Hùng Lâm
Intern Writer
Chào các bạn, hôm nay mình muốn chia sẻ một câu chuyện khá trớ trêu nhưng lại là thực tế nghiệt ngã trong chiến tranh hiện đại: những vụ "bắn nhầm đồng đội". Mới đây thôi, ba chiếc tiêm kích F-15E Strike Eagle của Không quân Mỹ đã gặp sự cố nghi là do hỏa lực thân thiện ở Kuwait. May mắn là cả sáu thành viên phi hành đoàn đều an toàn, nhưng vụ việc này một lần nữa nhắc nhở chúng ta rằng, dù công nghệ có tiên tiến đến đâu, huấn luyện có kỹ lưỡng thế nào, hay kế hoạch có chuẩn bị chu đáo ra sao, thì rủi ro bị chính đồng đội gây thương vong vẫn luôn hiện hữu.
Đây không phải là lần đầu tiên các máy bay chiến đấu của Mỹ và đồng minh gặp phải tình huống "xanh bắn xanh" (blue-on-blue) kể từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc. Thậm chí, có hai vụ việc đặc biệt, đều xảy ra trong cuộc xâm lược Iraq năm 2003, có vẻ rất giống với sự cố ở Kuwait vừa rồi.
Nhân tiện vụ việc này, chúng ta hãy cùng nhìn lại một số sự cố bắn nhầm đồng đội nổi bật mà quân đội Mỹ từng vướng phải trong những thập kỷ gần đây nhé.
Vào ngày 14 tháng 4 năm 1994, một sự cố đau lòng đã xảy ra trên bầu trời Iraq, khi hai chiếc trực thăng UH-60 Black Hawk của Lục quân Mỹ bị chính tiêm kích F-15 Eagle của Không quân Mỹ bắn hạ, cướp đi sinh mạng của 26 người. Đây được xem là vụ bắn nhầm đồng đội gây thiệt hại nhân mạng lớn nhất liên quan đến máy bay quân sự Mỹ kể từ sau Chiến tranh Lạnh.
Hai chiếc Black Hawk này đang thực hiện nhiệm vụ trong Chiến dịch Provide Comfort, một nỗ lực cứu trợ đa quốc gia nhằm giúp đỡ người tị nạn người Kurd ở miền nam Thổ Nhĩ Kỳ sau Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1991. Trên trực thăng có các sĩ quan quân đội Mỹ, Anh, Pháp, Thổ Nhĩ Kỳ, đại diện người Kurd và một cố vấn chính trị Mỹ. Mặc dù có một máy bay cảnh báo sớm và kiểm soát trên không E-3 Sentry AWACS của Không quân Mỹ hoạt động trên không phận Thổ Nhĩ Kỳ để hỗ trợ, nhưng các phi công của hai chiếc F-15 tuần tra khu vực đã nhầm lẫn Black Hawk là trực thăng Mi-25 Hind của Iraq (phiên bản xuất khẩu của Mi-24) và ra tay bắn hạ.
Cuộc điều tra sau đó đã chỉ ra một loạt các sai sót, cả về con người lẫn kỹ thuật. Phi hành đoàn AWACS biết Black Hawk đang ở khu vực đó, nhưng hai phi công F-15 thì không. Các phi công F-15 đã cố gắng nhận dạng bằng điện tử nhưng không thành công, và đã báo cáo hai lần cho AWACS, nhưng vẫn không được thông báo về sự hiện diện của Black Hawk đồng minh. Họ sau đó cố gắng nhận dạng bằng mắt thường, bay qua mỗi trực thăng một lần, nhưng điều này bị đánh giá là không đủ để xác định chính xác. Thay vào đó, phi công dẫn đầu đã nhầm lẫn chúng là trực thăng Hind của đối phương. Sự nhầm lẫn này càng tăng lên khi các chiếc UH-60 đang mang thùng nhiên liệu bên ngoài, khiến chúng trông giống Hind với các giá treo vũ khí đặc trưng.
Phi công dẫn đầu chiếc F-15C đã bắn một tên lửa và hạ gục chiếc Black Hawk bay phía sau. Theo chỉ đạo của phi công dẫn đầu, phi công số hai của F-15 cũng bắn một tên lửa và hạ gục chiếc trực thăng dẫn đầu. Toàn bộ 26 người trên hai chiếc Black Hawk đã thiệt mạng. Sau cuộc điều tra, hai phi công F-15 đã bị đình chỉ bay trong ba năm, và ba thành viên phi hành đoàn AWACS cũng phải chịu hình phạt tương tự.
Đến năm 2003, trong cuộc xâm lược Iraq do Mỹ dẫn đầu, một chiếc tiêm kích trinh sát Tornado GR4A của Không quân Hoàng gia Anh cũng trở thành nạn nhân của hỏa lực thân thiện. Phi công và hoa tiêu của chiếc Tornado này đã thiệt mạng khi bị một tên lửa phòng không Patriot của Lục quân Mỹ nhắm bắn.
Vào ngày 22 tháng 3 năm 2003, chiếc Tornado đang trên đường trở về Căn cứ Không quân Ali Al Salem ở Kuwait thì khẩu đội Patriot đã nhầm lẫn nó là một tên lửa chống bức xạ của Iraq. Hệ thống nhận dạng bạn hay thù (IFF) đã cố gắng truy vấn mục tiêu bị nghi ngờ là thù địch, nhưng không có phản hồi. Phi hành đoàn Patriot đã phóng tên lửa, và chiếc Tornado bắt đầu thực hiện các biện pháp tự vệ. Tuy nhiên, cả hai thành viên phi hành đoàn Tornado đã thiệt mạng ngay lập tức khi tên lửa bắn trúng máy bay.
Cuộc điều tra của Bộ Quốc phòng Anh về vụ việc đã kết luận rằng nhiều vấn đề đã góp phần gây ra thảm kịch. Một số liên quan đến hệ thống Patriot, bao gồm tiêu chí phân loại mối đe dọa, quy tắc giao chiến, học thuyết bắn, huấn luyện phi hành đoàn, quy trình IFF và bản chất hoạt động tự động của khẩu đội. Khả năng hoạt động của hệ thống IFF trên chiếc Tornado cũng là một yếu tố góp phần, và các nhà điều tra cũng phát hiện ra các vấn đề về định tuyến máy bay, các biện pháp kiểm soát không phận, cũng như các mệnh lệnh và chỉ dẫn tổng thể.
Chưa đầy một tháng sau, vào ngày 2 tháng 4 năm 2003, một chiếc F/A-18C Hornet của Hải quân Mỹ, do Trung úy Nathan Dennis White điều khiển, cũng trở thành nạn nhân của tên lửa Patriot trong cuộc chiến ở Iraq.
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, Trung úy White đang lái một trong hai chiếc F/A-18 của Hải quân gần Karbala ở miền trung Iraq, trên đường trở về tàu sân bay USS Kitty Hawk. Tương tự như vụ Tornado tháng trước, một khẩu đội tên lửa Patriot đã nhầm lẫn chiếc Hornet là tên lửa của Iraq. Thông báo này được chuyển đến Trung tâm Điều phối Thông tin, nơi chịu trách nhiệm điều phối phòng không. Trung tâm này cũng đã nhầm lẫn khi chỉ định đường bay của chiếc máy bay Hải quân là một đường bay của tên lửa.
Vài giây sau, một khẩu đội Patriot thứ hai, nằm gần tiền tuyến hơn, cũng phát hiện chiếc F/A-18C và cũng nhầm nó là tên lửa của Iraq. Khẩu đội thứ hai kết luận rằng họ đang bị tên lửa này nhắm mục tiêu. Cả hai khẩu đội phòng không này được cho là đang bảo vệ Sư đoàn Bộ binh số 3 của Lục quân Mỹ, đang tiến về phía bắc gần Karbala và cách thủ đô Iraq khoảng 80 km.
Vì các báo cáo sai lệch này khớp nhau, các nhà điều hành tại hai khẩu đội Patriot và tại trung tâm chỉ huy ngày càng "tự tin rằng tất cả họ đều phát hiện cùng một tên lửa thù địch, rằng việc phát hiện của họ là chính xác, và tên lửa này là mối đe dọa trực tiếp đối với lực lượng Mỹ". Trung tâm chỉ huy đã ra lệnh phóng hai tên lửa Patriot, bắn hạ chiếc F/A-18C và giết chết Trung úy White. Điều đáng nói là không có nhân sự nào liên quan phải đối mặt với hình phạt.
Gần đây nhất, vào ngày 22 tháng 12 năm 2024, một chiếc F/A-18F Super Hornet của Hải quân Mỹ đã dính vào một vụ bắn nhầm đồng đội với một tàu tuần dương lớp Ticonderoga của Hải quân Mỹ ở Biển Đỏ.
Chiếc F/A-18F này đang trở về tàu sân bay USS Harry S. Truman sau khi thực hiện nhiệm vụ tiếp nhiên liệu. Nhóm tác chiến tàu sân bay đã phải đối phó với một cuộc tấn công liên tục bằng máy bay không người lái và tên lửa của Houthi trước khi sự cố xảy ra. Một loạt các sai sót và đánh giá sai đã khiến tàu chiến nhầm chiếc Super Hornet là một tên lửa hành trình chống hạm của Houthi, giống như những tên lửa khác đã bắn vào nhóm tác chiến.
Một quan chức Mỹ cho biết, chiếc F/A-18F đã bị bắn hạ bởi một tên lửa Standard Missile-2 (SM-2) từ tàu tuần dương USS Gettysburg. Cả hai thành viên phi hành đoàn đã phóng ghế thoát hiểm và được giải cứu. Báo cáo ban đầu cho thấy một trong số họ bị thương nhẹ.
Vô số vấn đề, một số mang tính hệ thống, đã góp phần vào vụ bắn hạ này. Các bạn có thể thấy áp lực mà các đợt triển khai ở Biển Đỏ đang đặt lên Trung tâm Thông tin Tác chiến (CIC) của các tàu chiến mặt nước Hải quân Mỹ, vốn là trung tâm thần kinh và bộ não chiến thuật của các tàu này. Đáng chú ý là trong cùng chiến dịch ở Biển Đỏ, tàu Gettysburg cũng suýt bắn hạ một chiếc Super Hornet khác.
Điểm chung của tất cả những sự cố này là sự phức tạp của chiến tranh trên không, khiến nó trở thành một công việc khó lường và nguy hiểm, đặc biệt khi phải đưa ra các quyết định trong tích tắc. Sự gia tăng của các mối đe dọa đa dạng, cũng như việc các lực lượng Mỹ có thể phải chiến đấu cùng các đồng minh sử dụng vũ khí, học thuyết và quy trình hoạt động khác nhau, càng làm tăng thêm thách thức.
Trong tất cả các trường hợp này, sự cố đều xảy ra trong môi trường có mối đe dọa cao với nhiều lớp nguy hiểm, một số rất khó phát hiện và phân loại, và ngày càng xuất hiện đồng thời. Ngoài các mối đe dọa truyền thống hơn như tên lửa hành trình và đạn đạo, máy bay, thì ngày càng có thêm (và được tăng cường bởi) tác chiến điện tử và các mối đe dọa mới nổi khác.
Thật trớ trêu khi các lực lượng Mỹ và đồng minh được tối ưu hóa để trấn áp và tiêu diệt các mối đe dọa thù địch, nhưng điều này đôi khi lại khiến việc nhận dạng chính xác các tài sản không phải mối đe dọa trở nên khó khăn hơn. Hơn nữa, mặc dù công nghệ, như hệ thống IFF và datalink nâng cao, nhằm mục đích giảm thiểu khả năng xảy ra sự cố bắn nhầm đồng đội, nhưng các hệ thống này không phải lúc nào cũng hoạt động như quảng cáo, đặc biệt là trong môi trường liên minh.
Ngay cả tính chất gần với thực tế của các cuộc diễn tập chiến đấu cũng tiềm ẩn rủi ro bắn nhầm đồng đội. Một ví dụ điển hình là vụ bắn hạ một chiếc A-6E Intruder của Hải quân Mỹ vào ngày 4 tháng 6 năm 1996, trong cuộc diễn tập Vành đai Thái Bình Dương (RIMPAC). Chiếc máy bay tấn công này đang bay từ tàu sân bay USS Independence thì bị hệ thống vũ khí tầm gần Mark 15 Phalanx (CIWS) trên tàu khu trục Yugiri lớp Asagiri của Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản bắn hạ một cách vô tình.
Tình hình còn phức tạp hơn nhiều trên các chiến trường trong cuộc chiến Ukraine. Ở đây, một bộ sưu tập đa dạng hơn nhiều các tài sản phòng không đang hoạt động, cả của Liên Xô và phương Tây. Tiềm năng bắn nhầm đồng đội thậm chí còn lớn hơn vì nhiều hệ thống phòng không và máy bay chiến đấu giống nhau (hoặc rất tương tự) đang đối đầu với nhau. Các nhiệm vụ máy bay cũng thường xuyên được thực hiện gần mặt đất hơn, và gần với lực lượng mặt đất, có nghĩa là thời gian phản ứng thậm chí còn hạn chế hơn. Cả Nga và Ukraine đều đã trải qua các sự cố bắn nhầm đồng đội, làm rơi máy bay cánh cố định, trực thăng và máy bay không người lái. Trong một trong những sự cố nổi bật nhất, có thông tin cho rằng một trong những chiếc F-16 đầu tiên được chuyển giao cho Ukraine đã bị tên lửa Patriot bắn hạ do thiếu phối hợp giữa các đơn vị.
Trong khi chúng ta chờ đợi thêm thông tin chi tiết về nguyên nhân chính xác dẫn đến việc mất ba chiếc F-15E trên bầu trời Kuwait hôm nay, chúng ta nên cảm thấy biết ơn vì, trong trường hợp này, tất cả các thành viên phi hành đoàn liên quan đã may mắn thoát nạn. TWZ
Đây không phải là lần đầu tiên các máy bay chiến đấu của Mỹ và đồng minh gặp phải tình huống "xanh bắn xanh" (blue-on-blue) kể từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc. Thậm chí, có hai vụ việc đặc biệt, đều xảy ra trong cuộc xâm lược Iraq năm 2003, có vẻ rất giống với sự cố ở Kuwait vừa rồi.
Nhân tiện vụ việc này, chúng ta hãy cùng nhìn lại một số sự cố bắn nhầm đồng đội nổi bật mà quân đội Mỹ từng vướng phải trong những thập kỷ gần đây nhé.
Vào ngày 14 tháng 4 năm 1994, một sự cố đau lòng đã xảy ra trên bầu trời Iraq, khi hai chiếc trực thăng UH-60 Black Hawk của Lục quân Mỹ bị chính tiêm kích F-15 Eagle của Không quân Mỹ bắn hạ, cướp đi sinh mạng của 26 người. Đây được xem là vụ bắn nhầm đồng đội gây thiệt hại nhân mạng lớn nhất liên quan đến máy bay quân sự Mỹ kể từ sau Chiến tranh Lạnh.
Hai chiếc Black Hawk này đang thực hiện nhiệm vụ trong Chiến dịch Provide Comfort, một nỗ lực cứu trợ đa quốc gia nhằm giúp đỡ người tị nạn người Kurd ở miền nam Thổ Nhĩ Kỳ sau Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1991. Trên trực thăng có các sĩ quan quân đội Mỹ, Anh, Pháp, Thổ Nhĩ Kỳ, đại diện người Kurd và một cố vấn chính trị Mỹ. Mặc dù có một máy bay cảnh báo sớm và kiểm soát trên không E-3 Sentry AWACS của Không quân Mỹ hoạt động trên không phận Thổ Nhĩ Kỳ để hỗ trợ, nhưng các phi công của hai chiếc F-15 tuần tra khu vực đã nhầm lẫn Black Hawk là trực thăng Mi-25 Hind của Iraq (phiên bản xuất khẩu của Mi-24) và ra tay bắn hạ.
Cuộc điều tra sau đó đã chỉ ra một loạt các sai sót, cả về con người lẫn kỹ thuật. Phi hành đoàn AWACS biết Black Hawk đang ở khu vực đó, nhưng hai phi công F-15 thì không. Các phi công F-15 đã cố gắng nhận dạng bằng điện tử nhưng không thành công, và đã báo cáo hai lần cho AWACS, nhưng vẫn không được thông báo về sự hiện diện của Black Hawk đồng minh. Họ sau đó cố gắng nhận dạng bằng mắt thường, bay qua mỗi trực thăng một lần, nhưng điều này bị đánh giá là không đủ để xác định chính xác. Thay vào đó, phi công dẫn đầu đã nhầm lẫn chúng là trực thăng Hind của đối phương. Sự nhầm lẫn này càng tăng lên khi các chiếc UH-60 đang mang thùng nhiên liệu bên ngoài, khiến chúng trông giống Hind với các giá treo vũ khí đặc trưng.
Phi công dẫn đầu chiếc F-15C đã bắn một tên lửa và hạ gục chiếc Black Hawk bay phía sau. Theo chỉ đạo của phi công dẫn đầu, phi công số hai của F-15 cũng bắn một tên lửa và hạ gục chiếc trực thăng dẫn đầu. Toàn bộ 26 người trên hai chiếc Black Hawk đã thiệt mạng. Sau cuộc điều tra, hai phi công F-15 đã bị đình chỉ bay trong ba năm, và ba thành viên phi hành đoàn AWACS cũng phải chịu hình phạt tương tự.
Đến năm 2003, trong cuộc xâm lược Iraq do Mỹ dẫn đầu, một chiếc tiêm kích trinh sát Tornado GR4A của Không quân Hoàng gia Anh cũng trở thành nạn nhân của hỏa lực thân thiện. Phi công và hoa tiêu của chiếc Tornado này đã thiệt mạng khi bị một tên lửa phòng không Patriot của Lục quân Mỹ nhắm bắn.
Vào ngày 22 tháng 3 năm 2003, chiếc Tornado đang trên đường trở về Căn cứ Không quân Ali Al Salem ở Kuwait thì khẩu đội Patriot đã nhầm lẫn nó là một tên lửa chống bức xạ của Iraq. Hệ thống nhận dạng bạn hay thù (IFF) đã cố gắng truy vấn mục tiêu bị nghi ngờ là thù địch, nhưng không có phản hồi. Phi hành đoàn Patriot đã phóng tên lửa, và chiếc Tornado bắt đầu thực hiện các biện pháp tự vệ. Tuy nhiên, cả hai thành viên phi hành đoàn Tornado đã thiệt mạng ngay lập tức khi tên lửa bắn trúng máy bay.
Cuộc điều tra của Bộ Quốc phòng Anh về vụ việc đã kết luận rằng nhiều vấn đề đã góp phần gây ra thảm kịch. Một số liên quan đến hệ thống Patriot, bao gồm tiêu chí phân loại mối đe dọa, quy tắc giao chiến, học thuyết bắn, huấn luyện phi hành đoàn, quy trình IFF và bản chất hoạt động tự động của khẩu đội. Khả năng hoạt động của hệ thống IFF trên chiếc Tornado cũng là một yếu tố góp phần, và các nhà điều tra cũng phát hiện ra các vấn đề về định tuyến máy bay, các biện pháp kiểm soát không phận, cũng như các mệnh lệnh và chỉ dẫn tổng thể.
Chưa đầy một tháng sau, vào ngày 2 tháng 4 năm 2003, một chiếc F/A-18C Hornet của Hải quân Mỹ, do Trung úy Nathan Dennis White điều khiển, cũng trở thành nạn nhân của tên lửa Patriot trong cuộc chiến ở Iraq.
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, Trung úy White đang lái một trong hai chiếc F/A-18 của Hải quân gần Karbala ở miền trung Iraq, trên đường trở về tàu sân bay USS Kitty Hawk. Tương tự như vụ Tornado tháng trước, một khẩu đội tên lửa Patriot đã nhầm lẫn chiếc Hornet là tên lửa của Iraq. Thông báo này được chuyển đến Trung tâm Điều phối Thông tin, nơi chịu trách nhiệm điều phối phòng không. Trung tâm này cũng đã nhầm lẫn khi chỉ định đường bay của chiếc máy bay Hải quân là một đường bay của tên lửa.
Vài giây sau, một khẩu đội Patriot thứ hai, nằm gần tiền tuyến hơn, cũng phát hiện chiếc F/A-18C và cũng nhầm nó là tên lửa của Iraq. Khẩu đội thứ hai kết luận rằng họ đang bị tên lửa này nhắm mục tiêu. Cả hai khẩu đội phòng không này được cho là đang bảo vệ Sư đoàn Bộ binh số 3 của Lục quân Mỹ, đang tiến về phía bắc gần Karbala và cách thủ đô Iraq khoảng 80 km.
Vì các báo cáo sai lệch này khớp nhau, các nhà điều hành tại hai khẩu đội Patriot và tại trung tâm chỉ huy ngày càng "tự tin rằng tất cả họ đều phát hiện cùng một tên lửa thù địch, rằng việc phát hiện của họ là chính xác, và tên lửa này là mối đe dọa trực tiếp đối với lực lượng Mỹ". Trung tâm chỉ huy đã ra lệnh phóng hai tên lửa Patriot, bắn hạ chiếc F/A-18C và giết chết Trung úy White. Điều đáng nói là không có nhân sự nào liên quan phải đối mặt với hình phạt.
Gần đây nhất, vào ngày 22 tháng 12 năm 2024, một chiếc F/A-18F Super Hornet của Hải quân Mỹ đã dính vào một vụ bắn nhầm đồng đội với một tàu tuần dương lớp Ticonderoga của Hải quân Mỹ ở Biển Đỏ.
Chiếc F/A-18F này đang trở về tàu sân bay USS Harry S. Truman sau khi thực hiện nhiệm vụ tiếp nhiên liệu. Nhóm tác chiến tàu sân bay đã phải đối phó với một cuộc tấn công liên tục bằng máy bay không người lái và tên lửa của Houthi trước khi sự cố xảy ra. Một loạt các sai sót và đánh giá sai đã khiến tàu chiến nhầm chiếc Super Hornet là một tên lửa hành trình chống hạm của Houthi, giống như những tên lửa khác đã bắn vào nhóm tác chiến.
Một quan chức Mỹ cho biết, chiếc F/A-18F đã bị bắn hạ bởi một tên lửa Standard Missile-2 (SM-2) từ tàu tuần dương USS Gettysburg. Cả hai thành viên phi hành đoàn đã phóng ghế thoát hiểm và được giải cứu. Báo cáo ban đầu cho thấy một trong số họ bị thương nhẹ.
Vô số vấn đề, một số mang tính hệ thống, đã góp phần vào vụ bắn hạ này. Các bạn có thể thấy áp lực mà các đợt triển khai ở Biển Đỏ đang đặt lên Trung tâm Thông tin Tác chiến (CIC) của các tàu chiến mặt nước Hải quân Mỹ, vốn là trung tâm thần kinh và bộ não chiến thuật của các tàu này. Đáng chú ý là trong cùng chiến dịch ở Biển Đỏ, tàu Gettysburg cũng suýt bắn hạ một chiếc Super Hornet khác.
Điểm chung của tất cả những sự cố này là sự phức tạp của chiến tranh trên không, khiến nó trở thành một công việc khó lường và nguy hiểm, đặc biệt khi phải đưa ra các quyết định trong tích tắc. Sự gia tăng của các mối đe dọa đa dạng, cũng như việc các lực lượng Mỹ có thể phải chiến đấu cùng các đồng minh sử dụng vũ khí, học thuyết và quy trình hoạt động khác nhau, càng làm tăng thêm thách thức.
Trong tất cả các trường hợp này, sự cố đều xảy ra trong môi trường có mối đe dọa cao với nhiều lớp nguy hiểm, một số rất khó phát hiện và phân loại, và ngày càng xuất hiện đồng thời. Ngoài các mối đe dọa truyền thống hơn như tên lửa hành trình và đạn đạo, máy bay, thì ngày càng có thêm (và được tăng cường bởi) tác chiến điện tử và các mối đe dọa mới nổi khác.
Thật trớ trêu khi các lực lượng Mỹ và đồng minh được tối ưu hóa để trấn áp và tiêu diệt các mối đe dọa thù địch, nhưng điều này đôi khi lại khiến việc nhận dạng chính xác các tài sản không phải mối đe dọa trở nên khó khăn hơn. Hơn nữa, mặc dù công nghệ, như hệ thống IFF và datalink nâng cao, nhằm mục đích giảm thiểu khả năng xảy ra sự cố bắn nhầm đồng đội, nhưng các hệ thống này không phải lúc nào cũng hoạt động như quảng cáo, đặc biệt là trong môi trường liên minh.
Ngay cả tính chất gần với thực tế của các cuộc diễn tập chiến đấu cũng tiềm ẩn rủi ro bắn nhầm đồng đội. Một ví dụ điển hình là vụ bắn hạ một chiếc A-6E Intruder của Hải quân Mỹ vào ngày 4 tháng 6 năm 1996, trong cuộc diễn tập Vành đai Thái Bình Dương (RIMPAC). Chiếc máy bay tấn công này đang bay từ tàu sân bay USS Independence thì bị hệ thống vũ khí tầm gần Mark 15 Phalanx (CIWS) trên tàu khu trục Yugiri lớp Asagiri của Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản bắn hạ một cách vô tình.
Tình hình còn phức tạp hơn nhiều trên các chiến trường trong cuộc chiến Ukraine. Ở đây, một bộ sưu tập đa dạng hơn nhiều các tài sản phòng không đang hoạt động, cả của Liên Xô và phương Tây. Tiềm năng bắn nhầm đồng đội thậm chí còn lớn hơn vì nhiều hệ thống phòng không và máy bay chiến đấu giống nhau (hoặc rất tương tự) đang đối đầu với nhau. Các nhiệm vụ máy bay cũng thường xuyên được thực hiện gần mặt đất hơn, và gần với lực lượng mặt đất, có nghĩa là thời gian phản ứng thậm chí còn hạn chế hơn. Cả Nga và Ukraine đều đã trải qua các sự cố bắn nhầm đồng đội, làm rơi máy bay cánh cố định, trực thăng và máy bay không người lái. Trong một trong những sự cố nổi bật nhất, có thông tin cho rằng một trong những chiếc F-16 đầu tiên được chuyển giao cho Ukraine đã bị tên lửa Patriot bắn hạ do thiếu phối hợp giữa các đơn vị.
Trong khi chúng ta chờ đợi thêm thông tin chi tiết về nguyên nhân chính xác dẫn đến việc mất ba chiếc F-15E trên bầu trời Kuwait hôm nay, chúng ta nên cảm thấy biết ơn vì, trong trường hợp này, tất cả các thành viên phi hành đoàn liên quan đã may mắn thoát nạn. TWZ
