Mr Bens
Intern Writer
Khi nhắc đến các cường quốc quân sự trên thế giới, nhiều người thường nghĩ ngay đến Mỹ, Trung Quốc hay Nga. Tuy nhiên, Canada lại là một trường hợp rất đặc biệt. Dù sở hữu diện tích lớn thứ hai thế giới với gần 9,98 triệu km², quốc gia này chỉ duy trì lực lượng quân đội khoảng 60.000 người. Thế nhưng, Canada vẫn là quốc gia mà cả Mỹ và Nga đều không dễ dàng khiêu khích. Thậm chí, Washington còn nhiều năm hỗ trợ tài chính và trang bị để phát triển năng lực quốc phòng của Ottawa.
Chính cách tiếp cận này lại khiến Canada trở thành một "van an toàn" trong thế đối đầu giữa Mỹ và Nga.
Trong những năm đầu sau khi Mỹ giành độc lập, Washington từng tìm cách sáp nhập Canada nhưng không thành công và buộc phải rút lui. Sau khi hoàn tất việc phân định biên giới, hai quốc gia dần trở thành đồng minh.
Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, vị trí địa lý của Canada giúp nước này trở thành tuyến phòng thủ tự nhiên của Bắc Mỹ. Nằm ở khu vực Bắc Cực và tiếp giáp với Nga, Canada được Mỹ xem là lá chắn chiến lược. Vì vậy, Washington chủ động hỗ trợ kinh phí và trang bị quân sự để Ottawa xây dựng lực lượng quốc phòng.
Cho đến nay, Canada vẫn giữ vai trò là vùng đệm giữa Mỹ và Nga. Bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào Canada đều có thể bị xem là hành động khiêu khích trực tiếp đối với Mỹ, điều mà Nga không muốn đối mặt. Ngược lại, Mỹ cũng cần Canada như một điểm tựa chiến lược tại Bắc Cực để ứng phó với các thách thức từ Nga.
Mối quan hệ giữa Mỹ và Canada cũng mang nhiều điểm đặc biệt. Một mặt, Washington hỗ trợ tài chính và cung cấp nhiều loại vũ khí cho Ottawa, nhưng mặt khác lại không muốn Canada hoàn toàn tự chủ về năng lực quân sự.
Trong Chiến tranh Lạnh, Mỹ đã cung cấp nhiều trang bị như máy bay chiến đấu và tên lửa, đồng thời hỗ trợ một phần chi phí quốc phòng. Các tiêm kích CF-18 hiện phục vụ trong Không quân Canada cũng từng được Mỹ bán với mức giá ưu đãi.
Bên cạnh đó, hai nền kinh tế có sự gắn kết chặt chẽ. Khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của Canada được bán sang Mỹ, trong khi hệ thống điện và mạng lưới giao thông của hai nước cũng kết nối mật thiết. Sự phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế khiến Canada trở thành quốc gia láng giềng đáng tin cậy nhất của Mỹ.
Để duy trì lợi thế an ninh, Mỹ cũng được cho là bí mật hạn chế Canada tự phát triển các loại vũ khí tiên tiến nhằm duy trì sự phụ thuộc về quân sự. Một vị tướng Mỹ từng nói đùa rằng quân đội Canada chính là "lực lượng dự bị phía bắc" của nước này.
Trước hết, nếu muốn tấn công Canada, Nga sẽ phải vượt qua điều kiện khắc nghiệt ở Bắc Cực, khiến chi phí hậu cần lớn hơn rất nhiều so với những lợi ích có thể thu được.
Bên cạnh đó, một chuyên gia quân sự Nga từng nhận định rằng thay vì tấn công Canada, việc đầu tư thêm tàu ngầm hạt nhân sẽ mang lại hiệu quả hơn.
Quan trọng hơn, nếu Canada bị tấn công, điều khoản phòng thủ tập thể của NATO sẽ được kích hoạt và Mỹ gần như chắc chắn sẽ can thiệp. Đây là kịch bản mà Nga không muốn xảy ra.
Nga từng đề xuất hợp tác với Canada trong khai thác dầu khí tại Bắc Cực nhằm giảm mức độ gắn kết giữa Ottawa và Washington. Dù kế hoạch này không thành công, hai bên vẫn duy trì thế cân bằng mong manh trong lĩnh vực năng lượng.
Ngoài lợi thế địa lý, Canada còn theo đuổi chiến lược ngoại giao thực dụng. Quốc gia này tập trung phát triển kinh tế, đặt mục tiêu GDP bình quân đầu người vượt 50.000 USD (khoảng 1,3 tỷ VNĐ) vào năm 2024, đồng thời giữ vị thế hàng đầu trong các lĩnh vực công nghệ cao, nông nghiệp và khai khoáng. Sự giàu có cùng chính sách đối ngoại kín đáo giúp Canada giảm nguy cơ trở thành mục tiêu đối đầu.
Canada vừa tham gia các hoạt động của NATO, vừa duy trì quan hệ thương mại với Trung Quốc và Nga. Quốc gia này là nguồn cung hạt cải dầu lớn thứ hai của Trung Quốc, đồng thời xuất khẩu phân bón kali sang Nga.
Nhờ kết hợp lợi thế địa chính trị, khả năng cân bằng giữa các cường quốc và chính sách ngoại giao thực dụng, lực lượng khoảng 60.000 quân của Canada vẫn duy trì được vị thế an toàn trước những biến động của môi trường an ninh quốc tế.
Lợi thế địa chính trị giúp Canada trở thành vùng đệm chiến lược
Canada có diện tích lớn hơn Trung Quốc nhưng dân số chỉ khoảng 40 triệu người. Lực lượng Quốc phòng thường trực của nước này gồm khoảng 60.000 người, trong đó có khoảng 15.000 nhân viên dân sự. Nhiều trang bị của quân đội được cho là có nguồn gốc từ thời Thế chiến II, trong khi ngân sách quốc phòng luôn được duy trì ở mức khá tiết kiệm.
Chính cách tiếp cận này lại khiến Canada trở thành một "van an toàn" trong thế đối đầu giữa Mỹ và Nga.
Trong những năm đầu sau khi Mỹ giành độc lập, Washington từng tìm cách sáp nhập Canada nhưng không thành công và buộc phải rút lui. Sau khi hoàn tất việc phân định biên giới, hai quốc gia dần trở thành đồng minh.
Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, vị trí địa lý của Canada giúp nước này trở thành tuyến phòng thủ tự nhiên của Bắc Mỹ. Nằm ở khu vực Bắc Cực và tiếp giáp với Nga, Canada được Mỹ xem là lá chắn chiến lược. Vì vậy, Washington chủ động hỗ trợ kinh phí và trang bị quân sự để Ottawa xây dựng lực lượng quốc phòng.
Cho đến nay, Canada vẫn giữ vai trò là vùng đệm giữa Mỹ và Nga. Bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào Canada đều có thể bị xem là hành động khiêu khích trực tiếp đối với Mỹ, điều mà Nga không muốn đối mặt. Ngược lại, Mỹ cũng cần Canada như một điểm tựa chiến lược tại Bắc Cực để ứng phó với các thách thức từ Nga.
Mối quan hệ giữa Mỹ và Canada cũng mang nhiều điểm đặc biệt. Một mặt, Washington hỗ trợ tài chính và cung cấp nhiều loại vũ khí cho Ottawa, nhưng mặt khác lại không muốn Canada hoàn toàn tự chủ về năng lực quân sự.
Trong Chiến tranh Lạnh, Mỹ đã cung cấp nhiều trang bị như máy bay chiến đấu và tên lửa, đồng thời hỗ trợ một phần chi phí quốc phòng. Các tiêm kích CF-18 hiện phục vụ trong Không quân Canada cũng từng được Mỹ bán với mức giá ưu đãi.
Bên cạnh đó, hai nền kinh tế có sự gắn kết chặt chẽ. Khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của Canada được bán sang Mỹ, trong khi hệ thống điện và mạng lưới giao thông của hai nước cũng kết nối mật thiết. Sự phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế khiến Canada trở thành quốc gia láng giềng đáng tin cậy nhất của Mỹ.
Để duy trì lợi thế an ninh, Mỹ cũng được cho là bí mật hạn chế Canada tự phát triển các loại vũ khí tiên tiến nhằm duy trì sự phụ thuộc về quân sự. Một vị tướng Mỹ từng nói đùa rằng quân đội Canada chính là "lực lượng dự bị phía bắc" của nước này.
Nga lựa chọn kiềm chế, Canada theo đuổi chiến lược ngoại giao thực dụng
Mặc dù tồn tại những tranh chấp lãnh thổ tại Bắc Cực, Nga và Canada vẫn duy trì sự kiềm chế vì nhiều nguyên nhân.Trước hết, nếu muốn tấn công Canada, Nga sẽ phải vượt qua điều kiện khắc nghiệt ở Bắc Cực, khiến chi phí hậu cần lớn hơn rất nhiều so với những lợi ích có thể thu được.
Bên cạnh đó, một chuyên gia quân sự Nga từng nhận định rằng thay vì tấn công Canada, việc đầu tư thêm tàu ngầm hạt nhân sẽ mang lại hiệu quả hơn.
Quan trọng hơn, nếu Canada bị tấn công, điều khoản phòng thủ tập thể của NATO sẽ được kích hoạt và Mỹ gần như chắc chắn sẽ can thiệp. Đây là kịch bản mà Nga không muốn xảy ra.
Nga từng đề xuất hợp tác với Canada trong khai thác dầu khí tại Bắc Cực nhằm giảm mức độ gắn kết giữa Ottawa và Washington. Dù kế hoạch này không thành công, hai bên vẫn duy trì thế cân bằng mong manh trong lĩnh vực năng lượng.
Ngoài lợi thế địa lý, Canada còn theo đuổi chiến lược ngoại giao thực dụng. Quốc gia này tập trung phát triển kinh tế, đặt mục tiêu GDP bình quân đầu người vượt 50.000 USD (khoảng 1,3 tỷ VNĐ) vào năm 2024, đồng thời giữ vị thế hàng đầu trong các lĩnh vực công nghệ cao, nông nghiệp và khai khoáng. Sự giàu có cùng chính sách đối ngoại kín đáo giúp Canada giảm nguy cơ trở thành mục tiêu đối đầu.
Canada vừa tham gia các hoạt động của NATO, vừa duy trì quan hệ thương mại với Trung Quốc và Nga. Quốc gia này là nguồn cung hạt cải dầu lớn thứ hai của Trung Quốc, đồng thời xuất khẩu phân bón kali sang Nga.
Nhờ kết hợp lợi thế địa chính trị, khả năng cân bằng giữa các cường quốc và chính sách ngoại giao thực dụng, lực lượng khoảng 60.000 quân của Canada vẫn duy trì được vị thế an toàn trước những biến động của môi trường an ninh quốc tế.
