Bạn vừa mua chiếc điện thoại đắt tiền nhất, pin "siêu khủng" theo quảng cáo, vậy mà 4 giờ chiều đã thấy cảnh báo pin yếu. Chuyện gì đang xảy ra?
Câu trả lời nằm ở một vòng luẩn quẩn rất thực tế.
Điện thoại ngày nay không còn chỉ để gọi điện hay nhắn tin. Chúng kiêm nhiệm máy ảnh độ phân giải cao, hệ thống GPS, ví điện tử, trợ lý AI và hàng chục thứ khác. Mỗi tính năng mới ra đời đều ngốn thêm điện. Khi điện thoại ngày càng tốt hơn, chúng lại càng tiêu thụ nhiều năng lượng hơn. Pin ngày càng tốt hơn, nhưng chúng ta vẫn luôn muốn nhiều hơn nữa.
Pin có cải thiện không? Có. Nhưng nhu cầu tăng còn nhanh hơn. Theo dữ liệu từ CNET, thời lượng pin trung bình của 35 điện thoại được thử nghiệm năm 2025 chỉ cao hơn chưa đến 1% so với năm trước. Michael Liu, giám đốc nghiên cứu tại Volta Foundation, nhận định: "Trong một năm tốt, chúng ta chỉ đạt mức tăng mật độ năng lượng từ 1% đến 2%. Chúng ta đang thực sự chạm đến giới hạn của công nghệ này."
Pin lithium-ion thương mại ra đời năm 1991, và vẫn là trái tim của mọi chiếc điện thoại cho đến hôm nay. Chúng được ưa chuộng vì lưu trữ được nhiều năng lượng so với kích thước, sạc tương đối nhanh và chịu được hàng trăm đến hàng nghìn chu kỳ sạc mà không hỏng nhanh.
Vấn đề là vật liệu làm cực dương của pin loại này, thường là than chì, đã gần chạm đến giới hạn lý thuyết về lượng lithium có thể lưu trữ. Cải thiện thêm từ công nghệ hiện tại ngày càng khó và tốn kém hơn.
Silicon-carbon, công nghệ đang thay đổi cuộc chơi
Giải pháp đang được nhắc đến nhiều nhất hiện nay là pin silicon-carbon, bước tiến hóa tiếp theo của lithium-ion. Thay vì dùng than chì trong cực dương, các nhà sản xuất tích hợp thêm vật liệu tổng hợp silicon-carbon. Silicon có thể chứa nhiều lithium hơn than chì nhiều lần, cho phép mật độ năng lượng cao hơn, nghĩa là pin nhỏ hơn nhưng trữ được nhiều điện hơn, hoặc pin cùng kích thước nhưng dùng được lâu hơn đáng kể. Carbon được thêm vào để giải quyết nhược điểm của silicon, vốn giãn nở và co lại mạnh khi sạc, làm pin hỏng nhanh. Carbon đóng vai trò như lớp đệm, giúp silicon ổn định hơn qua từng chu kỳ sạc.
Các thương hiệu Trung Quốc như Honor, Huawei và Oppo đã đưa công nghệ này vào điện thoại thực tế. OnePlus 15 ra mắt với pin 7.300 mAh dùng silicon-carbon, trong khi Samsung Galaxy S26 Ultra và iPhone 17 Pro Max chỉ có khoảng 5.000 mAh. Trong các thử nghiệm của CNET, gần một nửa số điện thoại có thời lượng pin tốt nhất đều dùng công nghệ này.
Còn Apple, Samsung và Google? Họ chưa áp dụng. Lý do không phải vì họ không biết, mà vì họ không muốn mạo hiểm ở quy mô hàng trăm triệu sản phẩm, đặc biệt sau bài học đắt giá từ vụ thu hồi Galaxy Note 7 năm 2016 do pin phát nổ. Paul Braun từ Đại học Illinois lý giải: "Nếu bạn muốn thay đổi thế giới, bạn phải có khả năng làm được điều đó trên quy mô toàn cầu."
Motorola, thuộc sở hữu của Lenovo, đã trang bị pin silicon-carbon cho dòng Razr mới nhất và có thể là người mở đường cho các thương hiệu Mỹ khác làm theo.
Tương lai gần: Pin trụ được nhiều ngày
Gene Berdichevsky, CEO của Sila Nanotechnologies, đơn vị sở hữu nhiều bằng sáng chế nền tảng cho cực dương silicon-carbon, dự đoán: "Ba năm nữa, công nghệ này sẽ có mặt trong hàng tỷ thiết bị và nằm trong túi của mọi người. Đây là sự thay đổi hóa học lớn nhất trong 35 năm về công nghệ pin sạc."
Xa hơn, pin thể rắn đang được nghiên cứu với mật độ năng lượng cao hơn và ít nguy cơ cháy nổ hơn, nhưng vẫn còn tốn kém và khó sản xuất đại trà. Theo giáo sư Matt McDowell từ Georgia Tech, pin thể rắn có thể xuất hiện trong thiết bị tiêu dùng trong vòng 5 đến 10 năm tới.
Trong lúc chờ công nghệ mới, bạn có thể làm gì? Có vài thói quen đơn giản có thể giúp pin bền hơn đáng kể.
Đặt giới hạn sạc ở 80% thay vì 100%. Trong 20% cuối của quá trình sạc, nhiệt độ và áp lực tăng cao hơn, đẩy nhanh quá trình lão hóa pin. Trên iPhone, vào Cài đặt, chọn Pin rồi chọn Sạc. Trên Samsung Galaxy, vào Cài đặt, chọn Pin rồi chọn Bảo vệ pin.
Hạn chế sạc nhanh khi không cần thiết. Sạc chậm giúp pin ít bị hao mòn hơn qua thời gian. Tránh để điện thoại ở nơi nóng, trong xe hơi giữa trưa hay dưới nắng gắt, vì nhiệt độ cao là kẻ thù số một của pin lithium-ion. Đóng bớt các ứng dụng chạy nền không cần thiết.
Pin điện thoại không hề đứng yên. Chúng tốt hơn mỗi năm, chỉ là nhu cầu của chúng ta tăng còn nhanh hơn. Silicon-carbon là bước đột phá thực sự đang đến gần, không phải lời hứa hẹn trong phòng thí nghiệm nữa. Còn bây giờ, chiếc điện thoại trong tay bạn đã là một kỳ công công nghệ. Trân trọng nó, và sạc đúng cách để nó phục vụ bạn lâu hơn.
Câu trả lời nằm ở một vòng luẩn quẩn rất thực tế.
Điện thoại ngày nay không còn chỉ để gọi điện hay nhắn tin. Chúng kiêm nhiệm máy ảnh độ phân giải cao, hệ thống GPS, ví điện tử, trợ lý AI và hàng chục thứ khác. Mỗi tính năng mới ra đời đều ngốn thêm điện. Khi điện thoại ngày càng tốt hơn, chúng lại càng tiêu thụ nhiều năng lượng hơn. Pin ngày càng tốt hơn, nhưng chúng ta vẫn luôn muốn nhiều hơn nữa.
Pin có cải thiện không? Có. Nhưng nhu cầu tăng còn nhanh hơn. Theo dữ liệu từ CNET, thời lượng pin trung bình của 35 điện thoại được thử nghiệm năm 2025 chỉ cao hơn chưa đến 1% so với năm trước. Michael Liu, giám đốc nghiên cứu tại Volta Foundation, nhận định: "Trong một năm tốt, chúng ta chỉ đạt mức tăng mật độ năng lượng từ 1% đến 2%. Chúng ta đang thực sự chạm đến giới hạn của công nghệ này."
Pin lithium-ion thương mại ra đời năm 1991, và vẫn là trái tim của mọi chiếc điện thoại cho đến hôm nay. Chúng được ưa chuộng vì lưu trữ được nhiều năng lượng so với kích thước, sạc tương đối nhanh và chịu được hàng trăm đến hàng nghìn chu kỳ sạc mà không hỏng nhanh.
Vấn đề là vật liệu làm cực dương của pin loại này, thường là than chì, đã gần chạm đến giới hạn lý thuyết về lượng lithium có thể lưu trữ. Cải thiện thêm từ công nghệ hiện tại ngày càng khó và tốn kém hơn.
Silicon-carbon, công nghệ đang thay đổi cuộc chơi
Giải pháp đang được nhắc đến nhiều nhất hiện nay là pin silicon-carbon, bước tiến hóa tiếp theo của lithium-ion. Thay vì dùng than chì trong cực dương, các nhà sản xuất tích hợp thêm vật liệu tổng hợp silicon-carbon. Silicon có thể chứa nhiều lithium hơn than chì nhiều lần, cho phép mật độ năng lượng cao hơn, nghĩa là pin nhỏ hơn nhưng trữ được nhiều điện hơn, hoặc pin cùng kích thước nhưng dùng được lâu hơn đáng kể. Carbon được thêm vào để giải quyết nhược điểm của silicon, vốn giãn nở và co lại mạnh khi sạc, làm pin hỏng nhanh. Carbon đóng vai trò như lớp đệm, giúp silicon ổn định hơn qua từng chu kỳ sạc.
Các thương hiệu Trung Quốc như Honor, Huawei và Oppo đã đưa công nghệ này vào điện thoại thực tế. OnePlus 15 ra mắt với pin 7.300 mAh dùng silicon-carbon, trong khi Samsung Galaxy S26 Ultra và iPhone 17 Pro Max chỉ có khoảng 5.000 mAh. Trong các thử nghiệm của CNET, gần một nửa số điện thoại có thời lượng pin tốt nhất đều dùng công nghệ này.
Còn Apple, Samsung và Google? Họ chưa áp dụng. Lý do không phải vì họ không biết, mà vì họ không muốn mạo hiểm ở quy mô hàng trăm triệu sản phẩm, đặc biệt sau bài học đắt giá từ vụ thu hồi Galaxy Note 7 năm 2016 do pin phát nổ. Paul Braun từ Đại học Illinois lý giải: "Nếu bạn muốn thay đổi thế giới, bạn phải có khả năng làm được điều đó trên quy mô toàn cầu."
Motorola, thuộc sở hữu của Lenovo, đã trang bị pin silicon-carbon cho dòng Razr mới nhất và có thể là người mở đường cho các thương hiệu Mỹ khác làm theo.
Tương lai gần: Pin trụ được nhiều ngày
Gene Berdichevsky, CEO của Sila Nanotechnologies, đơn vị sở hữu nhiều bằng sáng chế nền tảng cho cực dương silicon-carbon, dự đoán: "Ba năm nữa, công nghệ này sẽ có mặt trong hàng tỷ thiết bị và nằm trong túi của mọi người. Đây là sự thay đổi hóa học lớn nhất trong 35 năm về công nghệ pin sạc."
Xa hơn, pin thể rắn đang được nghiên cứu với mật độ năng lượng cao hơn và ít nguy cơ cháy nổ hơn, nhưng vẫn còn tốn kém và khó sản xuất đại trà. Theo giáo sư Matt McDowell từ Georgia Tech, pin thể rắn có thể xuất hiện trong thiết bị tiêu dùng trong vòng 5 đến 10 năm tới.
Trong lúc chờ công nghệ mới, bạn có thể làm gì? Có vài thói quen đơn giản có thể giúp pin bền hơn đáng kể.
Đặt giới hạn sạc ở 80% thay vì 100%. Trong 20% cuối của quá trình sạc, nhiệt độ và áp lực tăng cao hơn, đẩy nhanh quá trình lão hóa pin. Trên iPhone, vào Cài đặt, chọn Pin rồi chọn Sạc. Trên Samsung Galaxy, vào Cài đặt, chọn Pin rồi chọn Bảo vệ pin.
Hạn chế sạc nhanh khi không cần thiết. Sạc chậm giúp pin ít bị hao mòn hơn qua thời gian. Tránh để điện thoại ở nơi nóng, trong xe hơi giữa trưa hay dưới nắng gắt, vì nhiệt độ cao là kẻ thù số một của pin lithium-ion. Đóng bớt các ứng dụng chạy nền không cần thiết.
Pin điện thoại không hề đứng yên. Chúng tốt hơn mỗi năm, chỉ là nhu cầu của chúng ta tăng còn nhanh hơn. Silicon-carbon là bước đột phá thực sự đang đến gần, không phải lời hứa hẹn trong phòng thí nghiệm nữa. Còn bây giờ, chiếc điện thoại trong tay bạn đã là một kỳ công công nghệ. Trân trọng nó, và sạc đúng cách để nó phục vụ bạn lâu hơn.
