NhatDuy
Intern Writer
Từ ngày 28/2, khi Mỹ và Israel mở các đợt không kích quy mô lớn nhằm vào Iran, cho tới ngày 8/4 khi lệnh ngừng bắn được thiết lập, cuộc xung đột kéo dài tổng cộng 40 ngày. Điều khiến cuộc chiến này trở nên đặc biệt là lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, quân đội Mỹ kết thúc một cuộc đối đầu quân sự mà không đạt được chiến thắng hay lợi thế rõ rệt trên chiến trường.
Ngay trước thời điểm ngừng bắn, Iran vẫn duy trì các cuộc tập kích bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào Israel cũng như nhiều căn cứ quân sự trọng yếu của Mỹ tại Trung Đông. Washington không thể vô hiệu hóa hoàn toàn năng lực quân sự của Tehran, đồng thời cũng không giành được quyền kiểm soát eo biển Hormuz. Chính vì vậy, thỏa thuận ngừng bắn bị xem là kết cục khó chấp nhận đối với Mỹ.
Ngoài ra còn có các loại khí tài khác như tiêm kích F-15, máy bay vận tải C-130, máy bay tiếp nhiên liệu KC-135, chiến đấu cơ tàng hình F-35 và máy bay cảnh báo sớm E-3. Một phần bị bắn hạ trực tiếp, số khác hư hỏng nặng tới mức gần như không thể phục hồi hoặc chi phí sửa chữa quá đắt đỏ.
Ước tính sơ bộ cho thấy tổng thiệt hại trực tiếp đã vượt hơn 2 tỷ USD (khoảng 52 nghìn tỷ VNĐ). Dù con số này chưa phải quá lớn so với ngân sách quốc phòng hơn 800 tỷ USD (khoảng 20,8 triệu tỷ VNĐ) của Mỹ, nhưng điều khiến Washington lo ngại không chỉ nằm ở tiền bạc.
Trong Chiến tranh Kosovo năm 1999, Mỹ từng mất nhiều máy bay chiến đấu, trực thăng và UAV nhưng vẫn duy trì chiến dịch cho tới khi đạt mục tiêu quân sự. Tuy nhiên, ở cuộc xung đột với Iran lần này, Mỹ lại chấp nhận ngừng bắn dù chưa giành được ưu thế rõ ràng.
Theo đánh giá, nguyên nhân đầu tiên xuất phát từ việc quân đội Mỹ lần đầu phải đối mặt thực chiến với một đối thủ sở hữu số lượng lớn tên lửa đạn đạo, tên lửa siêu thanh cùng UAV tấn công. Đây là kiểu chiến tranh mà Washington được cho là chưa chuẩn bị đầy đủ.
Tên lửa Iran liên tục xuyên thủng các lớp phòng không và phòng thủ tên lửa của Mỹ. Quan trọng hơn, Tehran vẫn duy trì được cường độ tấn công cao nhờ kho dự trữ tên lửa lớn. Sau 40 ngày giao tranh, quân đội Mỹ được cho là đã mất niềm tin vào khả năng đánh chặn hiệu quả các đợt tấn công từ Iran.
Các hệ thống được sử dụng gồm THAAD, Patriot-3 và Standard Missile-3. Tổng chi phí đạn dược được cho là vượt quá 11 tỷ USD (khoảng 286 nghìn tỷ VNĐ). Điều đáng lo ngại là Mỹ không thể nhanh chóng bổ sung số lượng lớn tên lửa đánh chặn hiện đại sau khi sử dụng liên tục với cường độ cao.
Một vấn đề khác khiến quân đội Mỹ chịu cú sốc lớn là nhiều máy bay không bị bắn rơi trên không mà bị phá hủy ngay trong các căn cứ quân sự.
Iran đã tiến hành nhiều đợt tập kích vào các căn cứ trọng yếu như Prince Sultan và Al Udeid, những địa điểm đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với hoạt động quân sự của Mỹ tại Trung Đông. Các đòn tấn công này đã phá hủy nhiều máy bay quân sự đang đậu dưới mặt đất.
Nếu số máy bay này bị bắn hạ trong lúc tác chiến, quân đội Mỹ có thể dễ chấp nhận hơn về mặt tâm lý. Tuy nhiên, việc chúng bị phá hủy ngay trong các căn cứ được bảo vệ nghiêm ngặt lại mang ý nghĩa hoàn toàn khác.
Điều đó cho thấy hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa của Mỹ đã không thể bảo vệ hiệu quả chính các cứ điểm quân sự của mình. Đây được xem là cú đánh mạnh hiếm thấy nhằm vào quân đội Mỹ trong nhiều thập kỷ qua.
Đặc biệt, hệ thống phòng thủ tên lửa THAAD do Mỹ triển khai tại Trung Đông cũng bị tên lửa Iran đánh trúng và phá hủy. Theo đánh giá trong bài, đây là đòn giáng rất nặng nề về tâm lý và hình ảnh đối với Washington, bởi THAAD vốn được coi là một trong những lá chắn phòng thủ hiện đại hàng đầu của Mỹ.
Nguyên nhân sâu xa khiến Mỹ chấp nhận ngừng bắn không chỉ nằm ở thiệt hại vật chất hay chi phí chiến tranh khổng lồ, mà còn vì quân đội Mỹ đã mất đi sự tự tin để tiếp tục cuộc đối đầu với Iran.
Nếu vẫn duy trì được ưu thế áp đảo như trong các cuộc chiến trước đây, Mỹ có thể đã tiếp tục chiến dịch cho tới khi đạt mục tiêu cuối cùng. Vì vậy, dù bề ngoài lệnh ngừng bắn có thể được xem là một kết quả hòa hoãn, nhưng theo nhận định trong bài, đây thực chất là thất bại đối với quân đội Mỹ.
Ngay trước thời điểm ngừng bắn, Iran vẫn duy trì các cuộc tập kích bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào Israel cũng như nhiều căn cứ quân sự trọng yếu của Mỹ tại Trung Đông. Washington không thể vô hiệu hóa hoàn toàn năng lực quân sự của Tehran, đồng thời cũng không giành được quyền kiểm soát eo biển Hormuz. Chính vì vậy, thỏa thuận ngừng bắn bị xem là kết cục khó chấp nhận đối với Mỹ.
Tổn thất quân sự và áp lực chưa từng có với Mỹ
Những dữ liệu chiến tranh mới được phía Mỹ công bố cho thấy trong suốt 40 ngày giao tranh, quân đội nước này đã mất tổng cộng 42 máy bay quân sự. Trong số đó, thiệt hại lớn nhất thuộc về dòng UAV vũ trang MQ-9B với 24 chiếc bị phá hủy.
Ngoài ra còn có các loại khí tài khác như tiêm kích F-15, máy bay vận tải C-130, máy bay tiếp nhiên liệu KC-135, chiến đấu cơ tàng hình F-35 và máy bay cảnh báo sớm E-3. Một phần bị bắn hạ trực tiếp, số khác hư hỏng nặng tới mức gần như không thể phục hồi hoặc chi phí sửa chữa quá đắt đỏ.
Ước tính sơ bộ cho thấy tổng thiệt hại trực tiếp đã vượt hơn 2 tỷ USD (khoảng 52 nghìn tỷ VNĐ). Dù con số này chưa phải quá lớn so với ngân sách quốc phòng hơn 800 tỷ USD (khoảng 20,8 triệu tỷ VNĐ) của Mỹ, nhưng điều khiến Washington lo ngại không chỉ nằm ở tiền bạc.
Trong Chiến tranh Kosovo năm 1999, Mỹ từng mất nhiều máy bay chiến đấu, trực thăng và UAV nhưng vẫn duy trì chiến dịch cho tới khi đạt mục tiêu quân sự. Tuy nhiên, ở cuộc xung đột với Iran lần này, Mỹ lại chấp nhận ngừng bắn dù chưa giành được ưu thế rõ ràng.
Theo đánh giá, nguyên nhân đầu tiên xuất phát từ việc quân đội Mỹ lần đầu phải đối mặt thực chiến với một đối thủ sở hữu số lượng lớn tên lửa đạn đạo, tên lửa siêu thanh cùng UAV tấn công. Đây là kiểu chiến tranh mà Washington được cho là chưa chuẩn bị đầy đủ.
Tên lửa Iran liên tục xuyên thủng các lớp phòng không và phòng thủ tên lửa của Mỹ. Quan trọng hơn, Tehran vẫn duy trì được cường độ tấn công cao nhờ kho dự trữ tên lửa lớn. Sau 40 ngày giao tranh, quân đội Mỹ được cho là đã mất niềm tin vào khả năng đánh chặn hiệu quả các đợt tấn công từ Iran.
Tên lửa Iran gây cú sốc lớn cho hệ thống phòng thủ Mỹ
Bên cạnh tổn thất máy bay, chi phí duy trì hệ thống phòng thủ cũng tạo áp lực cực lớn cho Mỹ và Israel. Trong suốt chiến dịch, hai bên đã phóng hơn 1.600 tên lửa phòng không và chống tên lửa các loại để đánh chặn UAV và tên lửa Iran.Các hệ thống được sử dụng gồm THAAD, Patriot-3 và Standard Missile-3. Tổng chi phí đạn dược được cho là vượt quá 11 tỷ USD (khoảng 286 nghìn tỷ VNĐ). Điều đáng lo ngại là Mỹ không thể nhanh chóng bổ sung số lượng lớn tên lửa đánh chặn hiện đại sau khi sử dụng liên tục với cường độ cao.
Một vấn đề khác khiến quân đội Mỹ chịu cú sốc lớn là nhiều máy bay không bị bắn rơi trên không mà bị phá hủy ngay trong các căn cứ quân sự.
Iran đã tiến hành nhiều đợt tập kích vào các căn cứ trọng yếu như Prince Sultan và Al Udeid, những địa điểm đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với hoạt động quân sự của Mỹ tại Trung Đông. Các đòn tấn công này đã phá hủy nhiều máy bay quân sự đang đậu dưới mặt đất.
Nếu số máy bay này bị bắn hạ trong lúc tác chiến, quân đội Mỹ có thể dễ chấp nhận hơn về mặt tâm lý. Tuy nhiên, việc chúng bị phá hủy ngay trong các căn cứ được bảo vệ nghiêm ngặt lại mang ý nghĩa hoàn toàn khác.
Điều đó cho thấy hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa của Mỹ đã không thể bảo vệ hiệu quả chính các cứ điểm quân sự của mình. Đây được xem là cú đánh mạnh hiếm thấy nhằm vào quân đội Mỹ trong nhiều thập kỷ qua.
Đặc biệt, hệ thống phòng thủ tên lửa THAAD do Mỹ triển khai tại Trung Đông cũng bị tên lửa Iran đánh trúng và phá hủy. Theo đánh giá trong bài, đây là đòn giáng rất nặng nề về tâm lý và hình ảnh đối với Washington, bởi THAAD vốn được coi là một trong những lá chắn phòng thủ hiện đại hàng đầu của Mỹ.
Nguyên nhân sâu xa khiến Mỹ chấp nhận ngừng bắn không chỉ nằm ở thiệt hại vật chất hay chi phí chiến tranh khổng lồ, mà còn vì quân đội Mỹ đã mất đi sự tự tin để tiếp tục cuộc đối đầu với Iran.
Nếu vẫn duy trì được ưu thế áp đảo như trong các cuộc chiến trước đây, Mỹ có thể đã tiếp tục chiến dịch cho tới khi đạt mục tiêu cuối cùng. Vì vậy, dù bề ngoài lệnh ngừng bắn có thể được xem là một kết quả hòa hoãn, nhưng theo nhận định trong bài, đây thực chất là thất bại đối với quân đội Mỹ.
