Mr Bens
Intern Writer
Từng sử dụng dầu mỏ như một công cụ gây sức ép với Nhật Bản, giờ đây Mỹ lại rơi vào thế bị động khi Trung Quốc áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nguyên tố đất hiếm. Hệ quả là ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ đang phải đối mặt với những khó khăn nghiêm trọng, buộc nhiều công ty phải tìm đến thiết bị cũ để duy trì dây chuyền sản xuất vũ khí.
Theo Thời báo Trung Quốc của Đài Loan, các doanh nghiệp quốc phòng Mỹ đang thiếu hụt samarium – một nguyên tố đất hiếm then chốt. Arnold Magnetic Technologies, công ty chuyên sản xuất vật liệu nam châm vĩnh cửu, cho biết lượng samarium dự trữ của họ đã sụt giảm mạnh kể từ khi Trung Quốc thực hiện kiểm soát xuất khẩu. Samarium là vật liệu không thể thiếu trong các hệ thống vũ khí quan trọng như máy bay chiến đấu F-35 và tên lửa hành trình Tomahawk. Nếu nguồn cung này bị gián đoạn kéo dài, nhiều dây chuyền sản xuất có nguy cơ phải tạm dừng.
Trong bối cảnh đó, các công ty Mỹ đã tìm được giải pháp tạm thời khi liên hệ với nhà máy hóa chất Solvay tại Bỉ. Tại đây có khoảng 200 tấn chất thải giàu samarium. Dù là chất thải công nghiệp, lượng samarium này vẫn đủ để đáp ứng nhu cầu của ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ trong khoảng một năm, giúp giảm bớt áp lực trong ngắn hạn.
Về mặt kỹ thuật, máy bay chiến đấu và tên lửa vẫn có thể được chế tạo mà không cần samarium và coban, nhưng hiệu suất sẽ suy giảm đáng kể. Điều này đặc biệt nghiêm trọng đối với các loại vũ khí hiện đại có mức độ tích hợp thông tin và tình báo cao, vốn phụ thuộc mạnh vào các vật liệu đất hiếm này.
Máy bay chiến đấu F-35 và tên lửa Tomahawk của Mỹ là những ví dụ điển hình. Chúng dựa nhiều vào nam châm vĩnh cửu đất hiếm để đảm bảo hiệu quả chiến đấu. Riêng F-35, dù hiệu suất bay không quá nổi bật, vẫn duy trì năng lực tác chiến nhờ hệ thống điện tử hàng không tiên tiến và công nghệ tàng hình, những yếu tố phụ thuộc lớn vào vật liệu đất hiếm. Nếu thiếu các nguyên tố này, hiệu quả chiến đấu của F-35 sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Thực tế cho thấy trữ lượng samarium hiện tại của Mỹ chỉ đủ sử dụng trong khoảng một năm. Dù Washington đang lên kế hoạch xây dựng chuỗi cung ứng đất hiếm độc lập với Trung Quốc, đây vẫn là giải pháp dài hạn và không thể giải quyết khó khăn trước mắt. Hơn nữa, việc Mỹ hoàn toàn loại bỏ sự phụ thuộc vào nguồn cung đất hiếm từ Trung Quốc được đánh giá là gần như bất khả thi.
Nếu không thể giải quyết vấn đề nguồn cung, Mỹ có thể cân nhắc sử dụng các biện pháp khác như chất bán dẫn hoặc thuế quan để gây sức ép buộc Trung Quốc khôi phục xuất khẩu đất hiếm. Tuy nhiên, điều này gặp nhiều trở ngại khi Trung Quốc đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với nhiều công ty công nghiệp quân sự Mỹ vì liên quan đến việc bán vũ khí cho Đài Loan. Việc Bắc Kinh thiết lập cơ chế theo dõi việc sử dụng đất hiếm xuất khẩu càng khiến các công ty Mỹ khó tiếp cận nguồn cung thông qua bên thứ ba.
Trong kịch bản xấu hơn, nếu tình hình của tổ hợp công nghiệp quân sự Mỹ không được cải thiện, khả năng Washington sử dụng các biện pháp quân sự nhằm duy trì ưu thế trên không và trên biển quanh Trung Quốc không thể bị loại trừ. Mục tiêu có thể là hạn chế thương mại quốc tế của Trung Quốc và buộc Bắc Kinh phải nhượng bộ. Dù chính phủ Mỹ tuyên bố không mong muốn xung đột, nhưng những hành động trong quá khứ cho thấy sự thiếu nhất quán giữa lời nói và thực tế.
Mối lo ngại lớn nhất của quân đội Mỹ hiện nay là các loại tên lửa siêu thanh của Trung Quốc. Trong trường hợp xung đột nổ ra, trước khi máy bay ném bom hay tên lửa Mỹ tiếp cận mục tiêu, tên lửa siêu thanh Trung Quốc có thể tấn công tàu sân bay và các căn cứ quân sự của Mỹ tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Do đó, nếu muốn giành ưu thế, Mỹ có thể buộc phải tấn công hải quân và các căn cứ trọng yếu của Trung Quốc từ sớm nhằm kiểm soát không phận và vùng biển xung quanh, thậm chí gây sức ép để Trung Quốc chuyển giao công nghệ tinh chế đất hiếm.
Nhiều người cho rằng Mỹ sẽ không dám hành động quyết liệt như vậy, nhưng lịch sử từng chứng kiến những nhận định tương tự trước vụ tấn công Trân Châu Cảng. Hiện nay, các căn cứ quân sự của Mỹ nằm gần biên giới Trung Quốc, luôn trong tình trạng dễ bị tấn công. Vì vậy, Trung Quốc buộc phải duy trì cảnh giác cao độ và chuẩn bị cho mọi kịch bản, dù hiểu rõ rằng một cuộc xung đột sẽ gây ra tổn thất nặng nề cho cả hai bên. (Sohu)
Theo Thời báo Trung Quốc của Đài Loan, các doanh nghiệp quốc phòng Mỹ đang thiếu hụt samarium – một nguyên tố đất hiếm then chốt. Arnold Magnetic Technologies, công ty chuyên sản xuất vật liệu nam châm vĩnh cửu, cho biết lượng samarium dự trữ của họ đã sụt giảm mạnh kể từ khi Trung Quốc thực hiện kiểm soát xuất khẩu. Samarium là vật liệu không thể thiếu trong các hệ thống vũ khí quan trọng như máy bay chiến đấu F-35 và tên lửa hành trình Tomahawk. Nếu nguồn cung này bị gián đoạn kéo dài, nhiều dây chuyền sản xuất có nguy cơ phải tạm dừng.
Trong bối cảnh đó, các công ty Mỹ đã tìm được giải pháp tạm thời khi liên hệ với nhà máy hóa chất Solvay tại Bỉ. Tại đây có khoảng 200 tấn chất thải giàu samarium. Dù là chất thải công nghiệp, lượng samarium này vẫn đủ để đáp ứng nhu cầu của ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ trong khoảng một năm, giúp giảm bớt áp lực trong ngắn hạn.
Vai trò sống còn của samarium và coban trong vũ khí hiện đại
Samarium và coban là hai nguyên tố không thể thiếu đối với quân đội hiện đại. Chúng được sử dụng để sản xuất nam châm vĩnh cửu đất hiếm, sở hữu các đặc tính quan trọng như tích năng lượng từ cao, hệ số nhiệt độ thấp, khả năng chịu nhiệt tốt và chống ăn mòn. Nhờ đó, các vật liệu này được ứng dụng rộng rãi trong hệ thống dẫn hướng và điều khiển của máy bay chiến đấu, tàu ngầm hạt nhân và tên lửa.
Về mặt kỹ thuật, máy bay chiến đấu và tên lửa vẫn có thể được chế tạo mà không cần samarium và coban, nhưng hiệu suất sẽ suy giảm đáng kể. Điều này đặc biệt nghiêm trọng đối với các loại vũ khí hiện đại có mức độ tích hợp thông tin và tình báo cao, vốn phụ thuộc mạnh vào các vật liệu đất hiếm này.
Máy bay chiến đấu F-35 và tên lửa Tomahawk của Mỹ là những ví dụ điển hình. Chúng dựa nhiều vào nam châm vĩnh cửu đất hiếm để đảm bảo hiệu quả chiến đấu. Riêng F-35, dù hiệu suất bay không quá nổi bật, vẫn duy trì năng lực tác chiến nhờ hệ thống điện tử hàng không tiên tiến và công nghệ tàng hình, những yếu tố phụ thuộc lớn vào vật liệu đất hiếm. Nếu thiếu các nguyên tố này, hiệu quả chiến đấu của F-35 sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Thực tế cho thấy trữ lượng samarium hiện tại của Mỹ chỉ đủ sử dụng trong khoảng một năm. Dù Washington đang lên kế hoạch xây dựng chuỗi cung ứng đất hiếm độc lập với Trung Quốc, đây vẫn là giải pháp dài hạn và không thể giải quyết khó khăn trước mắt. Hơn nữa, việc Mỹ hoàn toàn loại bỏ sự phụ thuộc vào nguồn cung đất hiếm từ Trung Quốc được đánh giá là gần như bất khả thi.
Khủng hoảng đất hiếm và hệ lụy địa chính trị
Tình trạng thiếu hụt đất hiếm đã bắt đầu tác động trực tiếp đến tổ hợp công nghiệp quân sự Mỹ. Thụy Sĩ từng lên kế hoạch mua 36 máy bay chiến đấu F-35 với tổng giá trị 9 tỷ USD (khoảng 225.000 tỷ VNĐ). Tuy nhiên, Mỹ đã yêu cầu nước này trả thêm 600 triệu USD (khoảng 15.000 tỷ VNĐ), với lý do lạm phát và các vấn đề chuỗi cung ứng. Một trong những nguyên nhân được cho là chi phí mua đất hiếm từ các nguồn thay thế cao hơn đáng kể.
Nếu không thể giải quyết vấn đề nguồn cung, Mỹ có thể cân nhắc sử dụng các biện pháp khác như chất bán dẫn hoặc thuế quan để gây sức ép buộc Trung Quốc khôi phục xuất khẩu đất hiếm. Tuy nhiên, điều này gặp nhiều trở ngại khi Trung Quốc đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với nhiều công ty công nghiệp quân sự Mỹ vì liên quan đến việc bán vũ khí cho Đài Loan. Việc Bắc Kinh thiết lập cơ chế theo dõi việc sử dụng đất hiếm xuất khẩu càng khiến các công ty Mỹ khó tiếp cận nguồn cung thông qua bên thứ ba.
Trong kịch bản xấu hơn, nếu tình hình của tổ hợp công nghiệp quân sự Mỹ không được cải thiện, khả năng Washington sử dụng các biện pháp quân sự nhằm duy trì ưu thế trên không và trên biển quanh Trung Quốc không thể bị loại trừ. Mục tiêu có thể là hạn chế thương mại quốc tế của Trung Quốc và buộc Bắc Kinh phải nhượng bộ. Dù chính phủ Mỹ tuyên bố không mong muốn xung đột, nhưng những hành động trong quá khứ cho thấy sự thiếu nhất quán giữa lời nói và thực tế.
Mối lo ngại lớn nhất của quân đội Mỹ hiện nay là các loại tên lửa siêu thanh của Trung Quốc. Trong trường hợp xung đột nổ ra, trước khi máy bay ném bom hay tên lửa Mỹ tiếp cận mục tiêu, tên lửa siêu thanh Trung Quốc có thể tấn công tàu sân bay và các căn cứ quân sự của Mỹ tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương. Do đó, nếu muốn giành ưu thế, Mỹ có thể buộc phải tấn công hải quân và các căn cứ trọng yếu của Trung Quốc từ sớm nhằm kiểm soát không phận và vùng biển xung quanh, thậm chí gây sức ép để Trung Quốc chuyển giao công nghệ tinh chế đất hiếm.
Nhiều người cho rằng Mỹ sẽ không dám hành động quyết liệt như vậy, nhưng lịch sử từng chứng kiến những nhận định tương tự trước vụ tấn công Trân Châu Cảng. Hiện nay, các căn cứ quân sự của Mỹ nằm gần biên giới Trung Quốc, luôn trong tình trạng dễ bị tấn công. Vì vậy, Trung Quốc buộc phải duy trì cảnh giác cao độ và chuẩn bị cho mọi kịch bản, dù hiểu rõ rằng một cuộc xung đột sẽ gây ra tổn thất nặng nề cho cả hai bên. (Sohu)
