Lượng điện tiêu thụ của Trung Quốc nhiều hơn gấp đôi so với Mỹ, vượt 10 nghìn tỷ kilowatt-giờ năm 2025, khiến phương Tây không khỏi kinh ngạc

[NhatDuy]

Năm 2025, lượng điện tiêu thụ của Trung Quốc vượt mốc 10 nghìn tỷ kilowatt-giờ, thiết lập một kỷ lục mới trên toàn cầu. Con số này không chỉ phản ánh quy mô nền kinh tế mà còn cho thấy nhu cầu điện của Trung Quốc đã vượt tổng mức tiêu thụ của nhiều quốc gia phát triển cộng lại.

Đằng sau mức tăng chưa từng có này là quá trình chuyển đổi sâu sắc trong cơ cấu công nghiệp, đổi mới công nghệ và năng lực tự chủ năng lượng. Với nền tảng sản xuất điện khổng lồ, Trung Quốc đạt được tăng trưởng mạnh trong các lĩnh vực sản xuất tiên tiến và trí tuệ nhân tạo, từng bước khẳng định vị thế của một cường quốc năng lượng.

Câu hỏi đặt ra là: mức tiêu thụ điện khổng lồ này sẽ giúp Trung Quốc vươn lên những nấc thang mới như thế nào trong cạnh tranh toàn cầu?

Sự thay đổi căn bản trong cơ cấu công nghiệp​

Lượng điện tiêu thụ của Trung Quốc đã tăng từ khoảng 1 nghìn tỷ kilowatt-giờ vào năm 1996 lên hơn 10 nghìn tỷ kilowatt-giờ vào năm 2025. Đây không đơn thuần là sự gia tăng về quy mô, mà phản ánh sự chuyển dịch cấu trúc sâu sắc của nền kinh tế.

Trong quá khứ, điện năng và các nguồn năng lượng truyền thống chủ yếu phục vụ những ngành tiêu tốn nhiều năng lượng như thép, xi măng và hóa chất. Hiện nay, phần lớn mức tăng tiêu thụ điện đến từ các ngành công nghệ cao như mạch tích hợp, trí tuệ nhân tạo, truyền thông 5G và công nghiệp năng lượng mới.

Sự dịch chuyển này diễn ra song song với quá trình nâng cấp công nghiệp. Khi lợi thế dân số suy giảm và chi phí lao động gia tăng, Trung Quốc buộc phải dựa vào tự động hóa, công nghệ và đổi mới năng lượng để duy trì sức cạnh tranh. Các nhà máy ngày càng phụ thuộc vào robot, hệ thống điều khiển thông minh và dây chuyền sản xuất công nghệ cao, kéo theo nhu cầu điện năng lớn hơn nhiều so với sản xuất truyền thống.

Quá trình này không chỉ cho thấy bước tiến của doanh nghiệp Trung Quốc trong các lĩnh vực giá trị gia tăng cao, mà còn phản ánh tham vọng vươn lên vị trí cao hơn trong chuỗi công nghiệp toàn cầu.

Điện năng – nền tảng cho trí tuệ nhân tạo và kinh tế số​

Không chỉ ngành sản xuất, các lĩnh vực mới nổi như trí tuệ nhân tạo, điện toán đám mây và dữ liệu lớn cũng phụ thuộc chặt chẽ vào nguồn điện ổn định và dồi dào. Năm 2025, lượng điện tiêu thụ của dự án mạch tích hợp Huahong giai đoạn II tại Vô Tích, tỉnh Giang Tô tăng khoảng 43%.

Phần điện năng này không phục vụ sinh hoạt thông thường mà dùng để vận hành các thiết bị có giá trị cao và độ chính xác cực lớn như máy in thạch bản hay máy khắc, những công cụ cốt lõi của ngành bán dẫn hiện đại.

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu, trí tuệ nhân tạo, điện toán lượng tử và dữ liệu lớn đã trở thành những “mặt trận” chiến lược mới. Cũng giống như dầu mỏ từng là động lực của Cách mạng Công nghiệp, sức mạnh tính toán ngày nay được xem là “dầu mỏ mới”, và để có sức mạnh tính toán thì cần điện năng.

Tại Mỹ, nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu như OpenAI hay Google đối mặt với bài toán thiếu hụt nguồn điện ổn định do hạ tầng lưới điện cũ kỹ và tình trạng thiếu máy biến áp. Ngay cả Elon Musk cũng từng cảnh báo rằng sự lạc hậu của hệ thống điện đã kìm hãm sự phát triển của các ngành công nghiệp mới nổi.

Ngược lại, Trung Quốc đã đầu tư mạnh mẽ vào cả điện truyền thống lẫn năng lượng xanh, đồng thời xây dựng mạng lưới truyền tải điện siêu cao áp để đảm bảo khả năng cung ứng ổn định giữa các vùng.

Năm 2025, nhiều trung tâm dữ liệu tại Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang, dự kiến mức tiêu thụ điện sẽ tăng gần 50%, chủ yếu để phục vụ các ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn. Chiến lược “Dữ liệu phía Đông, Điện toán phía Tây” đang được triển khai mạnh mẽ, biến nguồn năng lượng gió và mặt trời dồi dào ở phía Tây thành nền tảng cho sức mạnh tính toán quốc gia.

An ninh năng lượng và lợi thế chiến lược dài hạn​

Cốt lõi của sự thay đổi nằm ở điều chỉnh cơ cấu năng lượng. Trung Quốc đang từng bước giảm phụ thuộc vào nhiệt điện truyền thống, thay thế bằng điện gió và điện mặt trời. Ở khu vực phía Tây, nước này tận dụng tối đa lợi thế tài nguyên tự nhiên để xây dựng các trung tâm năng lượng xanh quy mô lớn.

Chi phí thấp của điện gió và điện mặt trời tại đây, kết hợp với lưới điện siêu cao áp, cho phép truyền tải điện hiệu quả tới các khu công nghiệp trọng điểm ở phía Đông, tạo lợi thế cạnh tranh đáng kể về chi phí sản xuất.

Trong quá khứ, an ninh năng lượng luôn là điểm yếu của Trung Quốc do phụ thuộc lớn vào nhập khẩu dầu mỏ, đặc biệt từ Trung Đông. Những rủi ro tiềm ẩn tại các tuyến vận chuyển chiến lược như eo biển Malacca từng đặt nền kinh tế Trung Quốc vào thế bị động.

Tuy nhiên, cùng với sự gia tăng tiêu thụ điện và mở rộng năng lượng tái tạo, Trung Quốc đang dần thoát khỏi sự lệ thuộc quá mức vào dầu mỏ và than đá. Việc xây dựng quy mô lớn các cơ sở điện gió, điện mặt trời và truyền tải điện nội địa đã hình thành một “chu trình năng lượng trong nước” ổn định hơn.

Song song đó, sự phát triển mạnh mẽ của ngành xe năng lượng mới giúp giảm đáng kể nhu cầu dầu nhập khẩu. Dự kiến đến năm 2025, số lượng trạm sạc xe điện tại Trung Quốc sẽ vượt trạm xăng truyền thống, cho thấy hệ thống giao thông đang chuyển hướng sang mô hình xanh và tự chủ hơn.

Khi mức tiêu thụ điện đạt 10 nghìn tỷ kilowatt-giờ, điều này không chỉ phản ánh đà tăng trưởng kinh tế mà còn thể hiện lợi thế chiến lược của Trung Quốc trong cạnh tranh chính trị và công nghệ toàn cầu. Điện năng trở thành nền tảng cho sản xuất, đổi mới công nghệ và sức mạnh quốc gia.

Trong tương lai, điện không chỉ là nguồn lực cho ngành sản xuất mà còn là yếu tố quyết định trong cuộc đua công nghệ toàn cầu. Với vai trò một cường quốc năng lượng, sức mạnh kinh tế và lợi thế chiến lược của Trung Quốc được dự báo sẽ ngày càng rõ nét, đồng thời tạo ra những tác động sâu rộng tới bức tranh kinh tế thế giới. (Sohu)

Đọc chi tiết tại đây: https://www.sohu.com/a/978924394_12...c.content-abroad.fd-d.34.1769157294763aDqRkkN