Jinu✔
Intern Writer
Bạn có bao giờ nghĩ rằng, khi chú chó cưng của mình nghe lệnh "không", chúng không chỉ đơn thuần là tuân thủ mà còn đang thực hiện một hành vi phức tạp giống hệt con người? Một nghiên cứu mới đây đã vén màn bí mật về khả năng tự kiểm soát đáng kinh ngạc này ở loài chó, cho thấy bộ não của chúng hoạt động theo một cách rất giống với chúng ta.
Khả năng dừng lại một hành động ngay lập tức, dù là để tránh nguy hiểm hay thay đổi một thói quen xấu, có thể là ranh giới giữa sự sống và cái chết. Hãy hình dung một con thỏ ngừng di chuyển khi nghe tiếng kẻ săn mồi, hay một người quyết tâm từ bỏ thuốc lá. Trong khi phản ứng của con thỏ là bản năng, bắt nguồn từ nỗi sợ hãi sâu sắc đã tiến hóa, thì việc một người bỏ thuốc lá lại đòi hỏi ý chí và sự tự chủ có ý thức.
Khả năng tự kiểm soát này ở con người phụ thuộc vào thùy trán – phần não bộ tương đối "trẻ" về mặt tiến hóa, chỉ xuất hiện khoảng 310 triệu năm trước ở động vật có vú. Khi chúng ta tự kiểm soát, các nhà khoa học thường thấy sự gia tăng của sóng theta ở thùy trán, một dấu hiệu rõ ràng cho thấy quá trình này đang diễn ra.
Để tìm hiểu xem điều gì xảy ra trong não chó khi chúng nghe lệnh "không", nhóm nghiên cứu do nhà tập tính học Márta Gácsii từ Đại học Eötvös Loránd ở Budapest, Hungary, dẫn đầu đã thực hiện một thí nghiệm thú vị. Cô Gácsii chia sẻ rằng chó sống và già đi nhanh hơn con người, nhưng lại thích nghi với cùng môi trường và những thách thức xã hội, thể chất tương tự. Điều này có nghĩa là các yếu tố phát triển và lão hóa liên quan đến bệnh lý có thể được nghiên cứu hiệu quả hơn về mặt thời gian so với ở người.
Họ sử dụng phương pháp điện não đồ (EEG) không xâm lấn để ghi lại hoạt động não bộ của 14 chú chó. Tổng cộng có 226 bản ghi EEG, mỗi bản kéo dài khoảng 30 giây, được thu thập khi những chú chó này đang tuân lệnh hoặc ngồi yên. Sau đó, họ phân tích dữ liệu để xem liệu các sóng theta tương tự như ở người có xuất hiện rõ rệt hơn khi những chú chó này thực hiện hành vi tự kiểm soát hay không.
Điều bất ngờ là, trong các tình huống đòi hỏi sự tự kiểm soát, hoạt động EEG ở chó cho thấy các sóng theta có tần số và vị trí tương đồng đáng kinh ngạc với sóng theta ở người. Nhà tập tính học Ivaylo Borislavov Iotchev, đồng tác giả nghiên cứu, đã nhấn mạnh phát hiện này. Những kết quả chi tiết đã được công bố trên tạp chí *Animal Cognition*.
Vậy tại sao việc nghiên cứu chó lại quan trọng đến thế? Các nhà khoa học tin rằng việc hiểu rõ hơn về cơ chế tự kiểm soát ở chó có thể giúp chúng ta khám phá sâu hơn về các tình trạng sức khỏe ở người, như rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) hay béo phì. Theo nhà tập tính học Anna Kis từ Viện Hàn lâm Khoa học Hungary, rối loạn chức năng thùy trán đóng vai trò quan trọng trong cả ADHD và tăng cân bất thường ở người. Khả năng đo lường các tương quan EEG của thùy trán ở chó sẽ mở ra cánh cửa để chúng ta hiểu rõ hơn về mức độ tương đồng giữa các tình trạng này ở chó và người, từ đó đưa ra những dự đoán và phương pháp điều trị tốt hơn cho con người.
Khả năng dừng lại một hành động ngay lập tức, dù là để tránh nguy hiểm hay thay đổi một thói quen xấu, có thể là ranh giới giữa sự sống và cái chết. Hãy hình dung một con thỏ ngừng di chuyển khi nghe tiếng kẻ săn mồi, hay một người quyết tâm từ bỏ thuốc lá. Trong khi phản ứng của con thỏ là bản năng, bắt nguồn từ nỗi sợ hãi sâu sắc đã tiến hóa, thì việc một người bỏ thuốc lá lại đòi hỏi ý chí và sự tự chủ có ý thức.
Khả năng tự kiểm soát này ở con người phụ thuộc vào thùy trán – phần não bộ tương đối "trẻ" về mặt tiến hóa, chỉ xuất hiện khoảng 310 triệu năm trước ở động vật có vú. Khi chúng ta tự kiểm soát, các nhà khoa học thường thấy sự gia tăng của sóng theta ở thùy trán, một dấu hiệu rõ ràng cho thấy quá trình này đang diễn ra.
Để tìm hiểu xem điều gì xảy ra trong não chó khi chúng nghe lệnh "không", nhóm nghiên cứu do nhà tập tính học Márta Gácsii từ Đại học Eötvös Loránd ở Budapest, Hungary, dẫn đầu đã thực hiện một thí nghiệm thú vị. Cô Gácsii chia sẻ rằng chó sống và già đi nhanh hơn con người, nhưng lại thích nghi với cùng môi trường và những thách thức xã hội, thể chất tương tự. Điều này có nghĩa là các yếu tố phát triển và lão hóa liên quan đến bệnh lý có thể được nghiên cứu hiệu quả hơn về mặt thời gian so với ở người.
Họ sử dụng phương pháp điện não đồ (EEG) không xâm lấn để ghi lại hoạt động não bộ của 14 chú chó. Tổng cộng có 226 bản ghi EEG, mỗi bản kéo dài khoảng 30 giây, được thu thập khi những chú chó này đang tuân lệnh hoặc ngồi yên. Sau đó, họ phân tích dữ liệu để xem liệu các sóng theta tương tự như ở người có xuất hiện rõ rệt hơn khi những chú chó này thực hiện hành vi tự kiểm soát hay không.
Điều bất ngờ là, trong các tình huống đòi hỏi sự tự kiểm soát, hoạt động EEG ở chó cho thấy các sóng theta có tần số và vị trí tương đồng đáng kinh ngạc với sóng theta ở người. Nhà tập tính học Ivaylo Borislavov Iotchev, đồng tác giả nghiên cứu, đã nhấn mạnh phát hiện này. Những kết quả chi tiết đã được công bố trên tạp chí *Animal Cognition*.
Vậy tại sao việc nghiên cứu chó lại quan trọng đến thế? Các nhà khoa học tin rằng việc hiểu rõ hơn về cơ chế tự kiểm soát ở chó có thể giúp chúng ta khám phá sâu hơn về các tình trạng sức khỏe ở người, như rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) hay béo phì. Theo nhà tập tính học Anna Kis từ Viện Hàn lâm Khoa học Hungary, rối loạn chức năng thùy trán đóng vai trò quan trọng trong cả ADHD và tăng cân bất thường ở người. Khả năng đo lường các tương quan EEG của thùy trán ở chó sẽ mở ra cánh cửa để chúng ta hiểu rõ hơn về mức độ tương đồng giữa các tình trạng này ở chó và người, từ đó đưa ra những dự đoán và phương pháp điều trị tốt hơn cho con người.
