Bùi Minh Nhật
Intern Writer
Trong bối cảnh chiến tranh hiện đại đang chứng kiến sự bùng nổ của các cuộc tấn công bằng drone giá rẻ, một vấn đề lớn dần lộ rõ: dùng tên lửa trị giá hàng triệu USD để bắn hạ những mục tiêu chỉ vài chục nghìn USD là một bài toán quá tốn kém.
Đó là lý do vì sao Hải quân Mỹ đang đặt kỳ vọng lớn vào các vũ khí năng lượng định hướng, đặc biệt là hệ thống laser HELIOS do Lockheed Martin phát triển.
Không giống các hệ thống phòng thủ truyền thống, HELIOS không bắn đạn hay tên lửa. Thay vào đó, nó phát ra một chùm năng lượng tập trung, di chuyển với tốc độ ánh sáng, có thể đốt nóng và phá hủy mục tiêu gần như ngay lập tức.
Điểm đặc biệt của HELIOS nằm ở hai chế độ tác chiến:
Không chỉ là vũ khí, HELIOS còn hoạt động như một hệ thống giám sát với camera độ phân giải cao, cảm biến hồng ngoại và khả năng theo dõi mục tiêu từ xa.
Điều này đặc biệt quan trọng khi đối mặt với chiến thuật “bầy đàn drone” nơi hàng chục hoặc hàng trăm UAV giá rẻ được phóng cùng lúc để làm quá tải hệ thống phòng thủ.
Thực tế, HELIOS đã được triển khai trên tàu khu trục USS Preble và đã chứng minh khả năng bắn hạ drone trong các cuộc thử nghiệm từ năm 2024–2025. Những lần thử nghiệm này cho thấy laser hoàn toàn có thể trở thành một lớp phòng thủ mới trên biển.
Tuy nhiên, công nghệ này vẫn chưa hoàn hảo.
Laser có thể bị ảnh hưởng bởi điều kiện môi trường như sương mù, mưa hoặc khói bụi những yếu tố làm suy giảm năng lượng chùm tia. Ngoài ra, hệ thống cũng yêu cầu nguồn điện lớn và khả năng làm mát mạnh, khiến việc triển khai bị giới hạn.
Trong các chiến dịch thực tế như Operation Epic Fury, Mỹ vẫn chủ yếu dựa vào tên lửa phòng không, máy bay chiến đấu và tác chiến điện tử để đối phó với drone Iran. Dù laser mang lại lợi thế chi phí, nhưng tên lửa vẫn là lựa chọn đáng tin cậy hơn ở thời điểm hiện tại.
Dù còn nhiều hạn chế, HELIOS vẫn được xem là bước tiến lớn trong cuộc đua vũ khí tương lai. Khi công nghệ năng lượng và làm mát tiếp tục phát triển, laser có thể trở thành “lá chắn” chính giúp các tàu chiến đối phó hiệu quả với các mối đe dọa giá rẻ nhưng số lượng lớn.
Nói cách khác, trong tương lai không xa, chiến tranh có thể không còn là cuộc đấu giữa tên lửa và đạn dược mà là cuộc đối đầu của… ánh sáng.(yahoo)
Đó là lý do vì sao Hải quân Mỹ đang đặt kỳ vọng lớn vào các vũ khí năng lượng định hướng, đặc biệt là hệ thống laser HELIOS do Lockheed Martin phát triển.
Không giống các hệ thống phòng thủ truyền thống, HELIOS không bắn đạn hay tên lửa. Thay vào đó, nó phát ra một chùm năng lượng tập trung, di chuyển với tốc độ ánh sáng, có thể đốt nóng và phá hủy mục tiêu gần như ngay lập tức.
Điểm đặc biệt của HELIOS nằm ở hai chế độ tác chiến:
- “Soft-kill”: làm mù cảm biến và hệ thống dẫn đường của drone hoặc tên lửa, khiến chúng mất kiểm soát
- “Hard-kill”: dùng nhiệt lượng cao để phá hủy trực tiếp mục tiêu
Không chỉ là vũ khí, HELIOS còn hoạt động như một hệ thống giám sát với camera độ phân giải cao, cảm biến hồng ngoại và khả năng theo dõi mục tiêu từ xa.
Vũ khí “giá rẻ” nhưng đầy tiềm năng - Tương lai hay vẫn chỉ là thử nghiệm?
Một trong những lợi thế lớn nhất của HELIOS là chi phí. Nếu mỗi lần phóng tên lửa phòng không có thể tốn hàng triệu USD, thì một phát bắn laser gần như chỉ tiêu tốn điện năng.
Điều này đặc biệt quan trọng khi đối mặt với chiến thuật “bầy đàn drone” nơi hàng chục hoặc hàng trăm UAV giá rẻ được phóng cùng lúc để làm quá tải hệ thống phòng thủ.
Thực tế, HELIOS đã được triển khai trên tàu khu trục USS Preble và đã chứng minh khả năng bắn hạ drone trong các cuộc thử nghiệm từ năm 2024–2025. Những lần thử nghiệm này cho thấy laser hoàn toàn có thể trở thành một lớp phòng thủ mới trên biển.
Tuy nhiên, công nghệ này vẫn chưa hoàn hảo.
Laser có thể bị ảnh hưởng bởi điều kiện môi trường như sương mù, mưa hoặc khói bụi những yếu tố làm suy giảm năng lượng chùm tia. Ngoài ra, hệ thống cũng yêu cầu nguồn điện lớn và khả năng làm mát mạnh, khiến việc triển khai bị giới hạn.
Trong các chiến dịch thực tế như Operation Epic Fury, Mỹ vẫn chủ yếu dựa vào tên lửa phòng không, máy bay chiến đấu và tác chiến điện tử để đối phó với drone Iran. Dù laser mang lại lợi thế chi phí, nhưng tên lửa vẫn là lựa chọn đáng tin cậy hơn ở thời điểm hiện tại.
Dù còn nhiều hạn chế, HELIOS vẫn được xem là bước tiến lớn trong cuộc đua vũ khí tương lai. Khi công nghệ năng lượng và làm mát tiếp tục phát triển, laser có thể trở thành “lá chắn” chính giúp các tàu chiến đối phó hiệu quả với các mối đe dọa giá rẻ nhưng số lượng lớn.
Nói cách khác, trong tương lai không xa, chiến tranh có thể không còn là cuộc đấu giữa tên lửa và đạn dược mà là cuộc đối đầu của… ánh sáng.(yahoo)
