Khánh Phạm
Writer
Câu trả lời ngắn gọn là đợt tăng này không xuất phát từ nhu cầu bùng nổ, mà chủ yếu là kết quả của việc phân chia lại lợi nhuận trong chuỗi pin lithium.
Ngành xe năng lượng mới vừa trải qua một năm 2025 rất sôi động. Leapmotor, Xiaomi, Xpeng hoàn thành mục tiêu năm. Wenjie, NIO, Zeekr hay Equation Leopard đều có màn thể hiện đáng chú ý. Thị trường từng được ví như một “cuộc chiến thần tiên”.
Nhưng bước sang năm 2026, những đám mây xám bắt đầu xuất hiện.
Giá lithium carbonate tăng mạnh đã lan sang khâu pin điện. Pin lithium iron phosphate dẫn đầu đợt tăng, với mức tăng thêm khoảng 1.000 CNY mỗi tấn, tương đương khoảng 3,4 triệu đồng Việt Nam. Điều này nhanh chóng tạo ra nhiều tranh luận trong ngành.
Tăng giá pin không đồng nghĩa thị trường đang nóng
Hiện nay, xe năng lượng mới đã trở thành xu hướng chủ đạo. Năm 2020, tỷ lệ thâm nhập còn dưới 10%, đến năm 2025 đã vượt 60%. Xe chạy xăng dầu thuần túy dần trở thành thiểu số. Điều đó khiến vai trò của pin ngày càng lớn trong cấu trúc chi phí xe.
Tuy nhiên, thị trường pin lithium iron phosphate, chiếm hơn 80% thị phần, lại đang có hai luồng quan điểm trái ngược.
Một bên cho rằng việc tăng giá là tất yếu. Giá lithium carbonate đã tăng gấp đôi so với mức đáy tháng 06/2025. Giá hợp đồng tương lai hiện đã vượt 140.000 CNY mỗi tấn, tương đương khoảng 476 triệu đồng Việt Nam. Chi phí nguyên liệu cho mỗi viên pin hiện cao hơn gần 20% so với nửa năm trước.
Trước đó, từ cuối năm 2022 đến tháng 08/2025, giá lithium iron phosphate từng lao dốc từ 173.000 xuống còn 34.000 CNY mỗi tấn, tức giảm hơn 80%. Toàn ngành rơi vào thua lỗ kéo dài. Vì vậy, nhiều doanh nghiệp pin coi đợt tăng giá này là cơ hội “thở lại”.
CITIC Securities cũng nhận định lợi nhuận pin lithium iron phosphate đang ở đáy chu kỳ và có thể bước vào giai đoạn phục hồi trong năm 2026.
Ở chiều ngược lại, nhiều ý kiến cho rằng nền tảng nhu cầu không đủ mạnh để duy trì đà tăng. Việc ưu đãi thuế xe năng lượng mới bị thu hẹp đã khiến một phần nhu cầu bị kéo lên sớm. Bước vào mùa thấp điểm, tình trạng thiếu pin cũng đã dịu đi.
Dữ liệu cho thấy tháng 01/2026, sản lượng pin điện toàn cầu dự kiến đạt khoảng 161 GWh, giảm gần 4% so với tháng trước. Riêng Trung Quốc giảm hơn 4%. Điều này cho thấy nhu cầu đã bị “xài trước” và động lực tăng giá về dài hạn không thật sự vững.
Nói một cách dễ hiểu, giá pin tăng hiện nay chủ yếu do chuỗi ngành đang tái phân chia lợi nhuận, chứ không phải vì thị trường xe bùng nổ trở lại.
Vì sao các hãng xe không dễ chấp nhận tăng giá pin?
Thứ nhất, nguồn cung đang được mở rộng rất nhanh. Khi lợi nhuận ngành pin có dấu hiệu phục hồi, vốn lập tức đổ vào mở rộng sản xuất. Năm 2025, Trung Quốc có khoảng 64 dự án pin lithium mới, với tổng công suất thiết kế hơn 1.100 GWh, tăng hơn gấp đôi so với năm trước. Tổng vốn đầu tư lên tới 348,5 tỷ CNY, tương đương gần 1,18 triệu tỷ đồng Việt Nam. Khi công suất quay trở lại mức cao, dư địa tăng giá sẽ bị hạn chế.
Thứ hai, pin natri trở thành “kế hoạch B”. Để tránh phụ thuộc hoàn toàn vào lithium, ngành pin đang đẩy mạnh pin natri. Công nghệ từng bị bỏ quên này nay đã cải thiện rõ rệt. Pin natri thế hệ mới của CATL đạt mật độ năng lượng 175 Wh/kg, tuổi thọ hơn 10.000 chu kỳ, đủ tiêu chuẩn lắp xe. Nhiều doanh nghiệp dự báo chi phí pin natri có thể giảm một nửa trong vài năm tới. Khi pin natri đủ rẻ và đủ tốt, sức ép từ pin lithium sẽ giảm mạnh.
Thứ ba, vị thế đàm phán của hãng xe đã tốt hơn. Trước đây, các hãng xe thường bị phụ thuộc vào một vài nhà cung cấp pin lớn. Nay họ chủ động đa dạng hóa nguồn cung. Thị phần nội địa của CATL đã giảm từ 53% năm 2021 xuống khoảng 43% năm 2025. Khi người mua có nhiều lựa chọn hơn, đề xuất tăng giá từ phía pin sẽ khó được chấp nhận.
Trong bối cảnh đó, các hãng xe cũng không còn nhiều “đất lùi”. Cuộc cạnh tranh xe năng lượng mới vẫn cực kỳ khốc liệt. Giá bán trung bình đã giảm liên tục ba năm liền. Tồn kho toàn ngành ở mức cao, cuối tháng 11/2025 lên tới 3,79 triệu xe. Áp lực xả hàng khiến các hãng xe càng khó chấp nhận chi phí tăng.
Giá lithium carbonate tăng đã đẩy giá pin điện đi lên, nhưng đây không phải là một chu kỳ tăng trưởng lớn do nhu cầu bùng nổ. Các hãng xe ở đầu cuối chuỗi khó có khả năng “gánh hết” chi phí, và họ chắc chắn sẽ chống lại việc tăng giá.
Năm 2026 vì thế sẽ là năm giằng co gay gắt giữa nhà sản xuất pin và hãng xe. Không bên nào muốn trở thành người chịu thiệt trong quá trình tái cân bằng lợi nhuận của toàn chuỗi công nghiệp.
Ngành xe năng lượng mới vừa trải qua một năm 2025 rất sôi động. Leapmotor, Xiaomi, Xpeng hoàn thành mục tiêu năm. Wenjie, NIO, Zeekr hay Equation Leopard đều có màn thể hiện đáng chú ý. Thị trường từng được ví như một “cuộc chiến thần tiên”.
Nhưng bước sang năm 2026, những đám mây xám bắt đầu xuất hiện.
Giá lithium carbonate tăng mạnh đã lan sang khâu pin điện. Pin lithium iron phosphate dẫn đầu đợt tăng, với mức tăng thêm khoảng 1.000 CNY mỗi tấn, tương đương khoảng 3,4 triệu đồng Việt Nam. Điều này nhanh chóng tạo ra nhiều tranh luận trong ngành.
Tăng giá pin không đồng nghĩa thị trường đang nóng
Hiện nay, xe năng lượng mới đã trở thành xu hướng chủ đạo. Năm 2020, tỷ lệ thâm nhập còn dưới 10%, đến năm 2025 đã vượt 60%. Xe chạy xăng dầu thuần túy dần trở thành thiểu số. Điều đó khiến vai trò của pin ngày càng lớn trong cấu trúc chi phí xe.
Tuy nhiên, thị trường pin lithium iron phosphate, chiếm hơn 80% thị phần, lại đang có hai luồng quan điểm trái ngược.
Một bên cho rằng việc tăng giá là tất yếu. Giá lithium carbonate đã tăng gấp đôi so với mức đáy tháng 06/2025. Giá hợp đồng tương lai hiện đã vượt 140.000 CNY mỗi tấn, tương đương khoảng 476 triệu đồng Việt Nam. Chi phí nguyên liệu cho mỗi viên pin hiện cao hơn gần 20% so với nửa năm trước.
Trước đó, từ cuối năm 2022 đến tháng 08/2025, giá lithium iron phosphate từng lao dốc từ 173.000 xuống còn 34.000 CNY mỗi tấn, tức giảm hơn 80%. Toàn ngành rơi vào thua lỗ kéo dài. Vì vậy, nhiều doanh nghiệp pin coi đợt tăng giá này là cơ hội “thở lại”.
CITIC Securities cũng nhận định lợi nhuận pin lithium iron phosphate đang ở đáy chu kỳ và có thể bước vào giai đoạn phục hồi trong năm 2026.
Ở chiều ngược lại, nhiều ý kiến cho rằng nền tảng nhu cầu không đủ mạnh để duy trì đà tăng. Việc ưu đãi thuế xe năng lượng mới bị thu hẹp đã khiến một phần nhu cầu bị kéo lên sớm. Bước vào mùa thấp điểm, tình trạng thiếu pin cũng đã dịu đi.
Dữ liệu cho thấy tháng 01/2026, sản lượng pin điện toàn cầu dự kiến đạt khoảng 161 GWh, giảm gần 4% so với tháng trước. Riêng Trung Quốc giảm hơn 4%. Điều này cho thấy nhu cầu đã bị “xài trước” và động lực tăng giá về dài hạn không thật sự vững.
Nói một cách dễ hiểu, giá pin tăng hiện nay chủ yếu do chuỗi ngành đang tái phân chia lợi nhuận, chứ không phải vì thị trường xe bùng nổ trở lại.
Vì sao các hãng xe không dễ chấp nhận tăng giá pin?
Thứ nhất, nguồn cung đang được mở rộng rất nhanh. Khi lợi nhuận ngành pin có dấu hiệu phục hồi, vốn lập tức đổ vào mở rộng sản xuất. Năm 2025, Trung Quốc có khoảng 64 dự án pin lithium mới, với tổng công suất thiết kế hơn 1.100 GWh, tăng hơn gấp đôi so với năm trước. Tổng vốn đầu tư lên tới 348,5 tỷ CNY, tương đương gần 1,18 triệu tỷ đồng Việt Nam. Khi công suất quay trở lại mức cao, dư địa tăng giá sẽ bị hạn chế.
Thứ hai, pin natri trở thành “kế hoạch B”. Để tránh phụ thuộc hoàn toàn vào lithium, ngành pin đang đẩy mạnh pin natri. Công nghệ từng bị bỏ quên này nay đã cải thiện rõ rệt. Pin natri thế hệ mới của CATL đạt mật độ năng lượng 175 Wh/kg, tuổi thọ hơn 10.000 chu kỳ, đủ tiêu chuẩn lắp xe. Nhiều doanh nghiệp dự báo chi phí pin natri có thể giảm một nửa trong vài năm tới. Khi pin natri đủ rẻ và đủ tốt, sức ép từ pin lithium sẽ giảm mạnh.
Thứ ba, vị thế đàm phán của hãng xe đã tốt hơn. Trước đây, các hãng xe thường bị phụ thuộc vào một vài nhà cung cấp pin lớn. Nay họ chủ động đa dạng hóa nguồn cung. Thị phần nội địa của CATL đã giảm từ 53% năm 2021 xuống khoảng 43% năm 2025. Khi người mua có nhiều lựa chọn hơn, đề xuất tăng giá từ phía pin sẽ khó được chấp nhận.
Trong bối cảnh đó, các hãng xe cũng không còn nhiều “đất lùi”. Cuộc cạnh tranh xe năng lượng mới vẫn cực kỳ khốc liệt. Giá bán trung bình đã giảm liên tục ba năm liền. Tồn kho toàn ngành ở mức cao, cuối tháng 11/2025 lên tới 3,79 triệu xe. Áp lực xả hàng khiến các hãng xe càng khó chấp nhận chi phí tăng.
Giá lithium carbonate tăng đã đẩy giá pin điện đi lên, nhưng đây không phải là một chu kỳ tăng trưởng lớn do nhu cầu bùng nổ. Các hãng xe ở đầu cuối chuỗi khó có khả năng “gánh hết” chi phí, và họ chắc chắn sẽ chống lại việc tăng giá.
Năm 2026 vì thế sẽ là năm giằng co gay gắt giữa nhà sản xuất pin và hãng xe. Không bên nào muốn trở thành người chịu thiệt trong quá trình tái cân bằng lợi nhuận của toàn chuỗi công nghiệp.
