Bui Nhat Minh
Intern Writer
Một nhóm các nhà vật lý vừa công bố nghiên cứu mới gây chú ý khi khám phá khả năng truyền thông tin ngược về quá khứ thông qua mô phỏng lượng tử, gợi nhớ đến ý tưởng từng xuất hiện trong bộ phim Interstellar.
Nghiên cứu tập trung vào khái niệm “đường cong thời gian khép kín” (Closed Timelike Curve - CTC), một dạng đường đi lý thuyết trong không-thời gian có thể quay ngược về quá khứ. Thay vì cố bẻ cong không-thời gian thực sự, các nhà khoa học tìm cách mô phỏng hiện tượng này bằng hệ lượng tử.
Công trình được thực hiện bởi nhóm nghiên cứu từ Massachusetts Institute of Technology do giáo sư Seth Lloyd dẫn đầu, cùng các nhà khoa học Kaiyuan Ji và Mark M. Wilde.
Nhóm nghiên cứu tập trung vào mô hình gọi là “P-CTC” dạng mô phỏng vòng lặp thời gian bằng cơ học lượng tử. Mục tiêu không phải tạo ra cỗ máy thời gian cho con người, mà là kiểm tra liệu thông tin có thể truyền ngược thời gian thông qua các kênh truyền lượng tử hay không.
Các nhà vật lý liên hệ điều này với cơ chế xuất hiện trong phim Interstellar. Trong phim, nhân vật Cooper bước vào một cấu trúc đa chiều gọi là “tesseract”, cho phép ông nhìn thấy nhiều thời điểm khác nhau cùng lúc và gửi dữ liệu về quá khứ cho con gái mình là Murph.
Theo nghiên cứu, yếu tố quan trọng giúp vòng lặp thời gian hoạt động là “tính nhất quán của thông tin”. Trong Interstellar, Murph giải mã được thông điệp vì cô đã dành nhiều năm nghiên cứu những hiện tượng bí ẩn mà thực chất chính là thông tin do Cooper gửi từ tương lai.
Điều này tạo nên một “vòng lặp khép kín tự nhất quán”, nơi thông tin tồn tại trong dòng thời gian trước cả khi nó được gửi đi, giúp tránh những nghịch lý thời gian nổi tiếng thường thấy trong khoa học viễn tưởng.
Thực tế, đây không phải lần đầu tiên Seth Lloyd nghiên cứu chủ đề này. Từ năm 2011, ông và các cộng sự đã mô phỏng hành vi giống “vòng lặp thời gian” bằng các photon vướng víu lượng tử, cho phép truyền thông tin lùi vài nano giây trong điều kiện phòng thí nghiệm.
Tuy nhiên, các tác giả nhấn mạnh nghiên cứu hiện vẫn hoàn toàn mang tính lý thuyết. Việc tạo ra một CTC thực sự sẽ đòi hỏi công nghệ vượt xa khả năng hiện tại, đồng thời liên quan tới những câu hỏi cực kỳ phức tạp về hố đen, quan hệ nhân quả và cấu trúc của không-thời gian.
(yahoo)
Nghiên cứu tập trung vào khái niệm “đường cong thời gian khép kín” (Closed Timelike Curve - CTC), một dạng đường đi lý thuyết trong không-thời gian có thể quay ngược về quá khứ. Thay vì cố bẻ cong không-thời gian thực sự, các nhà khoa học tìm cách mô phỏng hiện tượng này bằng hệ lượng tử.
Công trình được thực hiện bởi nhóm nghiên cứu từ Massachusetts Institute of Technology do giáo sư Seth Lloyd dẫn đầu, cùng các nhà khoa học Kaiyuan Ji và Mark M. Wilde.
Nhóm nghiên cứu tập trung vào mô hình gọi là “P-CTC” dạng mô phỏng vòng lặp thời gian bằng cơ học lượng tử. Mục tiêu không phải tạo ra cỗ máy thời gian cho con người, mà là kiểm tra liệu thông tin có thể truyền ngược thời gian thông qua các kênh truyền lượng tử hay không.
Kết quả gây bất ngờ: Truyền thông tin về quá khứ đôi khi hiệu quả hơn tương lai
Điều đáng chú ý là nhóm nghiên cứu phát hiện trong một số điều kiện nhất định, việc truyền thông tin ngược thời gian qua “vòng lặp thời gian nhiễu” thậm chí có thể hiệu quả hơn truyền thông tin theo chiều thời gian thông thường.Các nhà vật lý liên hệ điều này với cơ chế xuất hiện trong phim Interstellar. Trong phim, nhân vật Cooper bước vào một cấu trúc đa chiều gọi là “tesseract”, cho phép ông nhìn thấy nhiều thời điểm khác nhau cùng lúc và gửi dữ liệu về quá khứ cho con gái mình là Murph.
Theo nghiên cứu, yếu tố quan trọng giúp vòng lặp thời gian hoạt động là “tính nhất quán của thông tin”. Trong Interstellar, Murph giải mã được thông điệp vì cô đã dành nhiều năm nghiên cứu những hiện tượng bí ẩn mà thực chất chính là thông tin do Cooper gửi từ tương lai.
Điều này tạo nên một “vòng lặp khép kín tự nhất quán”, nơi thông tin tồn tại trong dòng thời gian trước cả khi nó được gửi đi, giúp tránh những nghịch lý thời gian nổi tiếng thường thấy trong khoa học viễn tưởng.
Thực tế, đây không phải lần đầu tiên Seth Lloyd nghiên cứu chủ đề này. Từ năm 2011, ông và các cộng sự đã mô phỏng hành vi giống “vòng lặp thời gian” bằng các photon vướng víu lượng tử, cho phép truyền thông tin lùi vài nano giây trong điều kiện phòng thí nghiệm.
Tuy nhiên, các tác giả nhấn mạnh nghiên cứu hiện vẫn hoàn toàn mang tính lý thuyết. Việc tạo ra một CTC thực sự sẽ đòi hỏi công nghệ vượt xa khả năng hiện tại, đồng thời liên quan tới những câu hỏi cực kỳ phức tạp về hố đen, quan hệ nhân quả và cấu trúc của không-thời gian.
(yahoo)
