Dũng Đỗ
Writer
Từ 15 giờ ngày 7 tháng 3 năm 2026, thị trường năng lượng Việt Nam chứng kiến một đợt biến động mạnh mẽ khi liên Bộ Công Thương - Tài chính quyết định điều chỉnh tăng vọt giá các mặt hàng xăng dầu bán lẻ. Đáng chú ý, đây là lần hiếm hoi cơ quan quản lý phải kích hoạt cơ chế phản ứng nhanh để điều chỉnh giá sớm hơn định kỳ nhằm bắt kịp tốc độ tăng phi mã của thị trường thế giới.
Chi tiết đợt điều chỉnh cho thấy mức tăng mạnh nhất thuộc về các mặt hàng dầu, theo sau là xăng tiêu dùng. Cụ thể, giá xăng RON 95-III (loại phổ biến nhất trên thị trường) đã tăng thêm 4.700 đồng, chính thức chạm ngưỡng 27.040 đồng/lít. Mức giá này đưa mặt bằng xăng bán lẻ quay trở lại đỉnh điểm của tháng 7 năm 2022, thời kỳ chuỗi cung ứng toàn cầu bị đứt gãy nghiêm trọng hậu đại dịch và xung đột Nga - Ukraine. Xăng sinh học E5 RON 92 cũng ghi nhận mức tăng 3.780 đồng, lên mức 25.220 đồng/lít.
Đặc biệt, giá dầu diesel đã tạo ra một cú sốc lịch sử khi tăng tới 7.200 đồng, lần đầu tiên vượt mốc 30.000 đồng/lít kể từ năm 2019 để neo ở mức 30.230 đồng/lít. Dầu hỏa là mặt hàng có biên độ tăng mạnh nhất, thêm 8.490 đồng để lên mức 35.090 đồng/lít, trong khi dầu mazut tăng 3.830 đồng lên 21.320 đồng/kg.
Việc tăng giá mạnh này được thực hiện sớm hơn chu kỳ thông lệ nhờ việc áp dụng Nghị quyết 36 của Chính phủ vừa được ban hành ngày 6 tháng 3. Quy định mới này cho phép cơ quan điều hành phản ứng linh hoạt và điều chỉnh giá bán lẻ ngay lập tức nếu giá cơ sở biến động từ 7% trở lên, thay vì phải chờ đến kỳ điều hành cố định. Mặc dù giá tăng mạnh, liên Bộ vẫn quyết định chưa sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu trong kỳ này. Đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước giải thích rằng việc kích hoạt quỹ đòi hỏi phải có các bước đánh giá tác động kỹ lưỡng theo quy định của Luật Giá, do đó chưa thể áp dụng ngay lập tức dù không gian dư địa của quỹ vẫn còn.
Nguyên nhân cốt lõi đẩy giá bán lẻ trong nước tăng vọt xuất phát từ sự sụp đổ tạm thời của chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, hệ quả trực tiếp từ việc xung đột tại khu vực Trung Đông giữa Mỹ-Isarel và Iran leo thang mất kiểm soát vào cuối tuần trước. Dữ liệu từ Bộ Công Thương cho thấy giá nhiên liệu thành phẩm trên thị trường thế giới đã tăng thẳng đứng. Chỉ tính riêng trong hai ngày mùng 5 và mùng 6 tháng 3, mỗi thùng xăng RON 95 bình quân đã tăng thêm 24,2 USD để đạt mức 116,2 USD. Các mặt hàng dầu diesel và dầu hỏa cũng đồng loạt tăng giá tới 36%, trong khi dầu mazut đắt thêm 27,2%.
Bức tranh năng lượng thế giới hiện đang đối mặt với những biến cố dồn dập: Qatar đã ra lệnh ngừng sản xuất khí hóa lỏng, Israel tiến hành đóng cửa tạm thời các mỏ khí đốt, và trầm trọng hơn cả là việc Arab Saudi buộc phải đóng cửa nhà máy lọc dầu lớn nhất quốc gia để phòng ngừa rủi ro chiến sự. Tuyến hàng hải huyết mạch qua eo biển Hormuz – nơi được mệnh danh là "yết hầu" của dòng chảy dầu mỏ thế giới – hiện đang rơi vào trạng thái gần như tê liệt, kìm chân hơn 10% tổng số lượng đội tàu container toàn cầu, trực tiếp cắt đứt nguồn cung ứng năng lượng cho nhiều khu vực.
Trước tình hình giá cả biến động dữ dội, áp lực chi phí đang đè nặng lên vai người tiêu dùng. Ghi nhận tại các cửa hàng xăng dầu ở Hà Nội trước giờ điều chỉnh giá cho thấy lượng khách có tăng lên nhưng chưa xảy ra tình trạng hoảng loạn hay chen lấn. Tuy nhiên, nhiều người dân bày tỏ sự lo ngại sâu sắc về việc chi phí đi lại và cước vận tải sẽ tăng vọt, kéo theo sự leo thang của giá cả hàng hóa thiết yếu nếu cơ chế điều chỉnh giá linh hoạt theo ngày tiếp tục được áp dụng.
Bộ Công Thương đã lên tiếng khẳng định nguồn cung xăng dầu trong nước tháng 3 cơ bản được bảo đảm an toàn. Hiện tại, hai nhà máy lọc hóa dầu nội địa đang hoạt động ổn định, đáp ứng khoảng 70% đến 80% nhu cầu của thị trường, phần thâm hụt còn lại sẽ được bù đắp bằng nguồn hàng nhập khẩu và dự trữ quốc gia. Các thương nhân đầu mối lớn cũng cam kết tuân thủ quy định duy trì lượng hàng tồn kho đủ cho 20 ngày sử dụng. Mặc dù vậy, ở khâu phân phối cuối cùng, một số dấu hiệu rạn nứt đã xuất hiện. Mức chiết khấu hoa hồng mà các doanh nghiệp đầu mối trả cho đại lý bán lẻ hiện đã bị ép xuống mức vài chục đồng, thậm chí bằng 0. Nguồn hàng giao cho các đơn vị bán lẻ cũng hạn chế, giảm đáng kể so với trước đây.
#giáxăngtăngmạnh
Mức tăng kỷ lục và cơ chế điều hành linh hoạt từ Chính phủ
Chi tiết đợt điều chỉnh cho thấy mức tăng mạnh nhất thuộc về các mặt hàng dầu, theo sau là xăng tiêu dùng. Cụ thể, giá xăng RON 95-III (loại phổ biến nhất trên thị trường) đã tăng thêm 4.700 đồng, chính thức chạm ngưỡng 27.040 đồng/lít. Mức giá này đưa mặt bằng xăng bán lẻ quay trở lại đỉnh điểm của tháng 7 năm 2022, thời kỳ chuỗi cung ứng toàn cầu bị đứt gãy nghiêm trọng hậu đại dịch và xung đột Nga - Ukraine. Xăng sinh học E5 RON 92 cũng ghi nhận mức tăng 3.780 đồng, lên mức 25.220 đồng/lít.
Đặc biệt, giá dầu diesel đã tạo ra một cú sốc lịch sử khi tăng tới 7.200 đồng, lần đầu tiên vượt mốc 30.000 đồng/lít kể từ năm 2019 để neo ở mức 30.230 đồng/lít. Dầu hỏa là mặt hàng có biên độ tăng mạnh nhất, thêm 8.490 đồng để lên mức 35.090 đồng/lít, trong khi dầu mazut tăng 3.830 đồng lên 21.320 đồng/kg.
Việc tăng giá mạnh này được thực hiện sớm hơn chu kỳ thông lệ nhờ việc áp dụng Nghị quyết 36 của Chính phủ vừa được ban hành ngày 6 tháng 3. Quy định mới này cho phép cơ quan điều hành phản ứng linh hoạt và điều chỉnh giá bán lẻ ngay lập tức nếu giá cơ sở biến động từ 7% trở lên, thay vì phải chờ đến kỳ điều hành cố định. Mặc dù giá tăng mạnh, liên Bộ vẫn quyết định chưa sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu trong kỳ này. Đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước giải thích rằng việc kích hoạt quỹ đòi hỏi phải có các bước đánh giá tác động kỹ lưỡng theo quy định của Luật Giá, do đó chưa thể áp dụng ngay lập tức dù không gian dư địa của quỹ vẫn còn.
| Mặt hàng | Giá mới | Thay đổi |
| Xăng RON 95-III | 27.040 | + 4.700 |
| Xăng E5 RON 92 | 25.220 | + 3.780 |
| Dầu diesel | 30.230 | + 7.200 |
| Dầu hoả | 35.090 | + 8.490 |
| Dầu mazut | 21.320 | + 3.830 |
Cục diện địa chính trị Trung Đông đang bóp nghẹt chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu
Nguyên nhân cốt lõi đẩy giá bán lẻ trong nước tăng vọt xuất phát từ sự sụp đổ tạm thời của chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, hệ quả trực tiếp từ việc xung đột tại khu vực Trung Đông giữa Mỹ-Isarel và Iran leo thang mất kiểm soát vào cuối tuần trước. Dữ liệu từ Bộ Công Thương cho thấy giá nhiên liệu thành phẩm trên thị trường thế giới đã tăng thẳng đứng. Chỉ tính riêng trong hai ngày mùng 5 và mùng 6 tháng 3, mỗi thùng xăng RON 95 bình quân đã tăng thêm 24,2 USD để đạt mức 116,2 USD. Các mặt hàng dầu diesel và dầu hỏa cũng đồng loạt tăng giá tới 36%, trong khi dầu mazut đắt thêm 27,2%.
Bức tranh năng lượng thế giới hiện đang đối mặt với những biến cố dồn dập: Qatar đã ra lệnh ngừng sản xuất khí hóa lỏng, Israel tiến hành đóng cửa tạm thời các mỏ khí đốt, và trầm trọng hơn cả là việc Arab Saudi buộc phải đóng cửa nhà máy lọc dầu lớn nhất quốc gia để phòng ngừa rủi ro chiến sự. Tuyến hàng hải huyết mạch qua eo biển Hormuz – nơi được mệnh danh là "yết hầu" của dòng chảy dầu mỏ thế giới – hiện đang rơi vào trạng thái gần như tê liệt, kìm chân hơn 10% tổng số lượng đội tàu container toàn cầu, trực tiếp cắt đứt nguồn cung ứng năng lượng cho nhiều khu vực.
Bài toán nguồn cung nội địa và áp lực lên hệ thống bán lẻ
Trước tình hình giá cả biến động dữ dội, áp lực chi phí đang đè nặng lên vai người tiêu dùng. Ghi nhận tại các cửa hàng xăng dầu ở Hà Nội trước giờ điều chỉnh giá cho thấy lượng khách có tăng lên nhưng chưa xảy ra tình trạng hoảng loạn hay chen lấn. Tuy nhiên, nhiều người dân bày tỏ sự lo ngại sâu sắc về việc chi phí đi lại và cước vận tải sẽ tăng vọt, kéo theo sự leo thang của giá cả hàng hóa thiết yếu nếu cơ chế điều chỉnh giá linh hoạt theo ngày tiếp tục được áp dụng.
Bộ Công Thương đã lên tiếng khẳng định nguồn cung xăng dầu trong nước tháng 3 cơ bản được bảo đảm an toàn. Hiện tại, hai nhà máy lọc hóa dầu nội địa đang hoạt động ổn định, đáp ứng khoảng 70% đến 80% nhu cầu của thị trường, phần thâm hụt còn lại sẽ được bù đắp bằng nguồn hàng nhập khẩu và dự trữ quốc gia. Các thương nhân đầu mối lớn cũng cam kết tuân thủ quy định duy trì lượng hàng tồn kho đủ cho 20 ngày sử dụng. Mặc dù vậy, ở khâu phân phối cuối cùng, một số dấu hiệu rạn nứt đã xuất hiện. Mức chiết khấu hoa hồng mà các doanh nghiệp đầu mối trả cho đại lý bán lẻ hiện đã bị ép xuống mức vài chục đồng, thậm chí bằng 0. Nguồn hàng giao cho các đơn vị bán lẻ cũng hạn chế, giảm đáng kể so với trước đây.
#giáxăngtăngmạnh
