Sự thật rợn người: Kẻ xả súng cướp đi 8 sinh mạng đã dùng ChatGPT để lên kịch bản

[Thế Việt]

Trí tuệ nhân tạo AI đang chứng minh sức mạnh cải tạo thế giới, nhưng mặt trái của công nghệ này vừa bị phơi bày qua một vụ án chấn động, làm dấy lên làn sóng phẫn nộ trong dư luận quốc tế và khiến ngay cả tỷ phú công nghệ Elon Musk cũng phải thốt lên kinh ngạc. Bi kịch diễn ra vào ngày 10 tháng 2 tại Tumbler Ridge, British Columbia (Canada), khi thủ phạm 18 tuổi Jesse Van Rootselaar sử dụng súng cướp đi sinh mạng của chính mẹ ruột và em trai 11 tuổi tại nhà riêng. Chưa dừng lại ở đó, đối tượng tiếp tục di chuyển đến Trường Trung học Tumbler Ridge, xả súng sát hại năm học sinh, một giáo viên và làm bị thương hai người khác trước khi t.ự sát. Đáng chú ý, quá trình điều tra đã hé lộ một chi tiết rợn người: thủ phạm đã sử dụng chatbot ChatGPT để lên kịch bản cho cuộc thảm sát này.

Người dân Canada đặt hoa, gấu bông tưởng niệm các nạn nhân qua đời do vụ xả súng ​

Cuộc chiến pháp lý phơi bày lỗ hổng kiểm duyệt​

Hậu quả tàn khốc của vụ việc đã châm ngòi cho một vụ kiện dân sự mang tính bước ngoặt nhắm thẳng vào OpenAI, công ty mẹ của ChatGPT. Đơn kiện được đệ trình bởi bà Cia Edmonds, mẹ của nữ sinh 12 tuổi Maya Gebala – người đã may mắn sống sót nhưng phải gánh chịu những di chứng kinh hoàng. Hồ sơ pháp lý mô tả chi tiết việc Maya bị trúng ba phát đạn, dẫn đến chấn thương sọ não nghiêm trọng, liệt nửa người bên phải và khuyết tật vĩnh viễn, trong khi những người thân còn lại rơi vào hội chứng rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD).

Đại diện pháp lý của gia đình nạn nhân cáo buộc OpenAI đã vội vã tung ChatGPT ra thị trường mà bỏ qua các quy trình đánh giá an toàn nghiêm ngặt. Phía nguyên đơn khẳng định công ty công nghệ này đã nhận thức rõ ý định bạo lực của kẻ xả súng thông qua các truy vấn hệ thống, nhưng lại hoàn toàn thất bại trong việc phát đi cảnh báo cho cơ quan thực thi pháp luật. Vụ kiện không chỉ yêu cầu các khoản bồi thường thiệt hại mang tính trừng phạt mà còn đặt mục tiêu phơi bày toàn bộ sự thật về cách thức vận hành của AI đằng sau vụ tấn công hàng loạt này.

Lằn ranh sinh tử giữa quyền riêng tư và an ninh cộng đồng​

Điểm mấu chốt của cuộc tranh cãi pháp lý nằm ở động thái phản hồi chậm trễ và đầy mâu thuẫn của OpenAI. Công ty thừa nhận rằng 8 tháng trước khi thảm kịch xảy ra, hệ thống kiểm duyệt tự động kết hợp với đánh giá thủ công đã phát hiện các nội dung vi phạm và tiến hành đình chỉ tài khoản ChatGPT ban đầu của Van Rootselaar. Tuy nhiên, thay vì báo cáo sự việc cho cảnh sát Canada, đội ngũ an toàn của OpenAI lại tự đánh giá rằng các tin nhắn chưa đạt đến "ngưỡng nguy hiểm cấp bách", đồng thời viện dẫn lý do bảo vệ quyền riêng tư để tránh làm người dùng hoang mang. Sự tắc trách này đã tạo kẽ hở để thủ phạm dễ dàng tạo một tài khoản thứ hai và tiếp tục hoàn thiện kế hoạch tội ác.

Trước áp lực dư luận ngày càng lớn, Giám đốc điều hành OpenAI Sam Altman đã phải tổ chức một cuộc họp trực tuyến khẩn cấp với Thủ hiến British Columbia David Eby và Thị trưởng Tumbler Ridge Darryl Krakowka. Các nhà lãnh đạo địa phương nhấn mạnh rằng lời xin lỗi từ phía công ty công nghệ là cần thiết nhưng hoàn toàn chưa đủ để xoa dịu nỗi đau của cộng đồng. Sự việc tại Tumbler Ridge đang đặt toàn bộ ngành công nghiệp AI trước một bài toán đạo đức vô cùng hóc búa: Phải thiết lập giới hạn ở đâu giữa việc bảo vệ dữ liệu cá nhân của người dùng và nghĩa vụ bắt buộc phải báo cáo với chính quyền khi thuật toán nhận diện được những mầm mống đe dọa an ninh xã hội.