Dù thắng hay thua ở bán kết, bóng đá Trung Quốc vẫn đi sau Việt Nam... 8 năm

[Linh Pham]

Bóng đá Trung Quốc đang chứng kiến những thay đổi đáng chú ý sau chiến tích của U23 Trung Quốc tại VCK U23 châu Á 2026. Những năm đầu thế kỷ 21, bóng đá Trung Quốc từng là một trong những đội tuyển mạnh nhất châu Á, khi ĐTQG tham dự World Cup 2002, giành hạng tư tại ASIAN Cup 2000 và á quân tại ASIAN Cup 2004. Trong khi đó, bóng đá Việt Nam vẫn loay hoay tìm cách vượt qua Thái Lan, cả về vị trí trên bảng xếp hạng lẫn thực lực. Tuy nhiên, kể từ đó, bóng đá Trung Quốc đã gặp phải không ít khó khăn và tụt hậu.

HLV Antonio Puche liệu có thể giúp U23 Trung Quốc vào tới chung kết VCK U23 châu Á giống như HLV Park Hang-seo đã làm được với U23 Việt Nam hồi năm 2018?​

Với những bê bối liên quan đến dàn xếp tỷ số, cầu thủ chạy tiền để có suất trong đội tuyển, và các vụ án gây chấn động, bóng đá Trung Quốc càng thêm khó khăn. Mặc dù đã nỗ lực cải thiện lực lượng với việc nhập tịch cầu thủ từ các nền bóng đá hàng đầu, kết quả vẫn không như mong đợi. Liên đoàn bóng đá Trung Quốc mất phương hướng, và người hâm mộ dần lạnh nhạt với bóng đá quốc gia.

Tuy nhiên, giai đoạn tồi tệ có vẻ đang dần qua đi khi U23 Trung Quốc vượt qua vòng bảng và vào đến bán kết giải đấu này, sau 21 năm chờ đợi. Dù kết quả thế nào, đây cũng là một thành công lớn của bóng đá nước này. U23 Trung Quốc thể hiện một lối đá phòng ngự rất hiệu quả trong suốt giải đấu, chỉ có một bàn thắng và không để thủng lưới lần nào. Thủ môn Li Hao là nhân vật nổi bật, nhưng những cầu thủ khác trong đội bóng này hầu như không được nhớ tên.

HLV Antonio Puche, người đã giúp U23 Trung Quốc đạt được thành tích này, được khen ngợi vì chiến thuật thực dụng của mình. Nhiều chuyên gia bóng đá Trung Quốc đã gọi chiến thuật này là “khoa học nhất thế giới”, vì nó đang mang lại thành công cho đội bóng. Tuy nhiên, chiến thuật phòng ngự chặt chẽ này không phải là mới, mà đã từng được áp dụng bởi U23 Việt Nam trong chiến thắng "Thường Châu tuyết trắng" tại giải U23 châu Á 2018. Và trong quá khứ, bóng đá Ý cũng từng sử dụng lối chơi này.

Tuy chiến thuật phòng ngự chặt chẽ đã mang lại thành công cho U23 Trung Quốc trong giải đấu lần này, nhưng câu hỏi lớn là liệu bóng đá Trung Quốc có tiếp tục theo đuổi lối chơi này hay không. Sau chiến tích này, lứa cầu thủ U23 sẽ lên ĐTQG mang theo tư duy và chiến thuật hiện tại. Liên đoàn bóng đá Trung Quốc cùng với người hâm mộ, có thể sẽ tiếp tục duy trì và ủng hộ lối đá thực dụng này vì nó đang đem lại kết quả cụ thể.

Tuy nhiên, vấn đề lớn sẽ xuất hiện khi nhận ra những hạn chế của chiến thuật này. Việt Nam, trong hành trình cải thiện lối chơi, đã phải loay hoay trong nhiều năm khi tìm cách đá với các đội bóng phòng ngự chặt chẽ. Quá trình thay đổi này mất rất nhiều thời gian, và khi bóng đá Trung Quốc nhận ra sự cần thiết phải thay đổi, sẽ có một cuộc cách mạng về lối chơi. Nhưng điều này chắc chắn sẽ không dễ dàng.

Việt Nam đã phải trải qua áp lực từ truyền thông và người hâm mộ khi cố gắng bảo vệ những nỗ lực thay đổi. Trung Quốc cũng sẽ gặp phải những khó khăn tương tự khi bắt đầu chuyển mình, và họ sẽ cần thời gian dài hơn Việt Nam để nhận ra sự bất cập của lối đá phòng ngự này. Câu hỏi mà Liên đoàn bóng đá Trung Quốc phải đối mặt là liệu bóng đá kiểm soát có phù hợp với đặc thù của đất nước này hay không. Và nếu chưa có thành tích rõ ràng, sẽ rất khó có câu trả lời chính xác cho câu hỏi này.

Tương lai bóng đá Trung Quốc sẽ cần một thời gian dài để tìm ra phương pháp mới, giống như Việt Nam đã làm cách đây 8 năm. Để thay đổi lối chơi, Trung Quốc sẽ cần có những huấn luyện viên dám thử nghiệm và đối mặt với sự phản kháng từ dư luận. Và chắc chắn, bóng đá Trung Quốc sẽ phải tiếp tục hành trình của mình, như Việt Nam, để tìm ra một lối chơi mạnh mẽ và có thể chiến thắng trên sân cỏ.