Tai nghe chống ồn gây đau tai, nhức đầu: Nguyên nhân và cách xử lý?

[The Storm Riders]

Tại sao dùng tai nghe chống ồn lại bị đau tai? Tìm hiểu ngay hiện tượng 'hút màng nhĩ' và bí kíp sử dụng ANC thoải mái nhất từ chuyên gia VnReview.

Chắc hẳn không ít người khi mới đeo tai nghe chống ồn chủ động (ANC) đã cảm thấy một áp lực kỳ lạ lên màng nhĩ, giống như lúc máy bay hạ cánh hay lặn sâu dưới nước. Hiện tượng này không hiếm, và hôm nay mình sẽ cùng anh em bóc tách 'thủ phạm' thực sự đằng sau cảm giác khó chịu này cũng như cách để tận hưởng âm nhạc mà không lo nhức đầu.

Nhiều người có thể nhận thấy cảm giác âm thanh khó chịu khi sử dụng tính năng ANC trên tai nghe​

​

Hiện tượng 'hút màng nhĩ' khi bật ANC là gì?​

Đây là một phản ứng sinh lý của não bộ trước sự biến mất đột ngột của âm thanh tần số thấp, tạo ra ảo giác về sự thay đổi áp suất không khí bên trong tai.

Khi anh em kích hoạt tính năng chống ồn chủ động, tai nghe sẽ phát ra một sóng âm ngược pha để triệt tiêu các tạp âm từ môi trường. Tuy nhiên, quá trình này vô tình khiến não bộ bị 'đánh lừa'. Trong điều kiện tự nhiên, khi áp suất không khí thay đổi (như khi đi máy bay), các âm thanh tần số thấp thường bị triệt tiêu đầu tiên. Do đó, khi tai nghe lọc bỏ những âm thanh này, não bộ ngay lập tức mặc định rằng có một sự thay đổi áp suất lớn đang diễn ra, dẫn đến cảm giác bị nén màng nhĩ cực kỳ khó chịu.

Thực tế, không có một áp lực vật lý thực sự nào tác động lên tai của bạn. Tất cả chỉ là một 'trò chơi tâm lý' mà não bộ tự dựng lên do thiếu đi các điểm tham chiếu âm thanh quen thuộc từ môi trường xung quanh.

Tại sao một số người bị đau tai hơn người khác?​

Độ nhạy cảm với tần số thấp của mỗi người là khác nhau, đồng thời chất lượng thuật toán ANC và độ khít của tai nghe đóng vai trò quyết định.

Cá nhân mình thấy không phải ai cũng gặp phải tình trạng này. Những người có thính giác nhạy cảm với các dải tần cực thấp thường dễ bị 'ngợp' hơn khi bật ANC. Bên cạnh đó, các mẫu tai nghe chống ồn giá rẻ thường có thuật toán xử lý âm thanh thô bạo, tạo ra sự chênh lệch âm thanh quá gắt, khiến não bộ không kịp thích nghi.

Ngoài ra, thiết kế vật lý cũng là một yếu tố quan trọng. Các dòng tai nghe In-ear (nhét tai) có nút cao su quá khít hoặc tai nghe Over-ear (chụp tai) có lực kẹp quá mạnh sẽ cộng hưởng cùng với sóng âm ngược pha của ANC, làm gia tăng cảm giác bí bách và khó chịu cho anh em trong thời gian dài.

Cách khắc phục cảm giác khó chịu khi dùng tai nghe chống ồn​

Anh em nên bắt đầu bằng cách điều chỉnh mức độ ANC, sử dụng chế độ xuyên thấu hoặc thay đổi kích cỡ nút tai để giảm áp lực.

Nếu anh em mới làm quen với tai nghe chống ồn, đừng vội vàng bật mức chống ồn cao nhất (Max ANC). Hầu hết các ứng dụng đi kèm của Sony, Apple hay Bose đều cho phép chúng ta điều chỉnh mức độ khử nhiễu. Hãy bắt đầu ở mức trung bình để não bộ có thời gian làm quen. Một giải pháp thông minh khác là sử dụng tính năng 'Adaptive ANC' (chống ồn thích ứng), tính năng này sẽ tự động cân chỉnh dựa trên môi trường thực tế, giúp cảm giác đeo tự nhiên hơn.

Bên cạnh đó, việc chọn đúng kích cỡ nút tai (eartips) cực kỳ quan trọng đối với dòng nhét tai. Một nút tai quá lớn sẽ tạo áp lực vật lý lên ống tai, kết hợp cùng áp lực ảo từ ANC sẽ khiến anh em nhanh chóng cảm thấy nhức đầu. Hãy thử chuyển sang kích cỡ nhỏ hơn một chút hoặc chọn loại nút bằng bọt biển (memory foam) để thoát khí tốt hơn.

Cảnh báo về hóa chất độc hại trong tai nghe phổ biến​

Bên cạnh cảm giác khó chịu về âm thanh, người dùng cần lưu ý đến chất liệu hoàn thiện của tai nghe để tránh các nguy cơ về da liễu và nội tiết.

Một thông tin khá đáng ngại mà mình muốn chia sẻ thêm với anh em: Nghiên cứu gần đây từ Châu Âu đã phát hiện hơn 80 mẫu tai nghe phổ biến trên thị trường có chứa BPA và các hóa chất độc hại vượt ngưỡng. Những chất này khi tiếp xúc trực tiếp với da tai trong thời gian dài, đặc biệt là khi ra mồ hôi, có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe.

Vì vậy, thay vì ham rẻ chọn các mẫu tai nghe không rõ nguồn gốc có ANC 'cực mạnh' nhưng chất liệu nhựa tái chế rẻ tiền, anh em nên ưu tiên các thương hiệu lớn có chứng chỉ an toàn sức khỏe rõ ràng. Việc đầu tư cho một chiếc tai nghe xịn không chỉ là để nghe hay mà còn là để bảo vệ đôi tai và sức khỏe của chính mình.

Tổng kết: Có nên tiếp tục dùng tai nghe ANC?​

Hoàn toàn nên dùng, nhưng cần có sự điều chỉnh thông minh để cân bằng giữa sự yên tĩnh và cảm giác thoải mái.

Công nghệ chống ồn là một cuộc cách mạng giúp anh em tập trung hơn trong công việc và bảo vệ thính lực khỏi những tiếng ồn cường độ cao từ môi trường. Cảm giác khó chịu ban đầu thường sẽ biến mất sau 1-2 tuần sử dụng khi não bộ đã quen với môi trường âm thanh mới. Tuy nhiên, nếu sau một thời gian dài anh em vẫn thấy đau đầu, chóng mặt khi bật ANC, hãy cân nhắc chuyển sang các mẫu tai nghe Open-ear hoặc chỉ sử dụng chống ồn thụ động.

Anh em nghĩ sao về hiện tượng này? Anh em có hay bị cảm giác 'hút màng nhĩ' khi dùng tai nghe không? Hãy để lại bình luận bên dưới nhé!

Kết luận​

Tai nghe chống ồn là một công cụ tuyệt vời nhưng không phải là một giải pháp 'một kích cỡ phù hợp cho tất cả'. Hiểu rõ cơ chế và biết cách điều chỉnh sẽ giúp anh em tận hưởng công nghệ này một cách trọn vẹn nhất.

Câu hỏi thường gặp​

Q: Tại sao tôi cảm thấy buồn nôn khi dùng tai nghe chống ồn?

Đây là do sự mâu thuẫn giữa hệ thống tiền đình (cảm nhận chuyển động) và thính giác. Khi ANC triệt tiêu âm thanh môi trường quá sạch, não bộ có thể bị nhầm lẫn về định hướng không gian, gây ra cảm giác say sóng hoặc buồn nôn.

Q: Dùng tai nghe chống ồn có làm hỏng màng nhĩ không?

Không. Công nghệ ANC không tạo ra áp suất không khí thực tế. Tuy nhiên, việc nghe nhạc ở âm lượng quá lớn để bù đắp cho cảm giác bí bách mới là nguyên nhân gây hại cho thính lực.

Q: Làm sao để biết tai nghe của tôi có bị lỗi ANC gây đau tai không?

Nếu bạn nghe thấy tiếng 'rì rì' hoặc tiếng gió rít khi ở trong phòng yên tĩnh, có thể microphone chống ồn bị lỗi, tạo ra sóng âm sai lệch gây áp lực lên tai.