Trong thập kỷ qua, bản đồ ngành công nghiệp điện tử tiêu dùng thế giới đã chứng kiến một sự dịch chuyển quyền lực ngoạn mục. Từ vị thế thống trị tuyệt đối, các thương hiệu TV Nhật Bản dần lùi bước trước sự trỗi dậy mạnh mẽ của các đối thủ Trung Quốc. Không đơn thuần dựa vào chiến lược giá rẻ, các doanh nghiệp Trung Quốc đã thực hiện những bước đi táo bạo trong đầu tư công nghệ lõi và quy mô sản xuất, đẩy các gã khổng lồ Nhật Bản vào thế bị động và mất dần thị phần.
Kỷ nguyên vàng son và sự thống trị của người Nhật
Quay ngược thời gian về những năm 1980 và 1990, các thương hiệu Nhật Bản như Sony, Panasonic, Sharp hay Toshiba đã thiết lập một chuẩn mực văn hóa công nghệ gần như không thể lay chuyển trong tâm trí người dùng toàn cầu. Khi đó, sở hữu một chiếc TV Nhật Bản không chỉ là lựa chọn về chất lượng mà còn là biểu tượng của đẳng cấp thượng lưu.
Đỉnh cao của giai đoạn này là công nghệ Trinitron của Sony, được xem là tiêu chuẩn vàng về chất lượng hình ảnh cho TV màu. Vào năm 1996, khi Sony thành lập công ty tại Bắc Kinh, một chiếc TV Sony Trinitron 29 inch có giá lên tới 10.000 nhân dân tệ (tương đương khoảng 38 triệu đồng theo tỷ giá hiện tại). Mức giá này bằng thu nhập trong vài năm của một người lao động trung bình tại Trung Quốc lúc bấy giờ, biến nó trở thành một giấc mơ xa xỉ khó với tới.
Khởi đầu cuộc chiến bằng cú sốc giá "Tháng Ba Đen"
Mùa xuân năm 1996 đánh dấu bước ngoặt lịch sử của thị trường TV Trung Quốc. Ngày 26/3/1996, công ty nội địa Changhong bất ngờ tuyên bố giảm giá toàn bộ các mẫu TV màu từ 18% đến 30%. Động thái này đã châm ngòi cho một cuộc chiến giá khốc liệt được giới truyền thông gọi là "Tháng Ba Đen". Ngay lập tức, các thương hiệu nội địa khác như Konka, TCL và Panda đã gia nhập cuộc đua, tạo nên một liên minh không chính thức tấn công vào thị phần của các đối thủ nước ngoài.
Kết quả của chiến dịch này vượt xa mọi kỳ vọng. Đến cuối năm 1996, thị phần TV màu của các hãng nội địa Trung Quốc đã tăng vọt lên mức 71,1%. Sự kiện này không chỉ giúp các doanh nghiệp trong nước giành lại sân nhà mà còn làm lung lay vị thế độc tôn của các hãng Nhật Bản tại thị trường tỷ dân.
Cuộc cách mạng tự chủ công nghệ lõi
Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo doanh nghiệp Trung Quốc sớm nhận ra rằng chiến tranh về giá chỉ là giải pháp ngắn hạn. Để tồn tại và phát triển bền vững, họ buộc phải làm chủ được công nghệ lõi bên trong sản phẩm. Ngày 26/6/2005, Hisense đã tạo ra cột mốc quan trọng khi ra mắt con chip xử lý video kỹ thuật số đầu tiên do Trung Quốc tự phát triển. Chủ tịch Hisense lúc bấy giờ, ông Zhou Houjian, đã tuyên bố đanh thép rằng nếu không có con chip của riêng mình, các doanh nghiệp Trung Quốc sẽ mãi chỉ là những nhà sản xuất hạng hai. Bước đi này đã mở đầu cho làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào nghiên cứu và phát triển (R&D), giảm bớt sự phụ thuộc vào linh kiện nhập khẩu.
Canh bạc tỷ đô vào sản xuất tấm nền màn hình
Bước ngoặt chiến lược thực sự thay đổi cục diện ngành công nghiệp diễn ra vào năm 2009. Trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế toàn cầu, TCL đã đưa ra một quyết định được đánh giá là cực kỳ mạo hiểm: đầu tư 24,5 tỷ nhân dân tệ (khoảng 3,5 tỷ USD) để xây dựng dây chuyền sản xuất tấm nền LCD thế hệ 8.5. Dự án này được giao cho công ty con CSOT (China Star Optoelectronics Technology) vận hành.
Chủ tịch TCL, ông Li Dongsheng, đã kiên quyết bác bỏ mọi ý kiến phản đối với lập luận rằng tấm nền màn hình chiếm tới hơn 70% giá trị của một chiếc TV, và nếu không tham gia vào lĩnh vực này, họ sẽ mãi mãi bị phụ thuộc. Quyết định táo bạo này sau đó đã chứng minh tính đúng đắn, giúp Trung Quốc không chỉ tự chủ nguồn cung mà còn trở thành nhà sản xuất tấm nền chính cho nhiều hãng Nhật Bản, trước khi đủ sức thâu tóm chính các đối tác lớn của mình.
Sự bảo thủ của người Nhật và trật tự thế giới mới
Trong khi các doanh nghiệp Trung Quốc và Hàn Quốc chấp nhận rủi ro để đặt cược vào công nghệ mới với số vốn khổng lồ, các hãng Nhật Bản lại tỏ ra hụt hơi. Nhật Bản từng là cái nôi của công nghệ LCD với việc Sharp ra mắt màn hình LCD 14 inch đầu tiên trên thế giới vào năm 1988. Tuy nhiên, sự bảo thủ, chậm chạp trong việc mở rộng quy mô sản xuất và đặt cược sai vào các hướng đi công nghệ đã khiến họ đánh mất lợi thế. Thay vì đầu tư nâng cấp dây chuyền, các tên tuổi lớn như Sony, Sharp hay Toshiba đã chọn giải pháp an toàn trong ngắn hạn là thuê các đối tác Trung Quốc gia công.
Đến năm 2025, trật tự ngành công nghiệp TV toàn cầu đã được thiết lập lại. Tổng thị phần xuất xưởng của ba thương hiệu Trung Quốc lớn nhất là TCL, Hisense và Xiaomi đã đạt 31,3%, lần đầu tiên vượt qua tổng thị phần 28,4% của hai gã khổng lồ Hàn Quốc là Samsung và LG. Từ vị thế của kẻ thách thức bằng giá rẻ, các hãng TV Trung Quốc giờ đây đã chuyển sang vai trò định hình thị trường và tham gia thiết lập các tiêu chuẩn công nghệ toàn cầu.
Kỷ nguyên vàng son và sự thống trị của người Nhật
Quay ngược thời gian về những năm 1980 và 1990, các thương hiệu Nhật Bản như Sony, Panasonic, Sharp hay Toshiba đã thiết lập một chuẩn mực văn hóa công nghệ gần như không thể lay chuyển trong tâm trí người dùng toàn cầu. Khi đó, sở hữu một chiếc TV Nhật Bản không chỉ là lựa chọn về chất lượng mà còn là biểu tượng của đẳng cấp thượng lưu.
Đỉnh cao của giai đoạn này là công nghệ Trinitron của Sony, được xem là tiêu chuẩn vàng về chất lượng hình ảnh cho TV màu. Vào năm 1996, khi Sony thành lập công ty tại Bắc Kinh, một chiếc TV Sony Trinitron 29 inch có giá lên tới 10.000 nhân dân tệ (tương đương khoảng 38 triệu đồng theo tỷ giá hiện tại). Mức giá này bằng thu nhập trong vài năm của một người lao động trung bình tại Trung Quốc lúc bấy giờ, biến nó trở thành một giấc mơ xa xỉ khó với tới.
Khởi đầu cuộc chiến bằng cú sốc giá "Tháng Ba Đen"
Mùa xuân năm 1996 đánh dấu bước ngoặt lịch sử của thị trường TV Trung Quốc. Ngày 26/3/1996, công ty nội địa Changhong bất ngờ tuyên bố giảm giá toàn bộ các mẫu TV màu từ 18% đến 30%. Động thái này đã châm ngòi cho một cuộc chiến giá khốc liệt được giới truyền thông gọi là "Tháng Ba Đen". Ngay lập tức, các thương hiệu nội địa khác như Konka, TCL và Panda đã gia nhập cuộc đua, tạo nên một liên minh không chính thức tấn công vào thị phần của các đối thủ nước ngoài.
Kết quả của chiến dịch này vượt xa mọi kỳ vọng. Đến cuối năm 1996, thị phần TV màu của các hãng nội địa Trung Quốc đã tăng vọt lên mức 71,1%. Sự kiện này không chỉ giúp các doanh nghiệp trong nước giành lại sân nhà mà còn làm lung lay vị thế độc tôn của các hãng Nhật Bản tại thị trường tỷ dân.
Cuộc cách mạng tự chủ công nghệ lõi
Tuy nhiên, các nhà lãnh đạo doanh nghiệp Trung Quốc sớm nhận ra rằng chiến tranh về giá chỉ là giải pháp ngắn hạn. Để tồn tại và phát triển bền vững, họ buộc phải làm chủ được công nghệ lõi bên trong sản phẩm. Ngày 26/6/2005, Hisense đã tạo ra cột mốc quan trọng khi ra mắt con chip xử lý video kỹ thuật số đầu tiên do Trung Quốc tự phát triển. Chủ tịch Hisense lúc bấy giờ, ông Zhou Houjian, đã tuyên bố đanh thép rằng nếu không có con chip của riêng mình, các doanh nghiệp Trung Quốc sẽ mãi chỉ là những nhà sản xuất hạng hai. Bước đi này đã mở đầu cho làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào nghiên cứu và phát triển (R&D), giảm bớt sự phụ thuộc vào linh kiện nhập khẩu.
Canh bạc tỷ đô vào sản xuất tấm nền màn hình
Bước ngoặt chiến lược thực sự thay đổi cục diện ngành công nghiệp diễn ra vào năm 2009. Trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế toàn cầu, TCL đã đưa ra một quyết định được đánh giá là cực kỳ mạo hiểm: đầu tư 24,5 tỷ nhân dân tệ (khoảng 3,5 tỷ USD) để xây dựng dây chuyền sản xuất tấm nền LCD thế hệ 8.5. Dự án này được giao cho công ty con CSOT (China Star Optoelectronics Technology) vận hành.
Chủ tịch TCL, ông Li Dongsheng, đã kiên quyết bác bỏ mọi ý kiến phản đối với lập luận rằng tấm nền màn hình chiếm tới hơn 70% giá trị của một chiếc TV, và nếu không tham gia vào lĩnh vực này, họ sẽ mãi mãi bị phụ thuộc. Quyết định táo bạo này sau đó đã chứng minh tính đúng đắn, giúp Trung Quốc không chỉ tự chủ nguồn cung mà còn trở thành nhà sản xuất tấm nền chính cho nhiều hãng Nhật Bản, trước khi đủ sức thâu tóm chính các đối tác lớn của mình.
Sự bảo thủ của người Nhật và trật tự thế giới mới
Trong khi các doanh nghiệp Trung Quốc và Hàn Quốc chấp nhận rủi ro để đặt cược vào công nghệ mới với số vốn khổng lồ, các hãng Nhật Bản lại tỏ ra hụt hơi. Nhật Bản từng là cái nôi của công nghệ LCD với việc Sharp ra mắt màn hình LCD 14 inch đầu tiên trên thế giới vào năm 1988. Tuy nhiên, sự bảo thủ, chậm chạp trong việc mở rộng quy mô sản xuất và đặt cược sai vào các hướng đi công nghệ đã khiến họ đánh mất lợi thế. Thay vì đầu tư nâng cấp dây chuyền, các tên tuổi lớn như Sony, Sharp hay Toshiba đã chọn giải pháp an toàn trong ngắn hạn là thuê các đối tác Trung Quốc gia công.
Đến năm 2025, trật tự ngành công nghiệp TV toàn cầu đã được thiết lập lại. Tổng thị phần xuất xưởng của ba thương hiệu Trung Quốc lớn nhất là TCL, Hisense và Xiaomi đã đạt 31,3%, lần đầu tiên vượt qua tổng thị phần 28,4% của hai gã khổng lồ Hàn Quốc là Samsung và LG. Từ vị thế của kẻ thách thức bằng giá rẻ, các hãng TV Trung Quốc giờ đây đã chuyển sang vai trò định hình thị trường và tham gia thiết lập các tiêu chuẩn công nghệ toàn cầu.
Từ Sony đến Toshiba: Vì sao các hãng TV Nhật Bản lần lượt "bán mình" cho Trung Quốc?
Ngày 20 tháng 1 vừa qua, Tập đoàn Sony đã chính thức thông báo về việc tách mảng kinh doanh giải trí gia đình, với trọng tâm là sản xuất TV, để thành lập một liên doanh mới cùng TCL. Đáng chú ý, việc đối tác Trung Quốc nắm giữ tới 51% cổ phần chi phối trong liên doanh này là một tín hiệu rõ ràng...vnreview.vn
Chấn động làng công nghệ: Sony bán một phần mảng TV cho TCL, đối tác Trung Quốc nắm tới 51% cổ phần
Một tin tức vừa gây chấn động làng công nghệ khi tập đoàn Sony đưa ra thông báo chính thức về việc tách mảng kinh doanh TV và thiết bị giải trí gia đình để thành lập một liên doanh mới với đối tác TCL Electronics Holdings. Động thái này đánh dấu một bước ngoặt lớn trong chiến lược kinh doanh của...
