Nguyễn Văn Sơn✔
Writer
Ngày 19/10/2026, Bộ Thương mại Trung Quốc thông báo áp dụng kiểm soát xuất khẩu đối với máy khoan hầm và một số thiết bị công nghiệp chuyên dụng, đồng thời điều chỉnh các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đối với máy đào hầm và các mặt hàng liên quan. Các quy định mới sẽ có hiệu lực từ ngày 18/11/2026.
Theo Bộ Thương mại Trung Quốc, các mặt hàng thuộc diện kiểm soát có đặc tính lưỡng dụng, tức có thể phục vụ cả mục đích dân sự và quân sự. Việc đưa các mặt hàng này vào diện kiểm soát nhằm bảo vệ an ninh, lợi ích quốc gia và thực hiện các nghĩa vụ quốc tế về không phổ biến vũ khí hạt nhân.
Cơ quan này cho biết Trung Quốc đã thông báo trước cho các quốc gia và vùng lãnh thổ có cơ chế đối thoại song phương về kiểm soát xuất khẩu. Chính phủ Trung Quốc cũng khẳng định sẽ xem xét hồ sơ xin cấp phép theo quy định, phê duyệt các trường hợp đáp ứng yêu cầu và tiếp tục đối thoại với các bên liên quan nhằm duy trì sự ổn định của chuỗi cung ứng toàn cầu.
Các nhóm thiết bị nằm trong diện kiểm soát
Theo Thông báo số 50 năm 2026 của Bộ Thương mại và Tổng cục Hải quan Trung Quốc, các mặt hàng mới thuộc diện kiểm soát gồm ba nhóm chính.
Thứ nhất là máy đào hầm toàn mặt, bao gồm các loại máy đào hầm bằng khiên cân bằng áp lực đất, khiên cân bằng bùn và máy khoan hầm đá. Các bộ phận chuyên dụng đi kèm cũng bị kiểm soát, gồm dụng cụ cắt, đĩa cắt, băng tải trục vít, máy lắp ráp phân đoạn, hệ thống truyền động chính và công nghệ tái sản xuất các thiết bị liên quan.
Thứ hai là máy xúc tự hành có khả năng hoạt động trên địa hình phức tạp. Những thiết bị thuộc diện kiểm soát phải đáp ứng ít nhất một trong các tiêu chí: vượt chướng ngại vật thẳng đứng cao hơn 1,2 m, lội nước sâu hơn 1,5 m, vượt hào rộng hơn 3 m hoặc leo dốc có độ nghiêng trên 40°. Công nghệ điều khiển tỷ lệ điện thủy lực được thiết kế riêng cho các hệ thống này cũng nằm trong danh mục.
Thứ ba là máy phun bê tông ướt chuyên dụng cho khu vực có độ cao trên 3.000 m, cùng các bộ phận và công nghệ liên quan. Danh mục bao gồm động cơ công suất lớn, thiết bị cung cấp oxy phụ trợ cho động cơ, động cơ điện chuyên dụng, máy nén khí hai cấp, khung gầm, tay gập và công nghệ thủy lực, bơm được thiết kế riêng cho thiết bị.
Quy định về giấy phép và khai báo hải quan
Theo thông báo, việc xuất khẩu các mặt hàng nêu trên đến những quốc gia và vùng lãnh thổ nhạy cảm có tranh chấp với Trung Quốc phải được Bộ Thương mại thuộc Quốc vụ viện cấp phép theo quy định. Việc xuất khẩu đến các địa điểm này bị cấm nếu chưa có giấy phép.
Đối với các thị trường khác, nhà xuất khẩu phải thực hiện thủ tục đăng ký và cung cấp thông tin để được cấp chứng nhận xuất khẩu theo quy định. Nhà xuất khẩu và người sử dụng cuối cùng phải cam kết không chuyển giao các mặt hàng có nguồn gốc từ Trung Quốc đến những địa điểm thuộc diện hạn chế nếu chưa được cấp phép. Quy định này cũng áp dụng đối với tổ chức và cá nhân bên ngoài Trung Quốc khi chuyển giao các mặt hàng liên quan.
Các doanh nghiệp xuất khẩu phải chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin khai báo. Với hàng hóa thuộc diện kiểm soát, doanh nghiệp phải ghi rõ đây là hàng lưỡng dụng và cung cấp mã kiểm soát xuất khẩu tương ứng. Đối với hàng hóa không thuộc diện kiểm soát nhưng có thông số kỹ thuật hoặc hiệu suất tương tự, doanh nghiệp phải ghi rõ tình trạng không thuộc diện kiểm soát và khai báo đầy đủ thông số liên quan.
Nếu phát hiện thông tin chưa đầy đủ, thiếu chính xác hoặc có nghi vấn về tính xác thực, cơ quan hải quan Trung Quốc có quyền yêu cầu làm rõ. Trong thời gian xác minh, hàng hóa chưa được thông quan.
Các quy định mới sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 18/11/2026, đồng thời Danh mục kiểm soát xuất khẩu hàng hóa lưỡng dụng của Trung Quốc sẽ được cập nhật tương ứng.
Theo Bộ Thương mại Trung Quốc, các mặt hàng thuộc diện kiểm soát có đặc tính lưỡng dụng, tức có thể phục vụ cả mục đích dân sự và quân sự. Việc đưa các mặt hàng này vào diện kiểm soát nhằm bảo vệ an ninh, lợi ích quốc gia và thực hiện các nghĩa vụ quốc tế về không phổ biến vũ khí hạt nhân.
Cơ quan này cho biết Trung Quốc đã thông báo trước cho các quốc gia và vùng lãnh thổ có cơ chế đối thoại song phương về kiểm soát xuất khẩu. Chính phủ Trung Quốc cũng khẳng định sẽ xem xét hồ sơ xin cấp phép theo quy định, phê duyệt các trường hợp đáp ứng yêu cầu và tiếp tục đối thoại với các bên liên quan nhằm duy trì sự ổn định của chuỗi cung ứng toàn cầu.
Các nhóm thiết bị nằm trong diện kiểm soát
Theo Thông báo số 50 năm 2026 của Bộ Thương mại và Tổng cục Hải quan Trung Quốc, các mặt hàng mới thuộc diện kiểm soát gồm ba nhóm chính.
Thứ nhất là máy đào hầm toàn mặt, bao gồm các loại máy đào hầm bằng khiên cân bằng áp lực đất, khiên cân bằng bùn và máy khoan hầm đá. Các bộ phận chuyên dụng đi kèm cũng bị kiểm soát, gồm dụng cụ cắt, đĩa cắt, băng tải trục vít, máy lắp ráp phân đoạn, hệ thống truyền động chính và công nghệ tái sản xuất các thiết bị liên quan.
Thứ hai là máy xúc tự hành có khả năng hoạt động trên địa hình phức tạp. Những thiết bị thuộc diện kiểm soát phải đáp ứng ít nhất một trong các tiêu chí: vượt chướng ngại vật thẳng đứng cao hơn 1,2 m, lội nước sâu hơn 1,5 m, vượt hào rộng hơn 3 m hoặc leo dốc có độ nghiêng trên 40°. Công nghệ điều khiển tỷ lệ điện thủy lực được thiết kế riêng cho các hệ thống này cũng nằm trong danh mục.
Thứ ba là máy phun bê tông ướt chuyên dụng cho khu vực có độ cao trên 3.000 m, cùng các bộ phận và công nghệ liên quan. Danh mục bao gồm động cơ công suất lớn, thiết bị cung cấp oxy phụ trợ cho động cơ, động cơ điện chuyên dụng, máy nén khí hai cấp, khung gầm, tay gập và công nghệ thủy lực, bơm được thiết kế riêng cho thiết bị.
Quy định về giấy phép và khai báo hải quan
Theo thông báo, việc xuất khẩu các mặt hàng nêu trên đến những quốc gia và vùng lãnh thổ nhạy cảm có tranh chấp với Trung Quốc phải được Bộ Thương mại thuộc Quốc vụ viện cấp phép theo quy định. Việc xuất khẩu đến các địa điểm này bị cấm nếu chưa có giấy phép.
Đối với các thị trường khác, nhà xuất khẩu phải thực hiện thủ tục đăng ký và cung cấp thông tin để được cấp chứng nhận xuất khẩu theo quy định. Nhà xuất khẩu và người sử dụng cuối cùng phải cam kết không chuyển giao các mặt hàng có nguồn gốc từ Trung Quốc đến những địa điểm thuộc diện hạn chế nếu chưa được cấp phép. Quy định này cũng áp dụng đối với tổ chức và cá nhân bên ngoài Trung Quốc khi chuyển giao các mặt hàng liên quan.
Các doanh nghiệp xuất khẩu phải chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin khai báo. Với hàng hóa thuộc diện kiểm soát, doanh nghiệp phải ghi rõ đây là hàng lưỡng dụng và cung cấp mã kiểm soát xuất khẩu tương ứng. Đối với hàng hóa không thuộc diện kiểm soát nhưng có thông số kỹ thuật hoặc hiệu suất tương tự, doanh nghiệp phải ghi rõ tình trạng không thuộc diện kiểm soát và khai báo đầy đủ thông số liên quan.
Nếu phát hiện thông tin chưa đầy đủ, thiếu chính xác hoặc có nghi vấn về tính xác thực, cơ quan hải quan Trung Quốc có quyền yêu cầu làm rõ. Trong thời gian xác minh, hàng hóa chưa được thông quan.
Các quy định mới sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 18/11/2026, đồng thời Danh mục kiểm soát xuất khẩu hàng hóa lưỡng dụng của Trung Quốc sẽ được cập nhật tương ứng.
