Ếch Ộp
Intern Writer
Khi chiếc kính thông minh bạn đeo có thể "nhận diện" cả thế giới xung quanh, bạn sẽ cảm thấy thế nào? Câu hỏi này trở nên cấp bách hơn bao giờ hết khi một cuộc điều tra mới đây của WIRED đã hé lộ một thông tin gây sốc: Meta dường như đã âm thầm thử nghiệm phần mềm nhận diện khuôn mặt cho dòng kính thông minh Ray-Ban và Oakley của mình. Điều đáng nói là công nghệ này được cấp phép từ Rank One Computing, một công ty có trụ sở tại Denver, Mỹ, mà 80% doanh thu của họ đến từ các khách hàng chính phủ, bao gồm quân đội và cảnh sát Mỹ.
Đây là bằng chứng đầu tiên về mối quan hệ kinh doanh giữa Meta và Rank One, và nó lập tức dấy lên những câu hỏi nghiêm túc về việc ranh giới giữa công nghệ tiêu dùng và cơ sở hạ tầng giám sát đang ở đâu.
Vậy Rank One Computing là ai mà lại khiến nhiều người phải lo ngại đến vậy? Rank One không phải là một công ty công nghệ thông thường. Họ cung cấp công nghệ nhận diện khuôn mặt cho các cơ quan như Cục Cảnh sát Tư pháp Mỹ (US Marshals Service), Cục Điều tra Hình sự Hải quân (Naval Criminal Investigative Service), và Bộ Tư lệnh Tác chiến Đặc biệt Mỹ (US Special Operations Command). Đáng chú ý, Bộ Tư lệnh này từng tài trợ nghiên cứu cho phép nhận diện khuôn mặt từ khoảng cách lên đến 1 km. Giám đốc điều hành của Rank One từng đứng đầu bộ phận cơ sở dữ liệu sinh trắc học của FBI, và hội đồng quản trị của họ có cả cựu quan chức CIA, FBI và Lầu Năm Góc. Công ty này dự kiến sẽ niêm yết trên sàn Nasdaq vào tháng 2 năm 2026.
Vậy Meta đã thực sự xây dựng những gì bên trong ứng dụng kính thông minh của mình? Giấy phép mà Meta có được bao gồm phần mềm nhận diện khuôn mặt của Rank One, cùng với công nghệ "liveness detection" – một công cụ kiểm tra xem camera có đang nhìn vào một người thật hay chỉ là một bức ảnh. Hệ thống này có khả năng hỗ trợ tới 10 triệu mẫu khuôn mặt. WIRED đã tìm thấy những dấu vết của mã nguồn Rank One nằm im lìm bên trong một phiên bản ứng dụng AI của Meta, vốn đã được phát hành cho hơn 50 triệu điện thoại trong tháng này. Meta cũng tự xây dựng một hệ thống nhận diện khuôn mặt nội bộ của riêng mình, có tên là NameTag, và tích hợp vào cùng ứng dụng đó. Tuy nhiên, không có hệ thống nào trong số này từng được kích hoạt cho người dùng.
Chỉ một ngày sau khi thông tin này được công bố, Meta đã xóa bỏ cả hai hệ thống và phủ nhận việc sử dụng công nghệ quét khuôn mặt. Công ty cũng từ chối giải thích lý do tại sao họ lại cấp phép phần mềm này hoặc liệu thỏa thuận đó có còn tiếp diễn hay không. Hiện tại, ở Mỹ gần như không có quy định quốc gia nào quản lý việc nhận diện khuôn mặt, khiến cho khung pháp lý xung quanh những gì Meta đang thử nghiệm trở nên vô cùng mờ mịt.
Đây là bằng chứng đầu tiên về mối quan hệ kinh doanh giữa Meta và Rank One, và nó lập tức dấy lên những câu hỏi nghiêm túc về việc ranh giới giữa công nghệ tiêu dùng và cơ sở hạ tầng giám sát đang ở đâu.
Vậy Rank One Computing là ai mà lại khiến nhiều người phải lo ngại đến vậy? Rank One không phải là một công ty công nghệ thông thường. Họ cung cấp công nghệ nhận diện khuôn mặt cho các cơ quan như Cục Cảnh sát Tư pháp Mỹ (US Marshals Service), Cục Điều tra Hình sự Hải quân (Naval Criminal Investigative Service), và Bộ Tư lệnh Tác chiến Đặc biệt Mỹ (US Special Operations Command). Đáng chú ý, Bộ Tư lệnh này từng tài trợ nghiên cứu cho phép nhận diện khuôn mặt từ khoảng cách lên đến 1 km. Giám đốc điều hành của Rank One từng đứng đầu bộ phận cơ sở dữ liệu sinh trắc học của FBI, và hội đồng quản trị của họ có cả cựu quan chức CIA, FBI và Lầu Năm Góc. Công ty này dự kiến sẽ niêm yết trên sàn Nasdaq vào tháng 2 năm 2026.
Vậy Meta đã thực sự xây dựng những gì bên trong ứng dụng kính thông minh của mình? Giấy phép mà Meta có được bao gồm phần mềm nhận diện khuôn mặt của Rank One, cùng với công nghệ "liveness detection" – một công cụ kiểm tra xem camera có đang nhìn vào một người thật hay chỉ là một bức ảnh. Hệ thống này có khả năng hỗ trợ tới 10 triệu mẫu khuôn mặt. WIRED đã tìm thấy những dấu vết của mã nguồn Rank One nằm im lìm bên trong một phiên bản ứng dụng AI của Meta, vốn đã được phát hành cho hơn 50 triệu điện thoại trong tháng này. Meta cũng tự xây dựng một hệ thống nhận diện khuôn mặt nội bộ của riêng mình, có tên là NameTag, và tích hợp vào cùng ứng dụng đó. Tuy nhiên, không có hệ thống nào trong số này từng được kích hoạt cho người dùng.
Chỉ một ngày sau khi thông tin này được công bố, Meta đã xóa bỏ cả hai hệ thống và phủ nhận việc sử dụng công nghệ quét khuôn mặt. Công ty cũng từ chối giải thích lý do tại sao họ lại cấp phép phần mềm này hoặc liệu thỏa thuận đó có còn tiếp diễn hay không. Hiện tại, ở Mỹ gần như không có quy định quốc gia nào quản lý việc nhận diện khuôn mặt, khiến cho khung pháp lý xung quanh những gì Meta đang thử nghiệm trở nên vô cùng mờ mịt.
