'Quái vật' cắt cáp biển sâu 4.000m của Trung Quốc, gây chấn động an ninh mạng toàn cầu

Kaya · 14:04

Trong khi toàn cầu vẫn đang chạy theo các cuộc tấn công mạng trên không gian số, Trung Quốc đã lặng lẽ thử nghiệm thành công một “vũ khí biển sâu” có thể làm gián đoạn internet toàn cầu chỉ với một đường cắt - công nghệ EHA hoạt động ở độ sâu tới 4.000m. Bởi suy cho cùng, an ninh mạng cũng không thể tồn tại nếu chính hạ tầng mạng bị vô hiệu hóa.

Theo SCMP đưa tin, Trung Quốc vừa thử nghiệm thành công thiết bị cắt cáp quang dưới nước ở độ sâu kỷ lục từ 3.500 đến 4.000 mét. Công nghệ đột phá mang tên EHA (bộ truyền động điện thủy tĩnh) tích hợp hệ thống vận hành gọn nhẹ, giúp tăng cường hiệu suất và khả năng chịu áp lực cực cao dưới đáy đại dương. Dù được giới thiệu nhằm phục vụ mục đích dân sự như sửa chữa đường ống dầu khí, hay các hoạt động xoay quanh việc theo dõi, bảo trì cáp quang thì thiết bị này vẫn gây lo ngại lớn về mặt quân sự và an ninh mạng toàn cầu chỉ bằng một nhát cắt. Khả năng can thiệp chính xác vào mạng lưới cáp ngầm cho thấy bước tiến vượt bậc của Bắc Kinh trong việc kiểm soát hạ tầng chiến lược biển sâu. Bộ truyền động điện thủy tĩnh EHA (Electro-Hydrostatic Actuator – EHA) là điểm sáng nổi bật nhất trong chuyến thám hiểm thứ 33 của tàu nghiên cứu Hải Dương Địa Chất 2 (Haiyang Dizhi 2) vào tháng 4/2026.

Thiết bị được tích hợp hoàn chỉnh trên ROV “Hải Mã” (Haima), bao gồm motor điện, bơm thủy lực, van điều khiển và xi lanh trong một khối compact duy nhất, loại bỏ hoàn toàn hệ thống ống dầu bên ngoài truyền thống. Nhờ đó, EHA giảm nguy cơ rò rỉ dầu dưới áp suất cao, nâng cao hiệu suất năng lượng và độ tin cậy khi hoạt động ở môi trường khắc nghiệt.

Theo kết quả thử nghiệm chính thức từ Bộ Tài nguyên Thiên nhiên Trung Quốc, EHA đã thực hiện cắt thành công các cấu trúc dưới nước ở độ sâu 4.000 mét, chịu áp suất ngoài vượt 35 megapascals với công suất truyền động tối thiểu 1 kilowatt, hành trình 100 mm và lực cắt hơn 50 kilonewtons. Hơn 85% linh kiện được sản xuất nội địa, giúp hệ thống dễ dàng lắp đặt trên các ROV hiện đại và rút ngắn đáng kể thời gian từ phát triển đến triển khai thực địa, bước “last mile” mà ngành công nghiệp biển sâu Trung Quốc lâu nay hướng tới.

Ảnh: Internet

Bộ truyền động điện thủy lực (EHA) sử dụng hệ thống thủy lực, động cơ điện và bộ điều khiển kết hợp thành một thiết bị duy nhất, loại bỏ yêu cầu về đường ống dẫn dầu bên ngoài dài và cồng kềnh. Thiết bị này được cho là đã được gia cố thêm để chịu được áp suất và ăn mòn ở biển sâu, cho phép thực hiện "các nhiệm vụ cơ khí chính xác" ở độ sâu rất nhỏ. Một báo cáo tháng 9 được bài báo trích dẫn lưu ý rằng công nghệ này trước đây đã được quảng bá "để cắt cáp ngầm và vận hành các thiết bị gắp vật liệu ở biển sâu".

Dự án này không hoàn toàn mang tính phá hoại mà có những ứng dụng rõ ràng trong việc sửa chữa và xây dựng đường ống dẫn dầu khí dưới nước. Tuy nhiên, xét trong bối cảnh toàn cầu và thời điểm hiện tại, những hệ lụy đối với mục đích quân sự và bất chính là điều không thể nói trước. Một số dự án thuộc sáng kiến dưới biển của Trung Quốc được cho là đã cải thiện đáng kể hiệu quả của các nhiệm vụ này. Một vụ sửa chữa đường ống ngoài khơi năm 2022 đã khiến các đội công nhân mất năm giờ "chỉ để thực hiện một vết cắt" trên một đoạn ống bị hư hỏng dài 18 inch. Chỉ một năm sau, các tàu do Trung Quốc tự chế tạo, vận hành từ xa, có thể cắt các đường ống có đường kính lên đến 38 inch ở độ sâu 2.000 feet, bao gồm một trường hợp sửa chữa mà một đường ống 8 inch đã được cắt xuyên qua chỉ trong 20 phút. Thử nghiệm mới nhất mở rộng khả năng này lên ít nhất 3.500 mét, gần 11.500 feet.

Ảnh: SCMP

Song song với EHA, Trung Quốc còn hoàn thiện công cụ cắt chuyên biệt sử dụng bánh mài phủ kim cương do Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Tàu thủy Trung Quốc (CSSRC) và Phòng thí nghiệm Trọng điểm Quốc gia về Tàu lặn sâu có người lái phát triển dưới sự dẫn dắt của kỹ sư Hồ Hạo Long.

Thiết bị này gồm bánh mài đường kính 150 mm quay tốc độ 1600 vòng/phút, kết hợp hộp giảm tốc tỷ lệ 8:1 để tạo mô-men xoắn 6 Nm từ động cơ điện 1 kW. Lớp vỏ titan cao cấp kết hợp công nghệ niêm phong bù dầu giúp bánh mài chịu áp suất vượt 400 atm, tương đương khả năng hoạt động ổn định ở độ sâu 4000 mét. Trong các bài kiểm tra trên mặt đất, hệ thống đã nghiền nát lớp thép bọc dày tới 60 mm của cáp ngầm mà không gây xáo trộn lớn đến trầm tích biển. Cánh tay robot tích hợp công nghệ định vị chính xác cao còn cho phép vận hành mượt mà ngay cả khi tầm nhìn gần như zero, điều kiện điển hình ở đáy đại dương.

Ảnh: SCMP

Cả hai thiết bị đều được thiết kế để lắp đặt linh hoạt trên các ROV hoặc tàu ngầm có người lái thuộc dòng Fendouzhe và Haidou, biến chúng thành công cụ đa năng cho sửa chữa đường ống dầu khí, loại bỏ chướng ngại vật và hỗ trợ khai thác tài nguyên biển sâu. So với công nghệ cũ chỉ hoạt động hiệu quả ở độ sâu dưới 2.000 mét và đòi hỏi thời gian cắt dài, EHA cùng bánh mài kim cương đã đẩy giới hạn hoạt động lên gấp đôi, đồng thời nâng cao tốc độ và độ chính xác.

Thông tin này xuất hiện đúng vào thời điểm căng thẳng chính trị và quân sự leo thang, khiến nhiều chuyên gia an ninh và quốc phòng không khỏi lo ngại hơn là lạc quan trước kết quả thử nghiệm. Các tuyến cáp ngầm dưới biển vốn là “xương sống” của hạ tầng số toàn cầu, đang âm thầm vận chuyển phần lớn lưu lượng dữ liệu quốc tế, kết nối các nền kinh tế và quốc gia thông qua một mạng lưới cáp quang trải dài dưới đáy đại dương.

Trong vài năm trở lại đây, những tuyến cáp này ngày càng trở thành tâm điểm nóng của các cuộc tranh chấp địa chính, quân sự. Không chỉ dừng ở nghi vấn, các sự cố thực tế cũng đã xảy ra. Năm ngoái, nhiều tuyến cáp tại Biển Đỏ bị cắt, gây gián đoạn đáng kể. Trong một diễn biến khác, một tàu chở dầu thuộc “hạm đội bóng tối” của Nga bị nghi đã kéo neo suốt quãng đường dài khoảng 80 km dưới đáy biển, với mục tiêu làm đứt các tuyến cáp tại khu vực Biển Baltic. Những sự kiện này cho thấy hạ tầng cáp ngầm dù nằm sâu dưới đại dương nhưng đang ngày càng trở thành một “mặt trận vô hình” trong cuộc cạnh tranh công nghệ, quân sự, chính trị toàn cầu.