Bùi Minh Nhật
Intern Writer
Hầu như ai cũng từng trải qua cảm giác này: ban đầu chỉ định ra ngoài uống vài ly và giữ chế độ ăn lành mạnh, nhưng chỉ sau vài cốc bia hay vài ly rượu vang, bạn lại thấy mình gọi thêm cánh gà chiên, burger hay khoai tây chiên đầy phô mai.
Trong nhiều năm, người ta cho rằng nguyên nhân đơn giản là rượu làm giảm khả năng kiểm soát hành vi. Nhưng một nghiên cứu mới đăng trên tạp chí Obesity Reviews cho thấy câu chuyện phức tạp hơn nhiều: hormone mới là yếu tố đứng sau cảm giác thèm ăn dữ dội này.
Khi lượng protein hấp thụ quá thấp, FGF21 tăng lên và gửi tín hiệu đến não, thúc đẩy bạn tìm kiếm thực phẩm giàu protein để bù đắp.
Vấn đề là rượu cũng kích thích mạnh việc sản xuất FGF21.
Điều đó có nghĩa là chỉ sau vài ly, não bộ có thể “hiểu nhầm” rằng cơ thể đang thiếu protein nghiêm trọng, từ đó kích hoạt cơn thèm ăn rất mạnh. Và đây là lúc những món ăn nhiều muối, nhiều mỡ như gà rán, xúc xích hay khoai tây chiên trở nên hấp dẫn hơn bao giờ hết.
Các nhà nghiên cứu gọi đây là hiệu ứng “protein leverage” cơ thể ưu tiên tìm protein, nhưng nếu bạn ăn phải những món giàu calo mà ít protein thật, bạn sẽ tiếp tục ăn nhiều hơn để cố đạt mức protein cần thiết.
Các chuyên gia khuyến nghị ba cách để hạn chế vòng xoáy này.
Đầu tiên, hãy ăn một bữa giàu protein trước khi uống, như ức gà, cá hoặc trứng. Điều này có thể giúp giảm tín hiệu thiếu hụt protein ngay từ đầu.
Thứ hai, tránh các món ăn chế biến sẵn nhiều dầu mỡ như khoai tây chiên, xúc xích hay đồ chiên. Nếu cần ăn thêm, hãy chọn protein nạc như thịt bò nạc, gà nướng, sashimi hoặc trứng luộc.
Cuối cùng, đừng nhầm lẫn giữa thực phẩm “giàu protein” và thực phẩm “nhiều chất béo có kèm protein”. Những món như ba chỉ hay cánh gà nhiều mỡ vẫn có thể khiến lượng calo tăng vọt rất nhanh.
Hiểu được cơ chế này giúp bạn nhận ra rằng cơn đói sau khi uống không đơn thuần là thiếu ý chí. Đó là phản ứng sinh học thực sự và nếu kiểm soát tốt hơn, bạn vẫn có thể tận hưởng vài ly mà không phá hỏng toàn bộ kế hoạch ăn uống hay tập luyện của mình.
Trong nhiều năm, người ta cho rằng nguyên nhân đơn giản là rượu làm giảm khả năng kiểm soát hành vi. Nhưng một nghiên cứu mới đăng trên tạp chí Obesity Reviews cho thấy câu chuyện phức tạp hơn nhiều: hormone mới là yếu tố đứng sau cảm giác thèm ăn dữ dội này.
Hormone đánh lừa não bộ ra sao?
Trọng tâm của cơ chế này là một hormone có tên Fibroblast Growth Factor 21, hay FGF21. Đây là hormone do gan sản xuất khi cơ thể cảm thấy thiếu protein.
Khi lượng protein hấp thụ quá thấp, FGF21 tăng lên và gửi tín hiệu đến não, thúc đẩy bạn tìm kiếm thực phẩm giàu protein để bù đắp.
Vấn đề là rượu cũng kích thích mạnh việc sản xuất FGF21.
Điều đó có nghĩa là chỉ sau vài ly, não bộ có thể “hiểu nhầm” rằng cơ thể đang thiếu protein nghiêm trọng, từ đó kích hoạt cơn thèm ăn rất mạnh. Và đây là lúc những món ăn nhiều muối, nhiều mỡ như gà rán, xúc xích hay khoai tây chiên trở nên hấp dẫn hơn bao giờ hết.
Các nhà nghiên cứu gọi đây là hiệu ứng “protein leverage” cơ thể ưu tiên tìm protein, nhưng nếu bạn ăn phải những món giàu calo mà ít protein thật, bạn sẽ tiếp tục ăn nhiều hơn để cố đạt mức protein cần thiết.
Làm sao để tránh ăn quá đà khi uống?
Nghiên cứu cho thấy vấn đề không nằm hoàn toàn ở ý chí, mà là ở phản ứng sinh học. Điều này giải thích vì sao việc “kiềm chế” sau khi uống rượu thường khó hơn rất nhiều.Các chuyên gia khuyến nghị ba cách để hạn chế vòng xoáy này.
Đầu tiên, hãy ăn một bữa giàu protein trước khi uống, như ức gà, cá hoặc trứng. Điều này có thể giúp giảm tín hiệu thiếu hụt protein ngay từ đầu.
Thứ hai, tránh các món ăn chế biến sẵn nhiều dầu mỡ như khoai tây chiên, xúc xích hay đồ chiên. Nếu cần ăn thêm, hãy chọn protein nạc như thịt bò nạc, gà nướng, sashimi hoặc trứng luộc.
Cuối cùng, đừng nhầm lẫn giữa thực phẩm “giàu protein” và thực phẩm “nhiều chất béo có kèm protein”. Những món như ba chỉ hay cánh gà nhiều mỡ vẫn có thể khiến lượng calo tăng vọt rất nhanh.
Hiểu được cơ chế này giúp bạn nhận ra rằng cơn đói sau khi uống không đơn thuần là thiếu ý chí. Đó là phản ứng sinh học thực sự và nếu kiểm soát tốt hơn, bạn vẫn có thể tận hưởng vài ly mà không phá hỏng toàn bộ kế hoạch ăn uống hay tập luyện của mình.
