Trung Quốc âm thầm “vẽ bản đồ đáy biển”: Bước chuẩn bị cho chiến tranh tàu ngầm?

[Bui Nhat Minh]

Một chiến dịch khảo sát đại dương quy mô lớn của Trung Quốc đang thu hút sự chú ý của giới quân sự quốc tế. Từ Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương cho tới Bắc Băng Dương, hàng chục tàu nghiên cứu cùng hàng trăm cảm biến đang được triển khai để thu thập dữ liệu dưới đáy biển.

Dù được công bố là phục vụ khoa học và khí hậu, nhiều chuyên gia cho rằng lượng dữ liệu này có thể đóng vai trò then chốt trong chiến tranh tàu ngầm đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh giữa Trung Quốc và Mỹ ngày càng gia tăng.

Vì sao dữ liệu đáy biển lại quan trọng?​

Một trong những ví dụ điển hình là tàu nghiên cứu Dong Fang Hong 3, hoạt động liên tục trong giai đoạn 2024–2025 tại các khu vực nhạy cảm như gần Đài Loan, Guam hay các tuyến hàng hải chiến lược ở Ấn Độ Dương.

Theo các chuyên gia, việc lập bản đồ đáy biển không đơn thuần là nghiên cứu khoa học. Những dữ liệu như địa hình đáy biển, nhiệt độ nước, độ mặn và dòng chảy có ảnh hưởng trực tiếp đến cách âm thanh lan truyền dưới nước yếu tố then chốt để phát hiện hoặc che giấu tàu ngầm.

Nói cách khác, ai hiểu rõ đại dương hơn sẽ có lợi thế lớn trong việc:

• Ẩn mình khỏi sonar đối phương
• Phát hiện tàu ngầm đối thủ
• Triển khai cảm biến hoặc vũ khí dưới đáy biển

Các dữ liệu này giúp “chuẩn bị chiến trường” từ trước, theo nhận định của nhiều chuyên gia hải quân.

Tham vọng “đại dương minh bạch” và lo ngại từ Mỹ​

Chiến lược của Trung Quốc không dừng lại ở việc khảo sát. Từ khoảng năm 2014, nước này đã theo đuổi ý tưởng xây dựng một “đại dương minh bạch” hệ thống cảm biến dưới biển giúp theo dõi môi trường và hoạt động dưới nước theo thời gian thực.

Hiện nay, hàng trăm cảm biến đã được triển khai tại các khu vực chiến lược như:

• Phía đông Nhật Bản
• Gần Philippines
• Xung quanh Guam
• Khu vực Ấn Độ Dương gần eo biển Malacca

Đáng chú ý, đây đều là những tuyến đường quan trọng đối với hoạt động quân sự và thương mại toàn cầu.

Giới chức Mỹ cảnh báo rằng mạng lưới này có thể giúp Trung Quốc:

• Theo dõi tàu ngầm đối phương liên tục
• Tối ưu hiệu quả sonar
• Tăng khả năng triển khai lực lượng dưới nước

Ngoài ra, chiến lược “kết hợp dân sự quân sự” cũng khiến ranh giới giữa nghiên cứu khoa học và mục đích quân sự trở nên mờ nhạt.

Trong nhiều thập kỷ, Mỹ từng nắm lợi thế vượt trội về hiểu biết đại dương. Tuy nhiên, quy mô khảo sát ngày càng lớn của Trung Quốc đang dần thu hẹp khoảng cách này, thậm chí có thể làm thay đổi cán cân sức mạnh dưới lòng biển.(yahoo)