Hoàng Khang
Writer
Kỷ nguyên của những "quản gia robot" bước ra từ các bộ phim viễn tưởng đang dần hiện hữu ngay trước mắt chúng ta. Ngày 29/1, cộng đồng công nghệ toàn cầu đã dậy sóng trước đoạn video mới nhất từ công ty Mỹ Figure AI, trong đó robot hình người thế hệ mới mang tên Figure 03 thực hiện một chuỗi các tác vụ nhà bếp phức tạp với độ chính xác và sự khéo léo đáng kinh ngạc. Không còn là những cỗ máy thô cứng chỉ biết lặp lại một động tác, Figure 03 đã tự mình mở tủ bếp, lấy đĩa bẩn và sắp xếp gọn gàng vào máy rửa chén mà không cần bất kỳ sự can thiệp hay điều khiển từ xa nào từ con người.
Vượt qua "bài kiểm tra địa ngục" của giới robot
Trong nhận thức của con người, rửa bát hay dọn dẹp nhà bếp là những công việc đơn giản, lặp lại nhàm chán. Tuy nhiên, đối với lĩnh vực chế tạo robot, đây thực sự là một "bài kiểm tra địa ngục". Để một cỗ máy có thể thay thế con người trong không gian bếp, nó phải giải quyết hàng loạt thách thức cực hạn về khả năng nhận biết không gian ba chiều, điều phối lực tay tinh tế và xử lý các vật thể có độ phản chiếu, trơn trượt khác nhau.
Màn trình diễn của Figure 03 đã chứng minh sự trưởng thành vượt bậc của công nghệ. Robot tự động di chuyển đến tủ bếp, mở cánh cửa, khéo léo tách một chiếc đĩa sứ ra khỏi chồng bát đĩa hỗn độn, sau đó xoay người và đặt nó vào khay chứa của máy rửa chén với độ chính xác tuyệt đối. Toàn bộ quy trình diễn ra mượt mà, trôi chảy, không có bất kỳ va chạm hay đổ vỡ nào, xóa tan những nghi ngại về sự vụng về thường thấy của các thế hệ robot trước đây. Thậm chí, còn có một chi tiết rất người, khi robot biết dùng chân để đá cánh cửa máy rửa chén bát cho cao lên rồi mới dùng tay đóng lại, thay vì cố cúi người xuống thấp và chỉ dùng tay như thông thường.
Sức mạnh của mô hình Helix 02 và Cấu trúc VLA
Chìa khóa cho sự đột phá này nằm ở "bộ não" và hệ thống cảm biến tối tân được tích hợp bên trong robot. Figure AI đã trang bị cho Figure 03 mô hình trí tuệ nhân tạo Helix 02 kết hợp với cấu trúc Ngôn ngữ - Hành động - Thị giác (Vision-Language-Action hay VLA). Công nghệ này cho phép robot không chỉ hiểu mệnh lệnh bằng ngôn ngữ tự nhiên mà còn có khả năng tự nhận thức môi trường xung quanh để đưa ra quyết định hành động.
Theo các kỹ sư của Figure AI, thách thức lớn nhất nằm ở việc duy trì liên tục chuỗi phản hồi thị giác và xúc giác. Robot phải xử lý linh hoạt đặc tính vật lý của từng món đồ: từ gốm sứ dễ vỡ, thủy tinh trơn trượt cho đến đồ nhựa dễ biến dạng. Để làm được điều này, các cảm biến áp suất và cảm ứng lực được tích hợp ngay trên đầu ngón tay, cho phép robot "cảm nhận" được độ nặng, độ cứng và ma sát bề mặt vật thể. Nhờ đó, nó tự động điều chỉnh lực kẹp vừa đủ để giữ chắc vật dụng mà không gây vỡ nát.
Đặc biệt, Helix 02 mang lại cho robot khả năng "ghi nhớ hình ảnh" (Visual Memory) tương tự con người. Ví dụ, khi mở tủ bếp, robot sẽ quét nhanh vị trí của các vật dụng. Ngay cả khi đã quay đi hoặc vật dụng đó nằm ngoài tầm mắt, robot vẫn dựa vào ký ức ngắn hạn vừa thu thập được để điều khiển cánh tay tìm đến đúng vị trí. Thậm chí, một chi tiết rất "người" khác đã được thể hiện khi robot biết dùng khớp hông để đẩy đóng ngăn kéo tủ khi đôi tay đang bận rộn, cho thấy khả năng phối hợp toàn thân cực kỳ linh hoạt.
Sự khẳng định về tính tự chủ và tiềm năng thương mại
Ông Brett Adcock, nhà sáng lập kiêm CEO của Figure AI, đã lên tiếng khẳng định trên mạng xã hội X rằng toàn bộ quá trình trong video là hoàn toàn tự động. Không có bất kỳ sự điều khiển từ xa (teleoperation) nào được sử dụng. Mô hình Helix tự điều phối mọi thứ, từ việc định vị đường đi, thao tác cầm nắm cho đến lập kế hoạch hành động theo trình tự logic. Ông nhấn mạnh tính linh hoạt của cấu trúc VLA, nơi cùng một "bộ não" AI có thể dạy robot gấp quần áo, sắp xếp bưu kiện và giờ là rửa bát chỉ bằng cách nạp dữ liệu huấn luyện mới mà không cần thay đổi phần cứng.
Sự tiến bộ thần tốc này giải thích vì sao Figure AI, một doanh nghiệp non trẻ, lại đạt mức định giá lên tới 39 tỷ USD chỉ trong vòng 3 năm. Với sự hậu thuẫn tài chính và công nghệ từ những gã khổng lồ như Jeff Bezos, OpenAI, Microsoft và Nvidia, cùng đội ngũ kỹ sư tinh hoa từ Boston Dynamics, Tesla và Google DeepMind, Figure AI đang dẫn đầu cuộc đua đưa robot vào đời sống.
Hiện tại, các phiên bản robot của công ty đã được triển khai thử nghiệm thực tế tại các nhà máy sản xuất ô tô của BMW, đảm nhận những công việc đòi hỏi độ chính xác cao. Với việc phần cứng đã hoàn thiện để thực hiện hầu hết các tác vụ cơ bản của con người, rào cản duy nhất còn lại chỉ là khối lượng dữ liệu để robot trở nên thông minh và xử lý tình huống linh hoạt hơn. Hình ảnh Figure 03 làm việc nhà một cách thuần thục là tín hiệu rõ ràng nhất cho thấy tương lai của sự cộng sinh giữa con người và máy móc trong không gian gia đình đã không còn xa.
#robothìnhngười
Vượt qua "bài kiểm tra địa ngục" của giới robot
Trong nhận thức của con người, rửa bát hay dọn dẹp nhà bếp là những công việc đơn giản, lặp lại nhàm chán. Tuy nhiên, đối với lĩnh vực chế tạo robot, đây thực sự là một "bài kiểm tra địa ngục". Để một cỗ máy có thể thay thế con người trong không gian bếp, nó phải giải quyết hàng loạt thách thức cực hạn về khả năng nhận biết không gian ba chiều, điều phối lực tay tinh tế và xử lý các vật thể có độ phản chiếu, trơn trượt khác nhau.
Màn trình diễn của Figure 03 đã chứng minh sự trưởng thành vượt bậc của công nghệ. Robot tự động di chuyển đến tủ bếp, mở cánh cửa, khéo léo tách một chiếc đĩa sứ ra khỏi chồng bát đĩa hỗn độn, sau đó xoay người và đặt nó vào khay chứa của máy rửa chén với độ chính xác tuyệt đối. Toàn bộ quy trình diễn ra mượt mà, trôi chảy, không có bất kỳ va chạm hay đổ vỡ nào, xóa tan những nghi ngại về sự vụng về thường thấy của các thế hệ robot trước đây. Thậm chí, còn có một chi tiết rất người, khi robot biết dùng chân để đá cánh cửa máy rửa chén bát cho cao lên rồi mới dùng tay đóng lại, thay vì cố cúi người xuống thấp và chỉ dùng tay như thông thường.
Chìa khóa cho sự đột phá này nằm ở "bộ não" và hệ thống cảm biến tối tân được tích hợp bên trong robot. Figure AI đã trang bị cho Figure 03 mô hình trí tuệ nhân tạo Helix 02 kết hợp với cấu trúc Ngôn ngữ - Hành động - Thị giác (Vision-Language-Action hay VLA). Công nghệ này cho phép robot không chỉ hiểu mệnh lệnh bằng ngôn ngữ tự nhiên mà còn có khả năng tự nhận thức môi trường xung quanh để đưa ra quyết định hành động.
Theo các kỹ sư của Figure AI, thách thức lớn nhất nằm ở việc duy trì liên tục chuỗi phản hồi thị giác và xúc giác. Robot phải xử lý linh hoạt đặc tính vật lý của từng món đồ: từ gốm sứ dễ vỡ, thủy tinh trơn trượt cho đến đồ nhựa dễ biến dạng. Để làm được điều này, các cảm biến áp suất và cảm ứng lực được tích hợp ngay trên đầu ngón tay, cho phép robot "cảm nhận" được độ nặng, độ cứng và ma sát bề mặt vật thể. Nhờ đó, nó tự động điều chỉnh lực kẹp vừa đủ để giữ chắc vật dụng mà không gây vỡ nát.
Đặc biệt, Helix 02 mang lại cho robot khả năng "ghi nhớ hình ảnh" (Visual Memory) tương tự con người. Ví dụ, khi mở tủ bếp, robot sẽ quét nhanh vị trí của các vật dụng. Ngay cả khi đã quay đi hoặc vật dụng đó nằm ngoài tầm mắt, robot vẫn dựa vào ký ức ngắn hạn vừa thu thập được để điều khiển cánh tay tìm đến đúng vị trí. Thậm chí, một chi tiết rất "người" khác đã được thể hiện khi robot biết dùng khớp hông để đẩy đóng ngăn kéo tủ khi đôi tay đang bận rộn, cho thấy khả năng phối hợp toàn thân cực kỳ linh hoạt.
Sự khẳng định về tính tự chủ và tiềm năng thương mại
Ông Brett Adcock, nhà sáng lập kiêm CEO của Figure AI, đã lên tiếng khẳng định trên mạng xã hội X rằng toàn bộ quá trình trong video là hoàn toàn tự động. Không có bất kỳ sự điều khiển từ xa (teleoperation) nào được sử dụng. Mô hình Helix tự điều phối mọi thứ, từ việc định vị đường đi, thao tác cầm nắm cho đến lập kế hoạch hành động theo trình tự logic. Ông nhấn mạnh tính linh hoạt của cấu trúc VLA, nơi cùng một "bộ não" AI có thể dạy robot gấp quần áo, sắp xếp bưu kiện và giờ là rửa bát chỉ bằng cách nạp dữ liệu huấn luyện mới mà không cần thay đổi phần cứng.
Sự tiến bộ thần tốc này giải thích vì sao Figure AI, một doanh nghiệp non trẻ, lại đạt mức định giá lên tới 39 tỷ USD chỉ trong vòng 3 năm. Với sự hậu thuẫn tài chính và công nghệ từ những gã khổng lồ như Jeff Bezos, OpenAI, Microsoft và Nvidia, cùng đội ngũ kỹ sư tinh hoa từ Boston Dynamics, Tesla và Google DeepMind, Figure AI đang dẫn đầu cuộc đua đưa robot vào đời sống.
Hiện tại, các phiên bản robot của công ty đã được triển khai thử nghiệm thực tế tại các nhà máy sản xuất ô tô của BMW, đảm nhận những công việc đòi hỏi độ chính xác cao. Với việc phần cứng đã hoàn thiện để thực hiện hầu hết các tác vụ cơ bản của con người, rào cản duy nhất còn lại chỉ là khối lượng dữ liệu để robot trở nên thông minh và xử lý tình huống linh hoạt hơn. Hình ảnh Figure 03 làm việc nhà một cách thuần thục là tín hiệu rõ ràng nhất cho thấy tương lai của sự cộng sinh giữa con người và máy móc trong không gian gia đình đã không còn xa.
#robothìnhngười
