Mẫn Nhi✔
Admin xinh gái
Nhiều doanh nghiệp vội vã cắt giảm nhân sự để đón đầu AI rồi nhanh chóng nhận ra công nghệ không thể thay thế kiến thức thực tế của con người, buộc phải tìm cách tuyển lại chính những nhân viên vừa cho nghỉ việc.
Theo báo cáo từ công ty dịch vụ chuyển đổi việc làm Challenger, Gray & Christmas, các nhà tuyển dụng viện dẫn AI là nguyên nhân chính cho gần 40% số vụ cắt giảm việc làm được công bố vào tháng 5/2026. Tuy nhiên, giới chuyên gia ghi nhận xu hướng "AI rebounding" (AI bật ngược trở lại) khi nhiều doanh nghiệp bắt đầu đảo ngược quyết định sa thải.
Thực tế, một số doanh nghiệp lớn như Ford và Amazon đã đảo ngược lộ trình sau các đợt sa thải liên quan đến AI trong năm qua. Báo cáo vào tháng 3/2026 của Orgvue cũng chỉ ra 32% tổ chức cho nhân viên nghỉ việc vì AI đã phải tuyển dụng lại nhân sự.
Giáo sư thực hành quản trị Joseph Fuller tại Trường Kinh doanh Harvard phân tích rằng việc áp dụng AI như triển khai phần mềm thông thường là một sai lầm. Trước đây, để có ngân sách mua công nghệ mới, doanh nghiệp thường cắt giảm nhân sự. Song, AI chỉ đạt hiệu quả cao nhất khi kết hợp với “trí tuệ theo ngữ cảnh” (contextual intelligence) của con người — tức kiến thức nền tảng và sự thấu hiểu vấn đề. Bà Beaumont bổ sung rằng AI không thể thay thế những người am hiểu hoạt động kinh doanh, hiểu khách hàng, có khả năng phán đoán, sự đồng cảm và kết nối con người.
Dù nhân viên đồng ý trở lại, niềm tin đã sứt mẻ khiến tinh thần chung suy giảm. Bà Beaumont cho biết việc sa thải làm thay đổi căn bản thỏa ước tâm lý giữa hai bên, khiến năng suất và mức độ gắn kết khó trở lại như trước khi bị cắt giảm.
Giáo sư Fuller cho rằng thích ứng là kỹ năng quan trọng nhất và dự báo AI sẽ tạo ra tình trạng xáo trộn liên tục trong các tổ chức khi nhu cầu nhân sự liên tục được điều chỉnh theo đà tiến bộ của công nghệ. Bà Beaumont khuyến nghị nhân sự nên tối ưu hóa những giá trị thuần con người ở các khâu AI chưa thể tự động hóa, đồng thời lãnh đạo doanh nghiệp cần dùng AI để tối ưu hóa quy trình thay vì chỉ chăm chăm cắt giảm chi phí.
Theo báo cáo từ công ty dịch vụ chuyển đổi việc làm Challenger, Gray & Christmas, các nhà tuyển dụng viện dẫn AI là nguyên nhân chính cho gần 40% số vụ cắt giảm việc làm được công bố vào tháng 5/2026. Tuy nhiên, giới chuyên gia ghi nhận xu hướng "AI rebounding" (AI bật ngược trở lại) khi nhiều doanh nghiệp bắt đầu đảo ngược quyết định sa thải.
Gần 1/5 lao động Mỹ được mời trở lại sau khi bị AI thay thế
Khảo sát do công ty quản lý nhân tài SHL ủy quyền cho Propeller Insights thực hiện vào tháng 6 và 7/2026 (trên hơn 1.000 lao động Mỹ và hơn 1.000 lao động Anh, biên độ sai số 5%) cho thấy gần 1 trong 5 người lao động Mỹ từng bị sa thải hoặc bị AI thay thế đã được công ty cũ đề nghị quay lại làm việc. Bà Lucy Beaumont, Phó Chủ tịch cấp cao toàn cầu về sản phẩm và thiết kế tại SHL, nhận định các công ty đang nhận ra họ đã “rút phích cắm quá vội vàng” đối với nhân sự con người.Thực tế, một số doanh nghiệp lớn như Ford và Amazon đã đảo ngược lộ trình sau các đợt sa thải liên quan đến AI trong năm qua. Báo cáo vào tháng 3/2026 của Orgvue cũng chỉ ra 32% tổ chức cho nhân viên nghỉ việc vì AI đã phải tuyển dụng lại nhân sự.
Giáo sư thực hành quản trị Joseph Fuller tại Trường Kinh doanh Harvard phân tích rằng việc áp dụng AI như triển khai phần mềm thông thường là một sai lầm. Trước đây, để có ngân sách mua công nghệ mới, doanh nghiệp thường cắt giảm nhân sự. Song, AI chỉ đạt hiệu quả cao nhất khi kết hợp với “trí tuệ theo ngữ cảnh” (contextual intelligence) của con người — tức kiến thức nền tảng và sự thấu hiểu vấn đề. Bà Beaumont bổ sung rằng AI không thể thay thế những người am hiểu hoạt động kinh doanh, hiểu khách hàng, có khả năng phán đoán, sự đồng cảm và kết nối con người.
Điều kiện tái ký hợp đồng của nhân sự boomerang
Khảo sát của SHL ghi nhận phần lớn người lao động cởi mở với việc trở lại, chỉ 6,6% lao động Mỹ khẳng định sẽ từ chối trong mọi hoàn cảnh. Tuy nhiên, nhóm quay về đặt ra nhiều yêu cầu khắt khe hơn: gần một nửa đòi hỏi mức tăng lương đáng kể, 43% muốn có “cam kết bằng văn bản” về sự đảm bảo công việc, 40% yêu cầu minh bạch hoàn toàn về cách AI được ứng dụng trong vai trò của họ, và 30% coi lời xin lỗi hoặc thừa nhận từ ban lãnh đạo là điều kiện then chốt.Dù nhân viên đồng ý trở lại, niềm tin đã sứt mẻ khiến tinh thần chung suy giảm. Bà Beaumont cho biết việc sa thải làm thay đổi căn bản thỏa ước tâm lý giữa hai bên, khiến năng suất và mức độ gắn kết khó trở lại như trước khi bị cắt giảm.
Kỹ năng thích ứng trước nguy cơ xáo trộn lâu dài
Trước sự phát triển của công cụ mới, người lao động Mỹ trong khảo sát đang chủ động tự học dùng công cụ AI (44%), rèn luyện kỹ năng chuyên môn đặc thù khó bị AI sao chép (42,6%), cải thiện kỹ năng giao tiếp và lãnh đạo (40%), cùng tư duy sáng tạo và chiến lược (38%).Giáo sư Fuller cho rằng thích ứng là kỹ năng quan trọng nhất và dự báo AI sẽ tạo ra tình trạng xáo trộn liên tục trong các tổ chức khi nhu cầu nhân sự liên tục được điều chỉnh theo đà tiến bộ của công nghệ. Bà Beaumont khuyến nghị nhân sự nên tối ưu hóa những giá trị thuần con người ở các khâu AI chưa thể tự động hóa, đồng thời lãnh đạo doanh nghiệp cần dùng AI để tối ưu hóa quy trình thay vì chỉ chăm chăm cắt giảm chi phí.
