Phi hành gia Artemis II làm gì trong 40 phút mất liên lạc với Trái Đất?

[The Storm Riders]

Vào lúc 5h44 ngày 7-4 (giờ Việt Nam), tàu vũ trụ Orion thuộc sứ mệnh Artemis II đã chính thức đi vào vùng khuất sau Mặt Trăng, tạo ra khoảng lặng liên lạc kéo dài 40 phút với trung tâm điều khiển tại Trái Đất. Sự kiện này đánh dấu một thử thách kỹ thuật quan trọng khi bốn phi hành gia phải tự vận hành trong môi trường hoàn toàn cô lập để thực hiện các nhiệm vụ quan sát khoa học.

Diễn biến 40 phút mất liên lạc của sứ mệnh Artemis II​

Đúng 18h44 ngày 6-4 theo giờ quốc tế, tín hiệu vô tuyến từ tàu Orion đột ngột biến mất khi con tàu di chuyển vào phía sau khối vật chất khổng lồ của Mặt Trăng. Nguyên nhân của hiện tượng này bắt nguồn từ tính chất vật lý của sóng vô tuyến và tia laser, vốn chỉ có thể truyền theo đường thẳng và không thể xuyên qua lớp đất đá dày đặc của vệ tinh tự nhiên này. Trong suốt 40 phút, con tàu nằm hoàn toàn ngoài vùng phủ sóng, hành trình đơn độc giữa khoảng không vô tận mà không có bất kỳ sự hỗ trợ trực tiếp nào từ mặt đất.

Phi hành đoàn Artemis II chụp ảnh Mặt trăng trong khoang tàu Orion - Ảnh: NASA​

Sự gián đoạn này đã được dự báo từ trước trong kế hoạch bay, nhưng nó vẫn mang lại cảm giác hồi hộp cho đội ngũ kỹ sư tại NASA. Việc mất tín hiệu xảy ra khi tàu Orion đạt đến điểm xa nhất trong quỹ đạo, nơi nó tận dụng lực hấp dẫn của Mặt Trăng để thực hiện cú quay đầu lịch sử. Mọi thông số kỹ thuật trong thời gian này đều được hệ thống máy tính trên tàu tự động ghi lại thay vì truyền phát trực tiếp về các trạm thu phát tín hiệu.

Các chuyên gia viễn thông vũ trụ giải thích rằng, khoảng lặng này là phép thử quan trọng cho khả năng tự vận hành của hệ thống điều khiển trên tàu Orion. Mặc dù công nghệ hiện đại đã tiến xa, nhưng rào cản vật lý từ các thiên thể vẫn là thách thức chưa thể vượt qua hoàn toàn. Việc duy trì sự ổn định của con tàu trong điều kiện không có sự giám sát từ xa đòi hỏi các thuật toán điều hướng phải đạt độ chính xác tuyệt đối.

Trải nghiệm của phi hành gia sứ mệnh Artemis II trong vùng khuất​

Thay vì rơi vào trạng thái lo lắng, phi hành gia Victor Glover đã kêu gọi các đồng nghiệp coi khoảng thời gian mất liên lạc là một cơ hội hiếm có để chiêm ngưỡng vũ trụ. Trong bóng tối bao trùm của vùng khuất Mặt Trăng, phi hành đoàn đã tận dụng 40 phút này để tiến hành các quan sát địa chất ở cự ly gần nhất từ trước đến nay. Họ thực hiện chụp ảnh bề mặt, nghiên cứu các hố thiên thạch và ghi nhận những dữ liệu hình ảnh trực tiếp từ những vùng không gian mà mắt người hiếm khi có cơ hội tiếp cận.

Nữ phi hành gia Christina Koch chia sẻ rằng cảm giác được nghe lại giọng nói từ Trái Đất sau 40 phút im lặng là một trải nghiệm xúc động khó tả. Khi tín hiệu được kết nối lại, lời chào đầu tiên của cô hướng về các châu lục đang dõi theo hành trình của họ, khẳng định rằng phi hành đoàn vẫn an toàn và đang làm chủ hoàn toàn con tàu. Những bức ảnh chụp Trái Đất từ khoảng cách 160.000km được gửi về ngay sau đó đã chứng minh sức sống mãnh liệt của con người giữa không gian khắc nghiệt.

Hoạt động của phi hành đoàn trong thời gian này không chỉ mang tính biểu tượng mà còn có giá trị khoa học thực tiễn cao. Việc thu thập dữ liệu tại vùng khuất giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về cấu trúc địa tầng của Mặt Trăng, phục vụ cho mục tiêu xây dựng các căn cứ lưu trú dài hạn trong tương lai. Mỗi giây phút trong bóng tối đều được tận dụng tối đa để tối ưu hóa hiệu quả của chuyến bay thử nghiệm có người lái đầu tiên trong chương trình Artemis.

Sự kế thừa từ Apollo 11 đến sứ mệnh Artemis II​

Lịch sử chinh phục không gian từng ghi nhận những khoảnh khắc cô độc tương tự, tiêu biểu là trường hợp của phi hành gia Michael Collins trong sứ mệnh Apollo 11 năm 1969. Khi Neil Armstrong và Buzz Aldrin đặt chân lên bề mặt Mặt Trăng, Collins đã phải một mình điều khiển mô-đun chỉ huy bay vào vùng khuất trong suốt 48 phút. Ông từng mô tả cảm giác đó là sự tách biệt hoàn toàn với mọi sự sống đã biết, một sự cô đơn tuyệt đối nhưng cũng đầy bình yên giữa lòng vũ trụ.

Phi hành gia Michael Collins trong sứ mệnh Apollo 11 năm 1969 - Ảnh: NASA​

So với thế hệ tiền bối, phi hành đoàn Artemis ngày nay sở hữu những hệ thống hỗ trợ sự sống và liên lạc tân tiến hơn gấp nhiều lần. Tuy nhiên, sự tương đồng về mặt cảm xúc và thử thách tâm lý khi mất kết nối với hành tinh mẹ vẫn là một sợi dây liên kết vô hình giữa các thế hệ thám hiểm. Việc đối mặt với sự im lặng của không gian giúp các phi hành gia rèn luyện bản lĩnh và khả năng xử lý tình huống độc lập, những yếu tố then chốt cho các chuyến du hành xa hơn tới Sao Hỏa.

Sự khác biệt lớn nhất nằm ở mục tiêu của các chuyến đi: nếu Apollo là sự khẳng định vị thế, thì Artemis là bước đệm cho sự hiện diện lâu dài. Việc vượt qua 40 phút mất liên lạc lần này không chỉ là sự lặp lại của lịch sử mà còn là lời khẳng định về độ tin cậy của công nghệ hiện đại. Những kinh nghiệm từ quá khứ đã giúp NASA thiết kế lộ trình bay an toàn hơn, dự phòng cho mọi kịch bản xấu nhất có thể xảy ra khi tàu Orion nằm ngoài tầm kiểm soát của radar mặt đất.

Phản ứng từ mặt đất và tương lai của sứ mệnh Artemis II​

Tại Trạm Goonhilly ở Vương quốc Anh, những ăng-ten khổng lồ đã không ngừng xoay chuyển để tìm kiếm lại dấu vết của tàu Orion ngay khi nó vừa ra khỏi vùng khuất. Ông Matt Cosby, Giám đốc công nghệ tại trạm, cho biết đây là lần đầu tiên họ thực hiện theo dõi một tàu vũ trụ có người lái ở khoảng cách xa đến vậy. Niềm vui vỡ òa trong phòng điều khiển khi những dòng dữ liệu đầu tiên xuất hiện trở lại trên màn hình, xác nhận mọi hệ thống vẫn hoạt động hoàn hảo.

Sự kiện này cũng thúc đẩy các nhà khoa học tìm kiếm những giải pháp công nghệ mới nhằm xóa bỏ hoàn toàn các "vùng mù" liên lạc trong tương lai. Một trong những dự án đầy hứa hẹn là việc thiết lập hệ thống vệ tinh chuyển tiếp quanh Mặt Trăng, đóng vai trò như các trạm phát sóng trung gian. Khi hệ thống này hoàn thiện, các tàu vũ trụ sẽ có thể duy trì kết nối 24/7 với Trái Đất, ngay cả khi đang ở phía bên kia của vệ tinh, giúp tăng cường độ an toàn cho các phi hành gia.

Nhìn rộng hơn, thành công của việc tái lập liên lạc sau 40 phút là một cột mốc quan trọng để NASA tiến tới các bước tiếp theo của chương trình. Những dữ liệu thu thập được trong khoảng lặng này sẽ được phân tích kỹ lưỡng để chuẩn bị cho sứ mệnh Artemis III, nơi con người sẽ thực sự đặt chân trở lại bề mặt Mặt Trăng. Thế giới đang nín thở chờ đợi những bước tiến mới, khi ranh giới giữa con người và không gian sâu thẳm đang dần được thu hẹp bởi ý chí và công nghệ.

Kết luận​

Tóm lại, 40 phút mất liên lạc của tàu Orion không chỉ là một thử thách kỹ thuật mà còn là khoảnh khắc tôn vinh tinh thần khám phá của con người. Sứ mệnh Artemis II đang tiếp tục viết nên những trang sử mới, mở đường cho kỷ nguyên chinh phục không gian sâu. Hãy cùng theo dõi và ủng hộ hành trình của các phi hành gia để không bỏ lỡ những cột mốc vĩ đại tiếp theo của nhân loại.