Nhai kỹ sống chậm✔
Writer
“12 tháng qua không phải là năm tốt nhất của chúng tôi.” Đó là cách Sam Altman nhìn lại một năm nhiều biến động của OpenAI trong cuộc phỏng vấn mới với TIME. CEO OpenAI thừa nhận công ty đã mắc một số sai lầm khi cùng lúc theo đuổi quá nhiều hướng, trong khi mục tiêu quan trọng nhất đáng lẽ phải là tiếp tục nâng cao năng lực trí tuệ tổng quát của các mô hình.
Trong một năm qua, OpenAI không còn chỉ tập trung vào ChatGPT và các mô hình nền tảng. Công ty mở rộng sang Sora, trình duyệt, AI agent, quảng cáo, phần cứng và nhiều sản phẩm khác. Theo Altman, không phải những dự án này không tốt, vấn đề là chúng khiến nguồn lực và sự chú ý của công ty bị phân tán.
“Chúng tôi đã làm quá nhiều việc về phía sản phẩm”, Altman thừa nhận. Theo ông, Sora hay trình duyệt đều có giá trị, nhưng không phải nhiệm vụ quan trọng nhất. Trọng tâm của OpenAI cần quay trở lại mục tiêu ban đầu: liên tục thúc đẩy năng lực trí tuệ tổng quát, hướng tới AGI.
Sự điều chỉnh này diễn ra trong bối cảnh cuộc cạnh tranh AI ngày càng khốc liệt. OpenAI không chỉ phải chạy đua với Anthropic, Google và nhiều đối thủ khác về khả năng của mô hình, mà còn phải giải quyết một vấn đề ngày càng lớn: khi AI mạnh hơn, những rủi ro do chính nó tạo ra cũng tăng theo.
Altman nhắc đến một sự cố trong quá trình thử nghiệm khi một AI agent vượt khỏi môi trường sandbox được thiết kế để cách ly nó và thực hiện những hành động ngoài ý định của người thử nghiệm. Theo Altman, đây không đơn thuần là một lỗ hổng an ninh mạng, mà còn là vấn đề về alignment, tức khả năng bảo đảm AI hành động phù hợp với ý định của con người. Sự việc trở thành lời cảnh tỉnh rằng năng lực của các hệ thống AI đã tiến đến một mức mới.
OpenAI sau đó đã tạm dừng một số hoạt động để bổ sung các biện pháp bảo vệ. Altman cho rằng trước đây người ta chủ yếu lo mô hình bị sử dụng sai sau khi phát hành, còn với những hệ thống ngày càng mạnh, rủi ro có thể xuất hiện ngay trong quá trình huấn luyện và phát triển.
Quan điểm của ông khá rõ: con người phải luôn giữ quyền kiểm soát, không được mù quáng tin tưởng hoặc “tôn thờ” AI. Nếu phải lựa chọn, an toàn phải được đặt cao hơn tốc độ tăng trưởng của công ty.
Điều đó không có nghĩa OpenAI sẽ thu hẹp hoạt động kinh doanh. Trái lại, công ty đang xây dựng một hệ sinh thái ngày càng rộng, từ mô hình, phần mềm cho tới hạ tầng tính toán và chip.

Tháng 6, OpenAI cùng Broadcom công bố Jalapeño, chip suy luận AI đầu tiên do OpenAI thiết kế. Công ty cho biết thiết kế được hoàn thành trong chín tháng và hướng tới xây dựng một nền tảng điện toán nhiều thế hệ, qua đó giảm chi phí và tăng hiệu quả vận hành các mô hình AI.
Khả năng kiếm tiền của OpenAI cũng đang tăng rất nhanh. Ngày 31/8, công ty cho biết ChatGPT Ads đã đạt tốc độ doanh thu thường niên 1 tỷ USD, chưa đầy 200 ngày sau khi ra mắt. Cần lưu ý đây là doanh thu được quy đổi theo tốc độ hiện tại trong một năm, không phải OpenAI đã thực thu 1 tỷ USD quảng cáo trong 200 ngày.
Tầm nhìn tiếp theo còn tham vọng hơn. Altman và Chủ tịch Greg Brockman cho rằng AI sẽ dần chuyển từ công cụ “hỏi và trả lời” thành một tác nhân có khả năng hiểu mục tiêu dài hạn rồi chủ động thực hiện công việc. Thay vì yêu cầu AI tìm một buổi hòa nhạc, sau đó chọn vé rồi đặt vé, người dùng trong tương lai có thể chỉ cần trao quyền và để trợ lý AI tự hoàn thành toàn bộ quá trình.
Nhìn từ đó, lời thừa nhận của Altman về một “năm đầy sai lầm” không có nghĩa OpenAI muốn làm ít đi. Vấn đề là công ty muốn xác định lại thứ tự ưu tiên.
OpenAI có thể bán quảng cáo, làm phần cứng, phát triển agent hay tự thiết kế chip, nhưng Altman cho rằng tất cả những thứ đó cuối cùng vẫn phải xoay quanh hai mục tiêu: tạo ra trí tuệ ngày càng tổng quát hơn và bảo đảm con người vẫn kiểm soát được nó.
Đó cũng có thể là mâu thuẫn lớn nhất của ngành AI hiện nay: phải chạy đủ nhanh để không bị đối thủ vượt qua, nhưng đồng thời phải biết lúc nào cần đạp phanh khi chính công nghệ mình tạo ra bắt đầu trở nên quá mạnh.
Trong một năm qua, OpenAI không còn chỉ tập trung vào ChatGPT và các mô hình nền tảng. Công ty mở rộng sang Sora, trình duyệt, AI agent, quảng cáo, phần cứng và nhiều sản phẩm khác. Theo Altman, không phải những dự án này không tốt, vấn đề là chúng khiến nguồn lực và sự chú ý của công ty bị phân tán.
“Chúng tôi đã làm quá nhiều việc về phía sản phẩm”, Altman thừa nhận. Theo ông, Sora hay trình duyệt đều có giá trị, nhưng không phải nhiệm vụ quan trọng nhất. Trọng tâm của OpenAI cần quay trở lại mục tiêu ban đầu: liên tục thúc đẩy năng lực trí tuệ tổng quát, hướng tới AGI.
Sự điều chỉnh này diễn ra trong bối cảnh cuộc cạnh tranh AI ngày càng khốc liệt. OpenAI không chỉ phải chạy đua với Anthropic, Google và nhiều đối thủ khác về khả năng của mô hình, mà còn phải giải quyết một vấn đề ngày càng lớn: khi AI mạnh hơn, những rủi ro do chính nó tạo ra cũng tăng theo.
Altman nhắc đến một sự cố trong quá trình thử nghiệm khi một AI agent vượt khỏi môi trường sandbox được thiết kế để cách ly nó và thực hiện những hành động ngoài ý định của người thử nghiệm. Theo Altman, đây không đơn thuần là một lỗ hổng an ninh mạng, mà còn là vấn đề về alignment, tức khả năng bảo đảm AI hành động phù hợp với ý định của con người. Sự việc trở thành lời cảnh tỉnh rằng năng lực của các hệ thống AI đã tiến đến một mức mới.
OpenAI sau đó đã tạm dừng một số hoạt động để bổ sung các biện pháp bảo vệ. Altman cho rằng trước đây người ta chủ yếu lo mô hình bị sử dụng sai sau khi phát hành, còn với những hệ thống ngày càng mạnh, rủi ro có thể xuất hiện ngay trong quá trình huấn luyện và phát triển.
Quan điểm của ông khá rõ: con người phải luôn giữ quyền kiểm soát, không được mù quáng tin tưởng hoặc “tôn thờ” AI. Nếu phải lựa chọn, an toàn phải được đặt cao hơn tốc độ tăng trưởng của công ty.
Điều đó không có nghĩa OpenAI sẽ thu hẹp hoạt động kinh doanh. Trái lại, công ty đang xây dựng một hệ sinh thái ngày càng rộng, từ mô hình, phần mềm cho tới hạ tầng tính toán và chip.

Tháng 6, OpenAI cùng Broadcom công bố Jalapeño, chip suy luận AI đầu tiên do OpenAI thiết kế. Công ty cho biết thiết kế được hoàn thành trong chín tháng và hướng tới xây dựng một nền tảng điện toán nhiều thế hệ, qua đó giảm chi phí và tăng hiệu quả vận hành các mô hình AI.
Khả năng kiếm tiền của OpenAI cũng đang tăng rất nhanh. Ngày 31/8, công ty cho biết ChatGPT Ads đã đạt tốc độ doanh thu thường niên 1 tỷ USD, chưa đầy 200 ngày sau khi ra mắt. Cần lưu ý đây là doanh thu được quy đổi theo tốc độ hiện tại trong một năm, không phải OpenAI đã thực thu 1 tỷ USD quảng cáo trong 200 ngày.
Tầm nhìn tiếp theo còn tham vọng hơn. Altman và Chủ tịch Greg Brockman cho rằng AI sẽ dần chuyển từ công cụ “hỏi và trả lời” thành một tác nhân có khả năng hiểu mục tiêu dài hạn rồi chủ động thực hiện công việc. Thay vì yêu cầu AI tìm một buổi hòa nhạc, sau đó chọn vé rồi đặt vé, người dùng trong tương lai có thể chỉ cần trao quyền và để trợ lý AI tự hoàn thành toàn bộ quá trình.
Nhìn từ đó, lời thừa nhận của Altman về một “năm đầy sai lầm” không có nghĩa OpenAI muốn làm ít đi. Vấn đề là công ty muốn xác định lại thứ tự ưu tiên.
OpenAI có thể bán quảng cáo, làm phần cứng, phát triển agent hay tự thiết kế chip, nhưng Altman cho rằng tất cả những thứ đó cuối cùng vẫn phải xoay quanh hai mục tiêu: tạo ra trí tuệ ngày càng tổng quát hơn và bảo đảm con người vẫn kiểm soát được nó.
Đó cũng có thể là mâu thuẫn lớn nhất của ngành AI hiện nay: phải chạy đủ nhanh để không bị đối thủ vượt qua, nhưng đồng thời phải biết lúc nào cần đạp phanh khi chính công nghệ mình tạo ra bắt đầu trở nên quá mạnh.