân viên sử dụng bất kỳ công cụ tự động nào. Đáng chú ý, tài liệu hướng dẫn những người làm nhiệm vụ kiểm tra chéo ghi rõ họ không được phép dùng công cụ phát hiện AI như GPTZero vì chúng thiếu độ tin cậy, đồng thời cũng không được dùng các tiện ích mở rộng như Grammarly hay phần mềm dịch thuật AI để viết nhận xét. Hướng dẫn này cũng lưu ý các giám sát viên không tiết lộ tiêu chí nghi vấn cho người bị kiểm tra để tránh việc họ tìm cách che giấu tinh vi hơn.
Đội ngũ giám sát chất lượng nội bộ được yêu cầu nhận diện sự can thiệp của AI thông qua các dấu hiệu trực tiếp, bao gồm lối diễn đạt lặp lại, cách ngắt câu đặc trưng của máy móc như lạm dụng dấu gạch ngang (em dash), hoặc thời gian nộp bài nhanh bất thường. Một cựu cộng tác viên chia sẻ họ đã bị chấm dứt hợp đồng do vấn đề về tính xác thực sau khi dùng AI để hỗ trợ vì cảm thấy áp lực và công việc thiếu ý nghĩa.
Mercor, một công ty tuyển dụng cung cấp nhân sự cho các dự án đào tạo của OpenAI, xác nhận việc nghiêm cấm hoàn toàn hành vi này. Đại diện Mercor khẳng định các chuyên gia được thuê vì năng lực nhận định chuyên môn của con người. Hợp đồng quy định rõ việc cấm sử dụng các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), công ty cũng đầu tư mạnh vào hệ thống rà soát và sẽ lập tức loại bỏ bất kỳ ai vi phạm.
Bên cạnh vấn đề dùng AI làm hộ bài tập, một số cộng tác viên khác còn bộc lộ sự bất mãn với công việc. Một người từng làm việc cho nhiều đơn vị huấn luyện AI tiết lộ họ thỉnh thoảng cố tình chọn những phản hồi kém chất lượng nhất một cách ngẫu nhiên. Người này chia sẻ cảm giác thất vọng khi làm công việc này, thậm chí cảm thấy bản thân đang được trả tiền để làm cho AI trở nên tệ hơn.
