NgaongolamCyber✔
Writer
Sau vụ tấn công hàng trăm siêu thị tại Pháp hồi giữa tháng 10, các hệ thống làm lạnh tại châu Âu tiếp tục trở thành mục tiêu của một làn sóng tấn công mới vào ngày 02/11. Đằng sau những chiếc tủ lạnh bỗng nóng như lò nung là một vấn đề đáng lo ngại: các thiết bị công nghiệp kết nối Internet đang trở thành mắt xích yếu trong chuỗi cung ứng thiết yếu.
Từ sự cố tại Pháp đến làn sóng tấn công mới ở châu Âu
Đêm 11 rạng sáng 12/10/2026, hàng trăm siêu thị tại Pháp bất ngờ gặp sự cố với hệ thống bảo quản lạnh sau khi tin tặc chiếm quyền điều khiển các bộ điều khiển làm lạnh từ xa. Thay vì duy trì nhiệt độ bảo quản thực phẩm, các thiết bị bị can thiệp để tăng nhiệt độ lên tới 50°C, khiến lượng lớn thực phẩm đông lạnh và hàng hóa dễ hư hỏng phải tiêu hủy.
Theo Le Monde, sự cố ảnh hưởng đến khoảng 300 cửa hàng thuộc hệ thống Intermarché và Netto, cùng hàng chục đến hàng trăm cửa hàng thuộc các chuỗi Coopérative U, Carrefour, E.Leclerc và Monoprix. Một số kho lạnh bị ngập nước do nhiệt độ tăng cao kích hoạt hệ thống phun nước chữa cháy. Thiệt hại của các siêu thị được ước tính lên tới hàng triệu, thậm chí hàng chục triệu euro.
Đáng chú ý, tin tặc không đơn thuần thay đổi nhiệt độ cài đặt. Chúng còn kéo dài chu kỳ rã đông từ khoảng một giờ lên tám giờ, khiến hệ thống cảnh báo bị trì hoãn và nhân viên không kịp phát hiện sự cố. Một số thiết bị được ghi nhận nóng tới 80°C, gây hư hỏng cả cơ sở vật chất.
Cơ quan công tố Paris sau đó mở cuộc điều tra, giao Văn phòng Chống tội phạm mạng (OFAC) xác minh các vụ việc. Cơ quan An ninh mạng quốc gia Pháp (ANSSI) cũng được yêu cầu tham gia đánh giá sự cố.
Gần ba tuần sau, ngày 2/11, một làn sóng tấn công tương tự tiếp tục xuất hiện tại nhiều quốc gia châu Âu. Theo Reuters và The Guardian, các hệ thống làm lạnh tại siêu thị ở Bỉ, Thụy Điển, Luxembourg, Ireland, Estonia và một số thị trường khác bị can thiệp. Nhiệt độ tại nhiều tủ đông tiếp tục bị đẩy lên mức 50°C.
Tại Bỉ, Carrefour xác nhận 15 cửa hàng bị ảnh hưởng, trong khi hệ thống Delhaize ghi nhận sự cố tại hàng chục siêu thị. Tập đoàn Colruyt cho biết năm cửa hàng Spar gặp vấn đề. Tại Ireland, nhà bán buôn thực phẩm Musgrave xác nhận sự cố ảnh hưởng đến hệ thống làm lạnh tại 13 cửa hàng SuperValu, buộc doanh nghiệp phải thu hồi một số thực phẩm đông lạnh và thực phẩm bảo quản lạnh khỏi quầy bán.
Ở Thụy Điển, chuỗi ICA và Coop cũng ghi nhận các sự cố tương tự. Một cửa hàng ICA tại Stockholm cho biết toàn bộ tủ đông bị đẩy lên mức 50°C, khiến hàng hóa gần như không thể cứu vãn.
Việc các cuộc tấn công tái diễn tại nhiều quốc gia trong thời gian ngắn khiến giới chuyên gia lo ngại đây không còn là những sự cố đơn lẻ, mà có thể là dấu hiệu của một phương thức phá hoại mới nhắm vào cơ sở hạ tầng thiết yếu.
Theo Le Monde, sự cố ảnh hưởng đến khoảng 300 cửa hàng thuộc hệ thống Intermarché và Netto, cùng hàng chục đến hàng trăm cửa hàng thuộc các chuỗi Coopérative U, Carrefour, E.Leclerc và Monoprix. Một số kho lạnh bị ngập nước do nhiệt độ tăng cao kích hoạt hệ thống phun nước chữa cháy. Thiệt hại của các siêu thị được ước tính lên tới hàng triệu, thậm chí hàng chục triệu euro.
Đáng chú ý, tin tặc không đơn thuần thay đổi nhiệt độ cài đặt. Chúng còn kéo dài chu kỳ rã đông từ khoảng một giờ lên tám giờ, khiến hệ thống cảnh báo bị trì hoãn và nhân viên không kịp phát hiện sự cố. Một số thiết bị được ghi nhận nóng tới 80°C, gây hư hỏng cả cơ sở vật chất.
Cơ quan công tố Paris sau đó mở cuộc điều tra, giao Văn phòng Chống tội phạm mạng (OFAC) xác minh các vụ việc. Cơ quan An ninh mạng quốc gia Pháp (ANSSI) cũng được yêu cầu tham gia đánh giá sự cố.
Gần ba tuần sau, ngày 2/11, một làn sóng tấn công tương tự tiếp tục xuất hiện tại nhiều quốc gia châu Âu. Theo Reuters và The Guardian, các hệ thống làm lạnh tại siêu thị ở Bỉ, Thụy Điển, Luxembourg, Ireland, Estonia và một số thị trường khác bị can thiệp. Nhiệt độ tại nhiều tủ đông tiếp tục bị đẩy lên mức 50°C.
Tại Bỉ, Carrefour xác nhận 15 cửa hàng bị ảnh hưởng, trong khi hệ thống Delhaize ghi nhận sự cố tại hàng chục siêu thị. Tập đoàn Colruyt cho biết năm cửa hàng Spar gặp vấn đề. Tại Ireland, nhà bán buôn thực phẩm Musgrave xác nhận sự cố ảnh hưởng đến hệ thống làm lạnh tại 13 cửa hàng SuperValu, buộc doanh nghiệp phải thu hồi một số thực phẩm đông lạnh và thực phẩm bảo quản lạnh khỏi quầy bán.
Ở Thụy Điển, chuỗi ICA và Coop cũng ghi nhận các sự cố tương tự. Một cửa hàng ICA tại Stockholm cho biết toàn bộ tủ đông bị đẩy lên mức 50°C, khiến hàng hóa gần như không thể cứu vãn.
Việc các cuộc tấn công tái diễn tại nhiều quốc gia trong thời gian ngắn khiến giới chuyên gia lo ngại đây không còn là những sự cố đơn lẻ, mà có thể là dấu hiệu của một phương thức phá hoại mới nhắm vào cơ sở hạ tầng thiết yếu.
Vì sao hacker có thể điều khiển tủ lạnh từ xa?
Các hệ thống làm lạnh trong siêu thị hiện đại không đơn giản chỉ là những chiếc tủ lạnh hoạt động độc lập. Chúng thường được kết nối với một bộ điều khiển trung tâm, có khả năng quản lý nhiệt độ, chu kỳ rã đông, máy nén, cảm biến và hệ thống cảnh báo của nhiều thiết bị trong cùng cửa hàng.
Việc kết nối Internet giúp nhân viên kỹ thuật hoặc nhà cung cấp dịch vụ có thể theo dõi tình trạng hoạt động, điều chỉnh thông số và xử lý sự cố từ xa mà không cần trực tiếp đến từng địa điểm. Đây là giải pháp tiết kiệm chi phí và cần thiết đối với những chuỗi bán lẻ có hàng trăm hoặc hàng nghìn cửa hàng.
Tuy nhiên, chính khả năng điều khiển từ xa này cũng tạo ra một cửa ngõ cho tin tặc nếu hệ thống quản trị bị phơi lộ trên Internet, sử dụng mật khẩu yếu, cấu hình thiếu an toàn hoặc tồn tại lỗ hổng chưa được vá.
Việc kết nối Internet giúp nhân viên kỹ thuật hoặc nhà cung cấp dịch vụ có thể theo dõi tình trạng hoạt động, điều chỉnh thông số và xử lý sự cố từ xa mà không cần trực tiếp đến từng địa điểm. Đây là giải pháp tiết kiệm chi phí và cần thiết đối với những chuỗi bán lẻ có hàng trăm hoặc hàng nghìn cửa hàng.
Tuy nhiên, chính khả năng điều khiển từ xa này cũng tạo ra một cửa ngõ cho tin tặc nếu hệ thống quản trị bị phơi lộ trên Internet, sử dụng mật khẩu yếu, cấu hình thiếu an toàn hoặc tồn tại lỗ hổng chưa được vá.
Trong sự cố tại Pháp, các nhà chức trách nhanh chóng xác định phần mềm quản lý hệ thống làm lạnh của hãng Danfoss (Đan Mạch) có liên quan. Theo Le Monde, nhiều thiết bị bị ảnh hưởng đã lỗi thời, hết vòng đời hỗ trợ và không còn nhận được các bản cập nhật bảo mật.
Đáng chú ý, nguy cơ này không phải mới được phát hiện sau vụ tấn công.
Tháng 8/2026, nhóm nghiên cứu Team82 thuộc công ty an ninh mạng Claroty đã công bố nghiên cứu về các lỗ hổng trên bộ điều khiển làm lạnh Danfoss AK-SM 800A. Nghiên cứu chỉ ra nhiều vấn đề trong giao diện quản trị web của thiết bị, bao gồm cơ chế xác thực có thể bị vượt qua, lỗi chèn lệnh có khả năng dẫn đến thực thi mã từ xa và lỗi cấu hình có thể gây gián đoạn dịch vụ.
Theo nhóm nghiên cứu, một số thiết bị quản trị còn có thể truy cập trực tiếp từ Internet. Điều này làm giảm đáng kể rào cản để kẻ tấn công tiếp cận hệ thống nếu các cơ chế bảo vệ không được triển khai đúng cách.
Danfoss đã phát hành các bản cập nhật để xử lý những vấn đề được công bố. Tuy nhiên, việc một số thiết bị vẫn sử dụng phần mềm cũ hoặc đã hết thời hạn hỗ trợ khiến nguy cơ tiếp tục tồn tại.
Một vấn đề khác nằm ở cách doanh nghiệp tổ chức quản lý hệ thống. Theo phân tích của Euronews, trách nhiệm vận hành có thể bị chia nhỏ giữa siêu thị sở hữu thiết bị, bộ phận IT quản lý mạng và nhà thầu chịu trách nhiệm bảo trì hệ thống làm lạnh. Khi không có một đầu mối chịu trách nhiệm xuyên suốt, các thiết bị có thể bị bỏ sót trong quá trình kiểm kê, giám sát và cập nhật bảo mật. Nói cách khác, một chiếc tủ lạnh có thể được quản lý rất chặt về nhiệt độ bảo quản nhưng lại không được kiểm soát tương xứng về an ninh mạng.
Đợt tấn công thứ hai khác gì so với sự cố tại Pháp?
Điểm giống nhau dễ nhận thấy nhất giữa hai đợt là tin tặc nhắm vào hệ thống điều khiển làm lạnh có khả năng truy cập từ xa, thay đổi thông số vận hành khiến nhiệt độ tăng cao và làm gián đoạn hoạt động bảo quản thực phẩm.
Tuy nhiên, có một số khác biệt đáng chú ý.
Thứ nhất, phạm vi địa lý đã mở rộng. Đợt đầu tập trung chủ yếu vào các chuỗi siêu thị tại Pháp, trong khi sự cố ngày 2/11 được ghi nhận tại nhiều quốc gia châu Âu. Điều này cho thấy nguy cơ không giới hạn trong một doanh nghiệp hay một thị trường riêng lẻ.
Thứ hai, nhiều nhà bán lẻ và đơn vị vận hành khác nhau cùng bị ảnh hưởng. Các nạn nhân trong đợt mới bao gồm Carrefour, Delhaize, Colruyt, ICA, Coop và Musgrave. Đây là dấu hiệu cho thấy vấn đề có thể liên quan đến một nhóm thiết bị, nền tảng quản lý hoặc cách thức triển khai hệ thống được sử dụng rộng rãi trong ngành bán lẻ.
Thứ ba, một số doanh nghiệp đã có sự chuẩn bị sau vụ việc tại Pháp. Theo The Guardian, đại diện công ty thiết bị làm lạnh Sabcobel tại Bỉ cho biết tác động của đợt tấn công mới có thể nghiêm trọng hơn nếu doanh nghiệp không bắt đầu cập nhật bảo mật cho các hệ thống sau sự cố ngày 12/10. Điều này cho thấy việc vá lỗi và rà soát hệ thống có thể giúp hạn chế thiệt hại, dù chưa đủ để loại bỏ hoàn toàn nguy cơ.
Thứ tư, câu hỏi về phương thức xâm nhập và thủ phạm vẫn chưa có lời giải cuối cùng. Dù các vụ việc có nhiều điểm tương đồng, Reuters cho biết chưa thể xác định ai đứng sau đợt tấn công ngày 2/11 hoặc liệu chúng có liên quan trực tiếp đến vụ việc tại Pháp hay không. Chưa có nhóm tin tặc nào công khai nhận trách nhiệm.
Do đó, chưa thể khẳng định cả hai đợt đều do cùng một nhóm thực hiện hoặc sử dụng chung một lỗ hổng để xâm nhập.
Tuy nhiên, có một số khác biệt đáng chú ý.
Thứ nhất, phạm vi địa lý đã mở rộng. Đợt đầu tập trung chủ yếu vào các chuỗi siêu thị tại Pháp, trong khi sự cố ngày 2/11 được ghi nhận tại nhiều quốc gia châu Âu. Điều này cho thấy nguy cơ không giới hạn trong một doanh nghiệp hay một thị trường riêng lẻ.
Thứ hai, nhiều nhà bán lẻ và đơn vị vận hành khác nhau cùng bị ảnh hưởng. Các nạn nhân trong đợt mới bao gồm Carrefour, Delhaize, Colruyt, ICA, Coop và Musgrave. Đây là dấu hiệu cho thấy vấn đề có thể liên quan đến một nhóm thiết bị, nền tảng quản lý hoặc cách thức triển khai hệ thống được sử dụng rộng rãi trong ngành bán lẻ.
Thứ ba, một số doanh nghiệp đã có sự chuẩn bị sau vụ việc tại Pháp. Theo The Guardian, đại diện công ty thiết bị làm lạnh Sabcobel tại Bỉ cho biết tác động của đợt tấn công mới có thể nghiêm trọng hơn nếu doanh nghiệp không bắt đầu cập nhật bảo mật cho các hệ thống sau sự cố ngày 12/10. Điều này cho thấy việc vá lỗi và rà soát hệ thống có thể giúp hạn chế thiệt hại, dù chưa đủ để loại bỏ hoàn toàn nguy cơ.
Thứ tư, câu hỏi về phương thức xâm nhập và thủ phạm vẫn chưa có lời giải cuối cùng. Dù các vụ việc có nhiều điểm tương đồng, Reuters cho biết chưa thể xác định ai đứng sau đợt tấn công ngày 2/11 hoặc liệu chúng có liên quan trực tiếp đến vụ việc tại Pháp hay không. Chưa có nhóm tin tặc nào công khai nhận trách nhiệm.
Do đó, chưa thể khẳng định cả hai đợt đều do cùng một nhóm thực hiện hoặc sử dụng chung một lỗ hổng để xâm nhập.
Không cần mã độc tinh vi, chỉ cần chiếm quyền điều khiển
Một điểm đáng chú ý trong phân tích của các chuyên gia là tin tặc có thể không cần triển khai mã độc phức tạp để gây ra thiệt hại.
Khi đã chiếm được quyền truy cập vào bộ điều khiển, chúng có thể lợi dụng chính những chức năng hợp pháp của hệ thống để thay đổi nhiệt độ, kích hoạt chế độ rã đông hoặc điều chỉnh cơ chế cảnh báo. Các thao tác này về bản chất vẫn là những lệnh vận hành bình thường, nhưng được sử dụng với mục đích phá hoại.
The Guardian dẫn nhận định của chuyên gia Rafe Pilling thuộc Sophos rằng một trong những khả năng cần xem xét là hoạt động phá hoại có động cơ chính trị hoặc hành động của một cá nhân nhằm phô diễn năng lực. Trong khi đó, chuyên gia Tom Hegel thuộc SentinelOne nhận định ngành bán lẻ là mục tiêu dễ bị tổn thương bởi các doanh nghiệp thường vận hành số lượng lớn bộ điều khiển làm lạnh, hệ thống quản lý tòa nhà, kiểm soát ra vào và thiết bị thanh toán.
Đặc điểm của ngành này là biên lợi nhuận thấp, trong khi hàng hóa có thời hạn bảo quản ngắn. Chỉ cần hệ thống bị gián đoạn trong vài giờ, thiệt hại đã có thể xuất hiện ngay lập tức và tác động trực tiếp đến người tiêu dùng.
Một nghiên cứu được Euronews dẫn lại từ Forescout còn cho thấy quy mô phơi lộ đáng lo ngại hơn nhiều so với những gì các vụ việc riêng lẻ thể hiện.
Qua quét Internet, các nhà nghiên cứu phát hiện 12.976 dịch vụ quản lý hệ thống làm lạnh có thể truy cập công khai, phân bố trên 6.017 địa chỉ Internet tại 99 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trong số các dịch vụ Danfoss StoreView được phát hiện, khoảng 80% đang sử dụng firmware cũ hơn phiên bản khắc phục các lỗ hổng đã biết.
Cần lưu ý, đây là số lượng dịch vụ có thể truy cập từ Internet, không đồng nghĩa với việc tất cả đều đã bị xâm nhập hoặc đều tồn tại cùng một lỗ hổng. Tuy nhiên, dữ liệu cho thấy bề mặt tấn công của các hệ thống điều khiển công nghiệp và thương mại đang rất rộng.
Đáng lo hơn, những thiết bị tương tự không chỉ được sử dụng tại siêu thị mà còn xuất hiện trong kho lạnh, cơ sở chế biến thực phẩm, trang trại và bệnh viện. Nếu bị xâm nhập, hậu quả có thể vượt xa thiệt hại về hàng hóa.
Khi đã chiếm được quyền truy cập vào bộ điều khiển, chúng có thể lợi dụng chính những chức năng hợp pháp của hệ thống để thay đổi nhiệt độ, kích hoạt chế độ rã đông hoặc điều chỉnh cơ chế cảnh báo. Các thao tác này về bản chất vẫn là những lệnh vận hành bình thường, nhưng được sử dụng với mục đích phá hoại.
The Guardian dẫn nhận định của chuyên gia Rafe Pilling thuộc Sophos rằng một trong những khả năng cần xem xét là hoạt động phá hoại có động cơ chính trị hoặc hành động của một cá nhân nhằm phô diễn năng lực. Trong khi đó, chuyên gia Tom Hegel thuộc SentinelOne nhận định ngành bán lẻ là mục tiêu dễ bị tổn thương bởi các doanh nghiệp thường vận hành số lượng lớn bộ điều khiển làm lạnh, hệ thống quản lý tòa nhà, kiểm soát ra vào và thiết bị thanh toán.
Đặc điểm của ngành này là biên lợi nhuận thấp, trong khi hàng hóa có thời hạn bảo quản ngắn. Chỉ cần hệ thống bị gián đoạn trong vài giờ, thiệt hại đã có thể xuất hiện ngay lập tức và tác động trực tiếp đến người tiêu dùng.
Một nghiên cứu được Euronews dẫn lại từ Forescout còn cho thấy quy mô phơi lộ đáng lo ngại hơn nhiều so với những gì các vụ việc riêng lẻ thể hiện.
Qua quét Internet, các nhà nghiên cứu phát hiện 12.976 dịch vụ quản lý hệ thống làm lạnh có thể truy cập công khai, phân bố trên 6.017 địa chỉ Internet tại 99 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trong số các dịch vụ Danfoss StoreView được phát hiện, khoảng 80% đang sử dụng firmware cũ hơn phiên bản khắc phục các lỗ hổng đã biết.
Cần lưu ý, đây là số lượng dịch vụ có thể truy cập từ Internet, không đồng nghĩa với việc tất cả đều đã bị xâm nhập hoặc đều tồn tại cùng một lỗ hổng. Tuy nhiên, dữ liệu cho thấy bề mặt tấn công của các hệ thống điều khiển công nghiệp và thương mại đang rất rộng.
Đáng lo hơn, những thiết bị tương tự không chỉ được sử dụng tại siêu thị mà còn xuất hiện trong kho lạnh, cơ sở chế biến thực phẩm, trang trại và bệnh viện. Nếu bị xâm nhập, hậu quả có thể vượt xa thiệt hại về hàng hóa.
Từ một chiếc tủ lạnh đến nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng thực phẩm
Các vụ việc cho thấy an ninh mạng không còn chỉ là câu chuyện bảo vệ dữ liệu, tài khoản hay máy chủ doanh nghiệp.
Khi một hệ thống điều khiển vật lý được kết nối Internet, việc chiếm quyền quản trị có thể dẫn đến những hậu quả ngoài đời thực: thực phẩm hư hỏng, thiết bị quá nhiệt, cửa hàng phải đóng cửa, hoạt động phân phối bị gián đoạn và chi phí khắc phục tăng cao.
Đặc biệt, sự cố trong ngành bán lẻ có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền. Một siêu thị phải tiêu hủy thực phẩm không chỉ chịu thiệt hại về tài sản mà còn phải tổ chức nhập hàng thay thế, kiểm tra an toàn thực phẩm và khôi phục hoạt động. Nếu sự cố xảy ra đồng thời tại nhiều địa điểm, áp lực sẽ lan sang nhà cung cấp, đơn vị vận chuyển và hệ thống phân phối.
Các chuyên gia cũng cảnh báo những thiết bị điều khiển vốn được xem là thiết bị vận hành thông thường đang ngày càng trở thành mục tiêu có giá trị đối với tin tặc. Đây là một phần của bài toán bảo vệ công nghệ vận hành (OT), nơi các yêu cầu về tính sẵn sàng, an toàn vật lý và bảo mật phải được đặt ngang hàng.
Khi một hệ thống điều khiển vật lý được kết nối Internet, việc chiếm quyền quản trị có thể dẫn đến những hậu quả ngoài đời thực: thực phẩm hư hỏng, thiết bị quá nhiệt, cửa hàng phải đóng cửa, hoạt động phân phối bị gián đoạn và chi phí khắc phục tăng cao.
Đặc biệt, sự cố trong ngành bán lẻ có thể tạo ra hiệu ứng dây chuyền. Một siêu thị phải tiêu hủy thực phẩm không chỉ chịu thiệt hại về tài sản mà còn phải tổ chức nhập hàng thay thế, kiểm tra an toàn thực phẩm và khôi phục hoạt động. Nếu sự cố xảy ra đồng thời tại nhiều địa điểm, áp lực sẽ lan sang nhà cung cấp, đơn vị vận chuyển và hệ thống phân phối.
Các chuyên gia cũng cảnh báo những thiết bị điều khiển vốn được xem là thiết bị vận hành thông thường đang ngày càng trở thành mục tiêu có giá trị đối với tin tặc. Đây là một phần của bài toán bảo vệ công nghệ vận hành (OT), nơi các yêu cầu về tính sẵn sàng, an toàn vật lý và bảo mật phải được đặt ngang hàng.
Tủ lạnh của gia đình có bị ảnh hưởng gì không?
Trên thực tế, nguy cơ đối với thiết bị gia dụng thông minh đã được cảnh báo từ nhiều năm trước. Năm 2015, các nhà nghiên cứu bảo mật từng phát hiện vấn đề trong cách một dòng tủ lạnh thông minh Samsung xác thực kết nối với dịch vụ Google Calendar. Lỗ hổng trong cơ chế kiểm tra chứng chỉ SSL có thể khiến thông tin đăng nhập Google của người dùng bị đánh cắp trong một số điều kiện tấn công.Điều này cho thấy thiết bị gia dụng kết nối Internet cũng cần được bảo vệ như máy tính và điện thoại, thay vì mặc định xem chúng là những thiết bị vô hại.
Dù vậy, chưa có bằng chứng cho thấy các vụ tấn công hệ thống làm lạnh tại siêu thị châu Âu có thể áp dụng trực tiếp lên tủ lạnh gia đình. Những bộ điều khiển công nghiệp như Danfoss AK-SM 800A được thiết kế để quản lý nhiều thiết bị làm lạnh tập trung, có giao diện quản trị và chức năng vận hành khác biệt đáng kể so với tủ lạnh thông minh dân dụng.
Để hạn chế rủi ro, người dùng nên cập nhật phần mềm tủ lạnh và ứng dụng điều khiển, sử dụng mật khẩu mạnh và riêng biệt, bật xác thực đa yếu tố nếu được hỗ trợ, bảo vệ mạng Wi-Fi gia đình bằng chuẩn mã hóa WPA2 hoặc WPA3, đồng thời tắt tính năng điều khiển từ xa nếu không có nhu cầu sử dụng. Người dùng cũng nên ưu tiên sản phẩm từ nhà sản xuất có chính sách cập nhật bảo mật rõ ràng và thời gian hỗ trợ dài hạn.
Một chiếc tủ lạnh thông minh có thể giúp việc bảo quản thực phẩm thuận tiện hơn, nhưng khi được kết nối Internet, nó cũng trở thành một thiết bị cần được bảo vệ. Trong kỷ nguyên Internet vạn vật (IoT), ngay cả những thiết bị tưởng chừng chỉ có nhiệm vụ giữ lạnh cũng không nằm ngoài cuộc chiến an ninh mạng.
Doanh nghiệp cần làm gì để tránh trở thành nạn nhân?
Từ hai đợt tấn công, các doanh nghiệp vận hành hệ thống làm lạnh, kho lạnh và thiết bị điều khiển từ xa cần xem xét lại toàn bộ phương thức bảo vệ hạ tầng OT.
- Kiểm kê và rà soát thiết bị: Xác định toàn bộ bộ điều khiển làm lạnh, hệ thống quản lý tòa nhà và thiết bị OT đang kết nối mạng; đặc biệt chú ý các thiết bị cũ, đã hết vòng đời hỗ trợ hoặc không còn nhận bản vá bảo mật.
- Không để giao diện quản trị phơi lộ trực tiếp trên Internet: Chuyển các thiết bị điều khiển vào mạng nội bộ được bảo vệ. Nếu cần truy cập từ xa, sử dụng VPN hoặc giải pháp truy cập an toàn, giới hạn theo địa chỉ và thiết bị được phép.
- Cập nhật firmware và xử lý lỗ hổng: Kiểm tra phiên bản phần mềm theo đúng model thiết bị, triển khai bản vá của nhà sản xuất và thay thế những thiết bị không còn được hỗ trợ. Với bộ điều khiển Danfoss AK-SM 800A, Claroty khuyến nghị nâng cấp lên firmware R4.3.1 hoặc mới hơn để xử lý các lỗ hổng được công bố trong nghiên cứu.
- Kiểm soát tài khoản quản trị: Thay mật khẩu mặc định, không sử dụng chung tài khoản giữa nhiều cửa hàng hoặc nhà thầu, áp dụng xác thực đa yếu tố nếu thiết bị hỗ trợ và thu hồi quyền truy cập không còn cần thiết.
- Phân đoạn mạng IT và OT: Không để hệ thống điều khiển làm lạnh có thể tự do giao tiếp với mạng văn phòng, máy tính nhân viên hoặc các thiết bị khác. Hạn chế quyền truy cập theo nguyên tắc tối thiểu.
- Giám sát bất thường và cảnh báo độc lập: Theo dõi các thay đổi đột ngột về nhiệt độ, chu kỳ rã đông, cấu hình cảnh báo và hoạt động đăng nhập. Nên có cơ chế cảnh báo độc lập để phát hiện sự cố ngay cả khi bộ điều khiển chính bị can thiệp.
- Xây dựng phương án ứng phó: Chuẩn bị quy trình cô lập thiết bị bị xâm nhập, chuyển sang vận hành thủ công khi cần thiết, kiểm tra nhiệt độ bằng thiết bị độc lập và bảo đảm an toàn thực phẩm khi xảy ra sự cố.
Với các nhà sản xuất thiết bị, cần ưu tiên thiết kế bảo mật ngay từ đầu, loại bỏ các cơ chế xác thực không an toàn, duy trì hỗ trợ cập nhật trong suốt vòng đời sản phẩm và thông báo rõ ràng khi thiết bị sắp hoặc đã hết thời hạn hỗ trợ.
Hai đợt tấn công trong chưa đầy một tháng là lời cảnh báo rõ ràng rằng những thiết bị tưởng chừng ít liên quan đến công nghệ thông tin cũng có thể trở thành điểm xâm nhập gây hậu quả nghiêm trọng. Trong một siêu thị hiện đại, tin tặc không nhất thiết phải đánh cắp dữ liệu khách hàng hay chiếm quyền máy chủ bán hàng. Đôi khi, chỉ cần điều khiển sai một chiếc tủ lạnh, chúng đã có thể khiến cả chuỗi cung ứng phải trả giá.
Hai đợt tấn công trong chưa đầy một tháng là lời cảnh báo rõ ràng rằng những thiết bị tưởng chừng ít liên quan đến công nghệ thông tin cũng có thể trở thành điểm xâm nhập gây hậu quả nghiêm trọng. Trong một siêu thị hiện đại, tin tặc không nhất thiết phải đánh cắp dữ liệu khách hàng hay chiếm quyền máy chủ bán hàng. Đôi khi, chỉ cần điều khiển sai một chiếc tủ lạnh, chúng đã có thể khiến cả chuỗi cung ứng phải trả giá.
Sửa lần cuối:
