Tháp rơi tự do
Intern Writer
Những ngày gần đây, mạng xã hội quốc tế lan truyền mạnh mẽ thông tin cho rằng y học Việt Nam đã “chữa khỏi ung thư máu” nhờ ứng dụng liệu pháp CAR-T cell. Một bài đăng trên nền tảng X ghi nhận khoảng 17 triệu lượt xem, và nếu tính tổng trên nhiều nền tảng khác, mức độ tiếp cận được cho là lên tới hàng chục triệu lượt, thu hút sự quan tâm lớn của dư luận.
Thông tin này nhanh chóng tạo ra nhiều kỳ vọng, song cũng đặt ra yêu cầu cần làm rõ bản chất khoa học và pháp lý của ca điều trị được nhắc tới.
Theo nội dung lan truyền, thành tựu nói trên gắn với một ca bệnh ung thư máu được điều trị tại Bệnh viện Truyền máu – Huyết học TP.HCM, liên quan đến việc ứng dụng liệu pháp CAR-T cell trong điều trị bệnh bạch cầu cấp dòng lympho. Thông tin chi tiết về ca bệnh được TS.BS Phù Chí Dũng – Giám đốc Bệnh viện Truyền máu – Huyết học TP.HCM – chia sẻ bên lề hội nghị khoa học do bệnh viện tổ chức vào ngày 16/9/2025.
Theo TS.BS Phù Chí Dũng, bệnh nhân là một bé gái khoảng 12 tuổi, được chẩn đoán mắc bệnh bạch cầu cấp dòng B, thuộc nhóm nguy cơ cao. Sau quá trình hóa trị ban đầu, bệnh tái phát tủy lần thứ nhất. Các bác sĩ tiếp tục chỉ định ghép tủy nửa thuận hợp từ người cha, song bệnh vẫn tái phát lần thứ hai.
Trong bối cảnh đã hóa trị và ghép tủy nhưng không đạt hiệu quả bền vững, CAR-T cell gần như là lựa chọn điều trị cuối cùng còn lại cho bệnh nhi. Đây là phương pháp có kỹ thuật phức tạp và chi phí rất cao, song mang lại hy vọng trong các ca bệnh kháng trị.
Do thời điểm đó Việt Nam chưa thể triển khai kỹ thuật CAR-T cell, bệnh nhi được chỉ định sang Đài Loan để thực hiện truyền CAR-T, cụ thể là sản phẩm CAR-Kymriah. Theo lãnh đạo bệnh viện, các đồng nghiệp tại Đài Loan đã hỗ trợ tích cực cho gia đình bệnh nhi, bao gồm cả chi phí sinh hoạt và đi lại. Chi phí điều trị cụ thể không được công bố, tuy nhiên theo TS.BS Phù Chí Dũng, tổng chi phí có thể lên tới hàng chục tỷ đồng, vượt xa khả năng chi trả của phần lớn gia đình bệnh nhân.
Sau khi được truyền CAR-T cell tại Đài Loan, bệnh nhi trở về Việt Nam để tiếp tục điều trị duy trì và theo dõi tại Bệnh viện Truyền máu – Huyết học TP.HCM. Hơn một năm sau, bệnh nhi được ghi nhận có sức khỏe ổn định, sinh hoạt bình thường và tái khám định kỳ theo chỉ định của bác sĩ.
Theo Viện Ung thư Quốc gia Mỹ, CAR-T cell là một dạng liệu pháp miễn dịch tiên tiến. Tế bào T của chính bệnh nhân được lấy ra, biến đổi gene để gắn thụ thể kháng nguyên khảm (CAR), giúp chúng nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư hiệu quả hơn.
Năm 2017, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ lần đầu phê duyệt liệu pháp CAR-T cell cho trẻ em mắc bạch cầu lympho cấp. Từ đó, nhiều sản phẩm CAR-T khác tiếp tục được cấp phép trong điều trị các loại ung thư máu ở người lớn như u lympho không Hodgkin hay đa u tủy xương.
Theo TS.BS Phù Chí Dũng, CAR-T cell không phải trường hợp nào cũng mang lại kết quả như mong đợi. Bệnh viện từng triển khai thêm một ca khác nhưng không thành công. Bên cạnh yếu tố chuyên môn, chi phí điều trị quá cao vẫn là rào cản lớn, khiến nhiều bệnh nhân không có cơ hội tiếp cận liệu pháp này.
Ông cho biết, trong nhiều năm qua, bệnh viện đã làm chủ các kỹ thuật ghép tế bào gốc tạo máu như ghép tủy xương, ghép máu cuống rốn, ghép tế bào máu ngoại vi, và CAR-T cell được xem là bước tiến xa hơn, đồng thời cũng là bước đột phá lớn nhất hiện nay.
Trước sự lan truyền mạnh mẽ của thông tin trên mạng xã hội, ngày 19/9/2025, Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo – Bộ Y tế Việt Nam – đã có văn bản gửi Sở Y tế TP.HCM yêu cầu rà soát việc công bố thông tin của Bệnh viện Truyền máu – Huyết học TP.HCM.
Bộ Y tế nhấn mạnh rằng việc ứng dụng tế bào và các sản phẩm từ tế bào, bao gồm CAR-T cell, trong điều trị cần có đầy đủ bằng chứng khoa học chứng minh tính an toàn và hiệu quả, cũng như tuân thủ đầy đủ các quy định pháp lý hiện hành.
Tại Việt Nam, ca điều trị ung thư bạch cầu cấp dòng lympho cho bệnh nhi T.B.C. (4 tuổi, Hà Nội) tại Vinmec được PGS.TS Bạch Quốc Khánh – Chủ tịch Hội Huyết học – Truyền máu Việt Nam – đánh giá là trường hợp đầu tiên điều trị thành công bằng liệu pháp tế bào CAR-T trong nước.
Sau hai tháng điều trị, xét nghiệm máu ngoại vi và tủy xương của bệnh nhi không còn tế bào ung thư, đạt tiêu chuẩn lui bệnh hoàn toàn, mở ra thêm hy vọng cho các bệnh nhân ung thư máu không còn đáp ứng với các phác đồ điều trị thông thường.
Thông tin này nhanh chóng tạo ra nhiều kỳ vọng, song cũng đặt ra yêu cầu cần làm rõ bản chất khoa học và pháp lý của ca điều trị được nhắc tới.
Theo nội dung lan truyền, thành tựu nói trên gắn với một ca bệnh ung thư máu được điều trị tại Bệnh viện Truyền máu – Huyết học TP.HCM, liên quan đến việc ứng dụng liệu pháp CAR-T cell trong điều trị bệnh bạch cầu cấp dòng lympho. Thông tin chi tiết về ca bệnh được TS.BS Phù Chí Dũng – Giám đốc Bệnh viện Truyền máu – Huyết học TP.HCM – chia sẻ bên lề hội nghị khoa học do bệnh viện tổ chức vào ngày 16/9/2025.
Liệu pháp CAR-T cell mở ra cơ hội điều trị cho bệnh nhân ung thư máu
Theo TS.BS Phù Chí Dũng, bệnh nhân là một bé gái khoảng 12 tuổi, được chẩn đoán mắc bệnh bạch cầu cấp dòng B, thuộc nhóm nguy cơ cao. Sau quá trình hóa trị ban đầu, bệnh tái phát tủy lần thứ nhất. Các bác sĩ tiếp tục chỉ định ghép tủy nửa thuận hợp từ người cha, song bệnh vẫn tái phát lần thứ hai.
Trong bối cảnh đã hóa trị và ghép tủy nhưng không đạt hiệu quả bền vững, CAR-T cell gần như là lựa chọn điều trị cuối cùng còn lại cho bệnh nhi. Đây là phương pháp có kỹ thuật phức tạp và chi phí rất cao, song mang lại hy vọng trong các ca bệnh kháng trị.
Do thời điểm đó Việt Nam chưa thể triển khai kỹ thuật CAR-T cell, bệnh nhi được chỉ định sang Đài Loan để thực hiện truyền CAR-T, cụ thể là sản phẩm CAR-Kymriah. Theo lãnh đạo bệnh viện, các đồng nghiệp tại Đài Loan đã hỗ trợ tích cực cho gia đình bệnh nhi, bao gồm cả chi phí sinh hoạt và đi lại. Chi phí điều trị cụ thể không được công bố, tuy nhiên theo TS.BS Phù Chí Dũng, tổng chi phí có thể lên tới hàng chục tỷ đồng, vượt xa khả năng chi trả của phần lớn gia đình bệnh nhân.
Sau khi được truyền CAR-T cell tại Đài Loan, bệnh nhi trở về Việt Nam để tiếp tục điều trị duy trì và theo dõi tại Bệnh viện Truyền máu – Huyết học TP.HCM. Hơn một năm sau, bệnh nhi được ghi nhận có sức khỏe ổn định, sinh hoạt bình thường và tái khám định kỳ theo chỉ định của bác sĩ.
Hình ảnh bệnh nhi truyền CAR-T cell ở Đài Loan
Theo Viện Ung thư Quốc gia Mỹ, CAR-T cell là một dạng liệu pháp miễn dịch tiên tiến. Tế bào T của chính bệnh nhân được lấy ra, biến đổi gene để gắn thụ thể kháng nguyên khảm (CAR), giúp chúng nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư hiệu quả hơn.
Năm 2017, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ lần đầu phê duyệt liệu pháp CAR-T cell cho trẻ em mắc bạch cầu lympho cấp. Từ đó, nhiều sản phẩm CAR-T khác tiếp tục được cấp phép trong điều trị các loại ung thư máu ở người lớn như u lympho không Hodgkin hay đa u tủy xương.
Theo TS.BS Phù Chí Dũng, CAR-T cell không phải trường hợp nào cũng mang lại kết quả như mong đợi. Bệnh viện từng triển khai thêm một ca khác nhưng không thành công. Bên cạnh yếu tố chuyên môn, chi phí điều trị quá cao vẫn là rào cản lớn, khiến nhiều bệnh nhân không có cơ hội tiếp cận liệu pháp này.
Ông cho biết, trong nhiều năm qua, bệnh viện đã làm chủ các kỹ thuật ghép tế bào gốc tạo máu như ghép tủy xương, ghép máu cuống rốn, ghép tế bào máu ngoại vi, và CAR-T cell được xem là bước tiến xa hơn, đồng thời cũng là bước đột phá lớn nhất hiện nay.
Trước sự lan truyền mạnh mẽ của thông tin trên mạng xã hội, ngày 19/9/2025, Cục Khoa học Công nghệ và Đào tạo – Bộ Y tế Việt Nam – đã có văn bản gửi Sở Y tế TP.HCM yêu cầu rà soát việc công bố thông tin của Bệnh viện Truyền máu – Huyết học TP.HCM.
Bộ Y tế nhấn mạnh rằng việc ứng dụng tế bào và các sản phẩm từ tế bào, bao gồm CAR-T cell, trong điều trị cần có đầy đủ bằng chứng khoa học chứng minh tính an toàn và hiệu quả, cũng như tuân thủ đầy đủ các quy định pháp lý hiện hành.
Tại Việt Nam, ca điều trị ung thư bạch cầu cấp dòng lympho cho bệnh nhi T.B.C. (4 tuổi, Hà Nội) tại Vinmec được PGS.TS Bạch Quốc Khánh – Chủ tịch Hội Huyết học – Truyền máu Việt Nam – đánh giá là trường hợp đầu tiên điều trị thành công bằng liệu pháp tế bào CAR-T trong nước.
Sau hai tháng điều trị, xét nghiệm máu ngoại vi và tủy xương của bệnh nhi không còn tế bào ung thư, đạt tiêu chuẩn lui bệnh hoàn toàn, mở ra thêm hy vọng cho các bệnh nhân ung thư máu không còn đáp ứng với các phác đồ điều trị thông thường.
