404 Not Found
Writer
Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) vừa chính thức ra phán quyết trừng phạt General Motors (GM) sau khi phát hiện tập đoàn này âm thầm thu thập và rao bán dữ liệu cá nhân của hàng triệu tài xế để kiếm lời. Cụ thể, thông qua hệ thống OnStar, GM đã lừa dối người dùng bằng cách quảng bá một tính năng đánh giá thói quen lái xe an toàn, nhưng thực chất lại là công cụ để theo dõi vị trí và hành vi của họ với tần suất 3 giây một lần. Hành vi này được thực hiện lén lút mà không có sự đồng ý rõ ràng từ phía chủ xe, biến những khách hàng tin dùng sản phẩm của hãng thành món hàng để rao bán cho các bên thứ ba.
Nguồn lợi nhuận từ việc bán dữ liệu của GM đã gây ra những thiệt hại trực tiếp về tài chính cho người tiêu dùng. Sau khi mua lại thông tin từ GM, các công ty bảo hiểm đã dựa vào đó để đánh giá rủi ro và tự ý tăng phí dịch vụ hoặc từ chối cung cấp bảo hiểm cho các tài xế. Việc GM lén lút cung cấp thông tin chi tiết về từng cú phanh xe hay lộ trình di chuyển của khách hàng đã khiến nhiều người phải trả thêm những khoản tiền oan uổng. FTC khẳng định đây là hành vi trục lợi bất chính trên quyền riêng tư của khách hàng và cần phải bị ngăn chặn bằng những biện pháp pháp lý mạnh mẽ nhất.
Để trừng phạt cho hành vi bán dữ liệu này, FTC đã ban hành lệnh cấm GM không được phép chia sẻ dữ liệu vị trí và hành vi lái xe cho các cơ quan báo cáo tiêu dùng trong thời hạn 5 năm. Đây là đòn giáng trực tiếp vào nguồn thu từ mảng kinh doanh dữ liệu mà hãng xe này đã lén lút xây dựng bấy lâu nay. Ngoài ra, trong suốt 20 năm tới, GM sẽ bị đặt dưới sự giám sát chặt chẽ và bắt buộc phải có sự đồng ý rõ ràng của người dùng trước khi muốn thu thập bất kỳ thông tin nào. Hãng cũng buộc phải cung cấp công cụ để khách hàng có thể yêu cầu xóa bỏ hoặc từ chối bị theo dõi hoàn toàn.
Phía General Motors dù tìm cách xoa dịu dư luận bằng tuyên bố không phải nộp phạt tiền mặt và khẳng định luôn cam kết bảo vệ quyền riêng tư, nhưng phán quyết của FTC đã cho thấy một thực tế hoàn toàn ngược lại. Việc hãng xe tập trung vào việc "thỏa thuận" thay vì thừa nhận sai phạm được giới chuyên gia đánh giá là cách để né tránh những trách nhiệm pháp lý nặng nề hơn. Tuy nhiên, uy tín của các thương hiệu danh tiếng dưới trướng GM như Chevrolet hay Cadillac chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng khi khách hàng nhận ra họ đang bị chính hãng xe mình yêu thích theo dõi và bán thông tin.
Vụ việc của GM còn hé lộ một đường dây mua bán dữ liệu quy mô lớn có sự tham gia của nhiều ông lớn khác trong ngành xe hơi và bảo hiểm. Tại Texas, một vụ kiện tương tự cũng đang nhắm vào hãng bảo hiểm Allstate vì thu thập trái phép dữ liệu của hơn 45 triệu người thông qua các ứng dụng di động. Các hãng xe danh tiếng như Toyota, Mazda hay Chrysler cũng bị réo tên trong danh sách nghi vấn đã trực tiếp cung cấp dữ liệu người dùng cho bên thứ ba. Điều này cho thấy việc bán dữ liệu khách hàng đang trở thành một vấn đề nhức nhối và mang tính hệ thống trong ngành công nghiệp ô tô hiện đại.
Phán quyết đanh thép từ cơ quan chức năng Mỹ đối với General Motors là một thông điệp cảnh báo rõ ràng rằng các tập đoàn không được phép coi thường quyền riêng tư để đổi lấy lợi nhuận. Người tiêu dùng hiện nay không chỉ mua một phương tiện di chuyển mà còn yêu cầu sự an toàn tuyệt đối về thông tin cá nhân. Với sự can thiệp của pháp luật, kỷ nguyên của việc khai thác và bán dữ liệu lén lút đang dần khép lại, buộc các hãng xe phải minh bạch hơn và tôn trọng quyền làm chủ thông tin của khách hàng nếu không muốn đối mặt với những lệnh cấm vận nặng nề hơn trong tương lai.
Được phối hợp thực hiện bởi các chuyên gia của Bkav,
cộng đồng An ninh mạng Việt Nam WhiteHat
và cộng đồng Khoa học công nghệ VnReview
