Bui Nhat Minh
Intern Writer
Máy bay EA-18G Growler của Hải quân Mỹ được thiết kế để đảm bảo các lực lượng tấn công có thể vượt qua hệ thống phòng thủ đối phương bằng cách gây nhiễu và đánh lừa radar. Chiến dịch tại Venezuela đầu tháng 1/2026 được cho là thành công nhờ năng lực tác chiến điện tử chuyên biệt của loại máy bay này.
Khả năng tham gia tác chiến điện tử khiến Growler nhiều khả năng sẽ tiếp tục được sử dụng lâu dài trong các chiến dịch quân sự hiện đại.
Ngày 3/1/2026, Mỹ được cho là đã thực hiện một chiến dịch quân sự táo bạo tại Venezuela, gây chấn động giới phân tích quân sự. Theo nhiều nguồn tin, lực lượng đặc nhiệm Mỹ đã tiến hành một cuộc đột kích bằng trực thăng ngay giữa thủ đô Caracas, bắt giữ Tổng thống Venezuela rồi rút lui an toàn. Điều đáng chú ý nhất: hệ thống phòng không của Venezuela gần như “im lặng” trong suốt chiến dịch.
Một số quan chức Mỹ ám chỉ rằng các hệ thống tên lửa phòng không do Nga và Trung Quốc cung cấp đã không thể khai hỏa vì bị “can thiệp điện tử”. Dù không có xác nhận chi tiết, nhiều chuyên gia quân sự tin rằng nhân tố quyết định chính là sự tham gia của máy bay EA-18G Growler chiến đấu cơ chuyên làm tê liệt radar và hệ thống phòng thủ đối phương.
Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, được cho là đã xác nhận Growler tham gia nhiệm vụ ngày 3/1. Tuy nhiên, như thường lệ với các hoạt động tác chiến điện tử, phần lớn chi tiết vẫn được giữ bí mật tuyệt đối.
Trọng tâm sức mạnh của Growler nằm ở hệ thống gây nhiễu chiến thuật ALQ-99. Máy bay có thể mang theo nhiều pod gây nhiễu, mỗi pod sử dụng các ăng-ten và máy phát công suất cao để tạo ra chùm tín hiệu tập trung vào radar đối phương. Thay vì phá hủy mục tiêu bằng bom đạn, Growler “tấn công” bằng sóng điện tử: làm rối loạn màn hình radar, tạo mục tiêu giả, hoặc thậm chí khiến hệ thống phòng không tắt hoàn toàn.
Ngoài gây nhiễu, Growler còn mang theo tên lửa chống bức xạ AGM-88 HARM. Loại tên lửa này có khả năng tự dẫn theo tín hiệu radar của đối phương, biến chính radar thành “điểm chết” và phá hủy nó từ khoảng cách hàng chục dặm.
Khái niệm này không mới. Từ thời Chiến tranh tại châu Á, Mỹ đã triển khai các máy bay Wild Weasel chuyên săn lùng radar và tên lửa phòng không. Growler chính là phiên bản hiện đại của triết lý đó: chiến đấu bằng điện tử thay vì hỏa lực.
Trong chiến dịch tại Venezuela, các máy bay Growler được cho là đã tiến hành trinh sát điện tử nhiều tuần trước khi hành động. Chúng bay gần không phận đối phương để buộc các hệ thống phòng không bật radar, từ đó thu thập “dấu vân tay điện tử” của từng loại radar như S-300 hay Buk-M2. Khi chiến dịch chính thức diễn ra, Growler đã có sẵn dữ liệu để gây nhiễu chính xác và nhanh chóng.
Kết quả được mô tả là gần như tức thì: radar phòng không tắt lịm, tên lửa không thể khai hỏa, và sau đó các tên lửa AGM-88 HARM đánh thẳng vào các trận địa radar. Những hình ảnh sau đó cho thấy một số hệ thống phòng không bị phá hủy mà không kịp phản ứng.
Dù vẫn còn nhiều chi tiết chưa được xác nhận chính thức, câu chuyện này một lần nữa cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của tác chiến điện tử trong chiến tranh hiện đại. Trong khi nhiều quốc gia tập trung vào máy bay tàng hình hay tên lửa siêu thanh, Growler chứng minh rằng kiểm soát phổ điện từ tức là “làm mù” cảm biến của đối phương có thể quyết định thắng bại chỉ trong vài phút.
Có thể có những máy bay nhanh hơn, cơ động hơn hoặc tàng hình hơn, nhưng trong lĩnh vực tác chiến điện tử trên không, EA-18G Growler vẫn được xem là một trong những vũ khí đáng gờm và khó đối phó nhất hiện nay.(popularmechanics)
Khả năng tham gia tác chiến điện tử khiến Growler nhiều khả năng sẽ tiếp tục được sử dụng lâu dài trong các chiến dịch quân sự hiện đại.
Ngày 3/1/2026, Mỹ được cho là đã thực hiện một chiến dịch quân sự táo bạo tại Venezuela, gây chấn động giới phân tích quân sự. Theo nhiều nguồn tin, lực lượng đặc nhiệm Mỹ đã tiến hành một cuộc đột kích bằng trực thăng ngay giữa thủ đô Caracas, bắt giữ Tổng thống Venezuela rồi rút lui an toàn. Điều đáng chú ý nhất: hệ thống phòng không của Venezuela gần như “im lặng” trong suốt chiến dịch.
Một số quan chức Mỹ ám chỉ rằng các hệ thống tên lửa phòng không do Nga và Trung Quốc cung cấp đã không thể khai hỏa vì bị “can thiệp điện tử”. Dù không có xác nhận chi tiết, nhiều chuyên gia quân sự tin rằng nhân tố quyết định chính là sự tham gia của máy bay EA-18G Growler chiến đấu cơ chuyên làm tê liệt radar và hệ thống phòng thủ đối phương.
Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, được cho là đã xác nhận Growler tham gia nhiệm vụ ngày 3/1. Tuy nhiên, như thường lệ với các hoạt động tác chiến điện tử, phần lớn chi tiết vẫn được giữ bí mật tuyệt đối.
“Chiến binh điện tử” khiến radar đối phương mù hoàn toàn
Growler là phiên bản tác chiến điện tử phát triển từ dòng tiêm kích hạm F/A-18 Super Hornet. Bề ngoài, nó trông giống một chiến đấu cơ thông thường, nhưng thực chất lại mang trong mình những hệ thống gây nhiễu điện tử cực mạnh, có thể phát hiện, phân tích và vô hiệu hóa mọi tín hiệu radar trong khu vực tác chiến.
Trọng tâm sức mạnh của Growler nằm ở hệ thống gây nhiễu chiến thuật ALQ-99. Máy bay có thể mang theo nhiều pod gây nhiễu, mỗi pod sử dụng các ăng-ten và máy phát công suất cao để tạo ra chùm tín hiệu tập trung vào radar đối phương. Thay vì phá hủy mục tiêu bằng bom đạn, Growler “tấn công” bằng sóng điện tử: làm rối loạn màn hình radar, tạo mục tiêu giả, hoặc thậm chí khiến hệ thống phòng không tắt hoàn toàn.
Ngoài gây nhiễu, Growler còn mang theo tên lửa chống bức xạ AGM-88 HARM. Loại tên lửa này có khả năng tự dẫn theo tín hiệu radar của đối phương, biến chính radar thành “điểm chết” và phá hủy nó từ khoảng cách hàng chục dặm.
Khái niệm này không mới. Từ thời Chiến tranh tại châu Á, Mỹ đã triển khai các máy bay Wild Weasel chuyên săn lùng radar và tên lửa phòng không. Growler chính là phiên bản hiện đại của triết lý đó: chiến đấu bằng điện tử thay vì hỏa lực.
Vì sao Growler gần như “không thể bị ngăn chặn”?
Tác chiến điện tử thực chất là cuộc đấu trí công nghệ giữa radar và hệ thống gây nhiễu. Radar phát tín hiệu để phát hiện mục tiêu, còn máy bay tác chiến điện tử phân tích tín hiệu đó rồi phản hồi bằng các xung giả, khiến radar “nhìn thấy” những mục tiêu không tồn tại hoặc mất khả năng khóa mục tiêu thật.
Trong chiến dịch tại Venezuela, các máy bay Growler được cho là đã tiến hành trinh sát điện tử nhiều tuần trước khi hành động. Chúng bay gần không phận đối phương để buộc các hệ thống phòng không bật radar, từ đó thu thập “dấu vân tay điện tử” của từng loại radar như S-300 hay Buk-M2. Khi chiến dịch chính thức diễn ra, Growler đã có sẵn dữ liệu để gây nhiễu chính xác và nhanh chóng.
Kết quả được mô tả là gần như tức thì: radar phòng không tắt lịm, tên lửa không thể khai hỏa, và sau đó các tên lửa AGM-88 HARM đánh thẳng vào các trận địa radar. Những hình ảnh sau đó cho thấy một số hệ thống phòng không bị phá hủy mà không kịp phản ứng.
Dù vẫn còn nhiều chi tiết chưa được xác nhận chính thức, câu chuyện này một lần nữa cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của tác chiến điện tử trong chiến tranh hiện đại. Trong khi nhiều quốc gia tập trung vào máy bay tàng hình hay tên lửa siêu thanh, Growler chứng minh rằng kiểm soát phổ điện từ tức là “làm mù” cảm biến của đối phương có thể quyết định thắng bại chỉ trong vài phút.
Có thể có những máy bay nhanh hơn, cơ động hơn hoặc tàng hình hơn, nhưng trong lĩnh vực tác chiến điện tử trên không, EA-18G Growler vẫn được xem là một trong những vũ khí đáng gờm và khó đối phó nhất hiện nay.(popularmechanics)
