Thế Việt
Writer
Tài khoản mạng xã hội X (trước đây là Twitter) chính thức của Nhà Trắng đã đăng tải một đoạn video ghi lại cảnh không kích tại Iran, châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng truyền thông quy mô lớn. Sự việc vấp phải làn sóng phẫn nộ dữ dội từ dư luận quốc tế khi cách thức biên tập và truyền tải thông điệp bị đánh giá là thiếu nhạy cảm, phi nhân đạo và mang tính chất "game hóa" sự tàn khốc của chiến tranh. Làn sóng phản đối bùng phát mạnh mẽ đặc biệt trong bối cảnh các báo cáo quốc tế vừa xác nhận thương vong nghiêm trọng về dân thường, bao gồm một vụ tấn công bi thảm vào trường tiểu học khiến nhiều nữ sinh thiệt mạng.
Cụ thể, mỗi khi một mục tiêu trong video bị tiêu diệt, màn hình sẽ hiển thị đồ họa cộng điểm "+100" – một đặc trưng giao diện điển hình của trò chơi điện tử. Trong thế giới ảo của Call of Duty, hệ thống này đi kèm với cơ chế "killstreak", nơi người chơi được thưởng các đòn không kích hoặc tên lửa hủy diệt nếu tiêu diệt liên tiếp nhiều đối thủ. Việc áp dụng cơ chế phần thưởng ảo này vào hình ảnh thiệt hại nhân mạng và vật chất trong đời thực đã tạo ra một sự đối lập gay gắt, khiến công chúng cáo buộc giới chức trách đang hạ thấp mức độ nghiêm trọng của các chiến dịch quân sự.
Sự phẫn nộ của dư luận tiếp tục bị thổi bùng bởi dòng trạng thái đính kèm video: "Courtesy of the Red, White & Blue" (Tạm dịch: Món quà từ sắc cờ Đỏ, Trắng và Xanh). Trong văn hóa chính trị Mỹ, cụm từ này thường được dùng để khẳng định niềm tự hào dân tộc và sức mạnh quốc gia. Tuy nhiên, trong bối cảnh của một chiến dịch quân sự gây thương vong dân sự, thông điệp này bị công chúng tiếp nhận như một lời tuyên bố mỉa mai, khoe khoang quyền lực một cách tàn nhẫn và biến các thảm kịch không kích thành một "sản phẩm" phô trương sức mạnh mang thương hiệu Mỹ.
Chỉ trong một thời gian ngắn sau khi đăng tải, đoạn video đã tạo ra một hiệu ứng lan truyền khổng lồ với hơn 49 triệu lượt xem, 195.000 lượt thích và 33.000 lượt chia sẻ. Tuy nhiên, mặt trái của sự lan truyền này là một cơn mưa chỉ trích với hơn 10.000 bình luận công kích trực diện. Các nền tảng mạng xã hội tràn ngập những lời lên án gay gắt. Các tài khoản uy tín và người dùng phổ thông đồng loạt bày tỏ sự kinh hãi trước cách tiếp cận truyền thông của chính phủ. Điển hình, người dùng mang tên RichardHall nhận định việc coi chiến tranh như trò chơi điện tử ngay sau khi hàng trăm trẻ em thiệt mạng là sự "vô nhân tính", trong khi tài khoản CaptainCons nhấn mạnh rằng hậu quả của chiến tranh là vĩnh viễn và bày tỏ sự xấu hổ trước cách chính quyền đối xử với sinh mạng con người.
Tính đến hiện tại, Nhà Trắng vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức hay có động thái gỡ bỏ đoạn video, trong khi áp lực từ cộng đồng quốc tế và các tổ chức nhân quyền yêu cầu một lời xin lỗi chính thức đang ngày một gia tăng.
Lồng ghép hiệu ứng game vào hiện thực chiến tranh
Đoạn video gây tranh cãi có thời lượng khoảng một phút, trình chiếu các cảnh quay thực tế về những phương tiện và căn cứ quân sự bị phá hủy trong chiến dịch không kích. Tuy nhiên, điểm gây phẫn nộ nhất nằm ở kỹ thuật hậu kỳ: Nhà Trắng đã lồng ghép một bản nhạc nền sôi động cùng các hiệu ứng đồ họa và âm thanh được mượn trực tiếp từ tựa game bắn súng góc nhìn thứ nhất nổi tiếng Call of Duty: Modern Warfare III.
Cụ thể, mỗi khi một mục tiêu trong video bị tiêu diệt, màn hình sẽ hiển thị đồ họa cộng điểm "+100" – một đặc trưng giao diện điển hình của trò chơi điện tử. Trong thế giới ảo của Call of Duty, hệ thống này đi kèm với cơ chế "killstreak", nơi người chơi được thưởng các đòn không kích hoặc tên lửa hủy diệt nếu tiêu diệt liên tiếp nhiều đối thủ. Việc áp dụng cơ chế phần thưởng ảo này vào hình ảnh thiệt hại nhân mạng và vật chất trong đời thực đã tạo ra một sự đối lập gay gắt, khiến công chúng cáo buộc giới chức trách đang hạ thấp mức độ nghiêm trọng của các chiến dịch quân sự.
Thông điệp mỉa mai và sự bùng nổ phẫn nộ trên mạng xã hội
Sự phẫn nộ của dư luận tiếp tục bị thổi bùng bởi dòng trạng thái đính kèm video: "Courtesy of the Red, White & Blue" (Tạm dịch: Món quà từ sắc cờ Đỏ, Trắng và Xanh). Trong văn hóa chính trị Mỹ, cụm từ này thường được dùng để khẳng định niềm tự hào dân tộc và sức mạnh quốc gia. Tuy nhiên, trong bối cảnh của một chiến dịch quân sự gây thương vong dân sự, thông điệp này bị công chúng tiếp nhận như một lời tuyên bố mỉa mai, khoe khoang quyền lực một cách tàn nhẫn và biến các thảm kịch không kích thành một "sản phẩm" phô trương sức mạnh mang thương hiệu Mỹ.
Chỉ trong một thời gian ngắn sau khi đăng tải, đoạn video đã tạo ra một hiệu ứng lan truyền khổng lồ với hơn 49 triệu lượt xem, 195.000 lượt thích và 33.000 lượt chia sẻ. Tuy nhiên, mặt trái của sự lan truyền này là một cơn mưa chỉ trích với hơn 10.000 bình luận công kích trực diện. Các nền tảng mạng xã hội tràn ngập những lời lên án gay gắt. Các tài khoản uy tín và người dùng phổ thông đồng loạt bày tỏ sự kinh hãi trước cách tiếp cận truyền thông của chính phủ. Điển hình, người dùng mang tên RichardHall nhận định việc coi chiến tranh như trò chơi điện tử ngay sau khi hàng trăm trẻ em thiệt mạng là sự "vô nhân tính", trong khi tài khoản CaptainCons nhấn mạnh rằng hậu quả của chiến tranh là vĩnh viễn và bày tỏ sự xấu hổ trước cách chính quyền đối xử với sinh mạng con người.
Tính đến hiện tại, Nhà Trắng vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức hay có động thái gỡ bỏ đoạn video, trong khi áp lực từ cộng đồng quốc tế và các tổ chức nhân quyền yêu cầu một lời xin lỗi chính thức đang ngày một gia tăng.
