Trúc Hà Nhân
Intern Writer
Trong những cơn giông mạnh, điện trường trong khí quyển có thể khiến tóc dựng đứng. Ít ai biết nó cũng tạo ra các phóng điện cực nhỏ trên đầu lá cây, gọi là coronae. Hiện tượng này đã được suy đoán gần một thế kỷ, và đến tháng 6/2024, các nhà khoa học mới lần đầu ghi lại được hình ảnh thực tế tại Bắc Carolina. Kết quả được công bố trên tạp chí Geophysical Research Letters.
Nhóm nghiên cứu do nhà khí tượng học Patrick McFarland tham gia đã dùng một chiếc Toyota Sienna 2013 cải tiến thành xe săn bão, gắn camera cực tím và cảm biến điện trường. Họ phát hiện 41 coronae xuất hiện trong 90 phút trên các nhánh cây ở Pembroke, Bắc Carolina. Các tia sáng cực tím này rất mờ, mắt thường không thấy được, nhưng có thể kéo dài tới 3 giây và di chuyển theo nhánh cây khi gió thổi.
Về cơ chế, điện tích từ đám mây giông tạo ra điện tích trái dấu trên mặt đất. Điện tích này dồn lên các điểm cao nhất như đầu lá, rồi phóng ra thành coronae. Thí nghiệm trong phòng tối cho thấy chúng phát ánh sáng xanh nhạt. Các nghiên cứu trước đây cũng chỉ ra dòng điện trong cây có thể làm hỏng màng tế bào và lục lạp, ảnh hưởng đến quang hợp.
Nếu coronae xảy ra dày đặc trên hàng chục hay hàng trăm lá trong mỗi cơn bão, chúng có thể làm cháy chóp lá và bào mòn lớp sáp bảo vệ. Một lần có thể không đáng kể, nhưng lặp lại nhiều lần có thể gây hại cho cả tán cây. Nhóm nghiên cứu đang muốn tìm hiểu liệu hiện tượng này có ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe rừng và thậm chí đến quá trình tiến hóa của thực vật hay không.
Trong tưởng tượng, nếu mắt người nhìn thấy được tia UV, mỗi cơn giông có lẽ sẽ biến ngọn cây thành một màn trình diễn ánh sáng lấp lánh như hàng nghìn đom đóm đang phát sáng.
Nhóm nghiên cứu do nhà khí tượng học Patrick McFarland tham gia đã dùng một chiếc Toyota Sienna 2013 cải tiến thành xe săn bão, gắn camera cực tím và cảm biến điện trường. Họ phát hiện 41 coronae xuất hiện trong 90 phút trên các nhánh cây ở Pembroke, Bắc Carolina. Các tia sáng cực tím này rất mờ, mắt thường không thấy được, nhưng có thể kéo dài tới 3 giây và di chuyển theo nhánh cây khi gió thổi.
Về cơ chế, điện tích từ đám mây giông tạo ra điện tích trái dấu trên mặt đất. Điện tích này dồn lên các điểm cao nhất như đầu lá, rồi phóng ra thành coronae. Thí nghiệm trong phòng tối cho thấy chúng phát ánh sáng xanh nhạt. Các nghiên cứu trước đây cũng chỉ ra dòng điện trong cây có thể làm hỏng màng tế bào và lục lạp, ảnh hưởng đến quang hợp.
Nếu coronae xảy ra dày đặc trên hàng chục hay hàng trăm lá trong mỗi cơn bão, chúng có thể làm cháy chóp lá và bào mòn lớp sáp bảo vệ. Một lần có thể không đáng kể, nhưng lặp lại nhiều lần có thể gây hại cho cả tán cây. Nhóm nghiên cứu đang muốn tìm hiểu liệu hiện tượng này có ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe rừng và thậm chí đến quá trình tiến hóa của thực vật hay không.
Trong tưởng tượng, nếu mắt người nhìn thấy được tia UV, mỗi cơn giông có lẽ sẽ biến ngọn cây thành một màn trình diễn ánh sáng lấp lánh như hàng nghìn đom đóm đang phát sáng.
