Hail the Judge
Ta chơi xong không trả tiền, vậy đâu có gọi là bán
Việc startup DeepSeek của Trung Quốc tiết lộ mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) rẻ hơn và hiệu quả hơn đầu năm nay đã gây chấn động thị trường. Với câu chuyện tăng trưởng và dân số am hiểu công nghệ ngày càng được chú ý, liệu Ấn Độ còn cách bao xa để tự tạo ra một OpenAI hay Anthropic của riêng mình với chi phí thấp hơn?
Kunal Bahl là một doanh nhân và nhà đầu tư nổi tiếng. Ông là đồng sáng lập công ty đầu tư mạo hiểm Titan Capital và được biết đến nhiều nhất với việc sáng lập kỳ lân Ấn Độ Snapdeal, một sàn thương mại điện tử phổ biến. Ông cũng là giám khảo trong chương trình Shark Tank India.
"Với thành công của Ấn Độ trong việc xây dựng, triển khai và mở rộng quy mô cơ sở hạ tầng kỹ thuật số công cộng… sự xuất hiện của một DeepSeek phiên bản Ấn Độ có khả năng sẽ diễn ra thông qua quan hệ đối tác công-tư trong vòng 4-5 năm tới," ông Bahl nhận định. Ông Bahl nhấn mạnh một số sáng kiến có thể giúp Ấn Độ xây dựng các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) của riêng mình với sức hấp dẫn toàn cầu.
Đầu tiên là lĩnh vực sản xuất chip, nơi những nỗ lực của Ấn Độ đang ngày càng tăng tốc. Bộ trưởng Thương mại Ấn Độ Piyush Goyal từng nói vào tháng 10 năm ngoái rằng Ấn Độ đang đi đúng hướng để sản xuất con chip đầu tiên trong vòng hai năm. Bên cạnh đó, có thông tin cho biết tập đoàn Reliance Industries đang trong quá trình xây dựng trung tâm dữ liệu mà CEO Mukesh Ambani hy vọng sẽ là lớn nhất thế giới tại Gujarat.
Nỗ lực sản xuất và thiết kế chip tiên tiến của Ấn Độ không hề dễ dàng, như những thách thức mà Intel đang gặp phải trong việc xây dựng và sản xuất chip AI tại Mỹ đã cho thấy. Tuy nhiên, Ấn Độ đã thu hút được sự hỗ trợ từ các công ty bán dẫn Hoa Kỳ. Micron và AMD là những công ty chip Mỹ đang đầu tư vào nước này. CEO Nvidia Jensen Huang đã đến thăm Mumbai vào năm 2024, trong đó công bố hợp tác với Reliance Industries về nghiên cứu và phát triển AI, đồng thời hứa hẹn cung cấp cho Reliance quyền truy cập vào chip Blackwell mới nhất của Nvidia.
"Những quan hệ đối tác này công nhận vai trò quan trọng mà Ấn Độ sẽ đóng góp trong hệ sinh thái toàn cầu và tìm cách nắm bắt lợi thế của người đi đầu bằng cách liên kết với các tập đoàn nội địa mạnh," ông Bahl nói.
Việc sản xuất nhiều chip hơn trong nước có thể là một cách để hạn chế tác động của các hạn chế xuất khẩu chip từ Mỹ. Vài ngày trước khi cựu Tổng thống Joe Biden rời nhiệm sở, ông đã thực thi quy tắc khuếch tán (diffusion rule), có thể hạn chế không chỉ Trung Quốc mà còn một số quốc gia khác, bao gồm cả Ấn Độ, mua các bộ xử lý đồ họa hiệu suất cao (GPU) từ Mỹ. Quy tắc đó dự kiến có hiệu lực vào mùa xuân này. Tổng thống Donald Trump có quyền đảo ngược quy định này nhưng chưa cho biết liệu ông có làm vậy hay không.
Về AI, ông Bahl cho biết sự đổi mới có thể đến từ các tập đoàn lớn của Ấn Độ như Reliance và Tata, những công ty đang xây dựng các LLM đa phương thức của riêng mình cho các mục đích sử dụng cụ thể trong ngành. Reliance Jio, Tata Electronics, Adani Group, TCS và Infosys là những 'ông lớn' tại Ấn Độ mà ông Bahl cho rằng đang nhanh chóng trở thành các nhà siêu quy mô (hyperscaler) của nước này.
Khi thị trường Trung Quốc đóng cửa, các công ty Mỹ đã hướng sự chú ý vào việc giúp xây dựng hệ sinh thái AI của Ấn Độ. Người sáng lập và CEO OpenAI Sam Altman đã ở Ấn Độ vào đầu tháng 2 và gặp Bộ trưởng CNTT Ashwini Vaishnaw. Ông Vaishnaw đăng trên X rằng hai người đã thảo luận về sự quan tâm của OpenAI trong việc hợp tác thực hiện mục tiêu của Ấn Độ là "tạo ra toàn bộ chuỗi giá trị AI — GPU, mô hình và ứng dụng.” Ông Altman chia sẻ rằng Ấn Độ hiện là thị trường lớn thứ hai của OpenAI về số lượng người dùng.
Ông Bahl tin rằng các chương trình của chính phủ như "Sứ mệnh AI Ấn Độ" (India AI mission), phân bổ 103 tỷ rupee (1,2 tỷ USD) trong 5 năm để tăng cường năng lực AI của đất nước, cũng sẽ đóng vai trò then chốt. Tuy nhiên, ông thừa nhận rằng mặc dù nguồn vốn đầu tư cho AI của Ấn Độ đang tăng lên, "nó vẫn thấp hơn nhiều so với Mỹ và Trung Quốc.” Venugopal Garre, Trưởng bộ phận Nghiên cứu Ấn Độ tại Bernstein, tỏ ra thận trọng hơn. Ông cho rằng việc Ấn Độ thiếu đầu tư vào công nghệ tự phát triển khiến nước này khó có khả năng trụ vững trong cuộc chiến AI.
"Xây dựng năng lực công nghệ sâu chưa phải là ưu tiên [của Ấn Độ], vì các sản phẩm của các gã khổng lồ công nghệ Mỹ - hiện do một số CEO người Ấn Độ lãnh đạo - đã có sẵn. Điều này hoàn toàn trái ngược với Trung Quốc, quốc gia đã tạo ra các đối thủ cạnh tranh với những công ty này trong mọi lĩnh vực từ tiểu blog đến xe điện và mô hình AI. Ấn Độ đã không áp dụng cách tiếp cận 'cấm nước ngoài; phát triển cái riêng' trong thời đại internet, và bây giờ đã quá muộn," ông Garre nói.
Tuy nhiên, việc đi sớm không phải lúc nào cũng đảm bảo vị trí dẫn đầu. Neil Shah, Đối tác & Đồng sáng lập tại Counterpoint Research, nói với CNBC: “Các mô hình AI vẫn còn sơ khai và đây vẫn là một đại dương xanh. Nó tương tự như cuộc chiến công cụ tìm kiếm vào đầu những năm 90 và Google, một người tham gia muộn, đã thống trị thị trường.”
Một rủi ro khác, theo các chuyên gia, là AI thay thế việc làm trong lĩnh vực công nghệ của Ấn Độ. Tỷ lệ thất nghiệp vẫn còn cao ở nước này và việc bổ sung thêm các công cụ tăng năng suất như AI có thể làm trầm trọng thêm thị trường lao động yếu kém của Ấn Độ, Akhil Gupta, cựu Giám đốc Blackstone Ấn Độ, cho biết.
Bối cảnh kinh tế và lực lượng lao động trẻ của Ấn Độ lẽ ra phải định vị quốc gia này trở thành người dẫn đầu trong các công nghệ đột phá. Tuy nhiên, các chuyên gia trong ngành đồng ý rằng nếu thị trường mới nổi này không dành đủ thời gian, nguồn lực và tài năng để xác định vai trò của mình trong bối cảnh AI, nó có thể trở thành nạn nhân của chính nó.
"Ấn Độ còn rất, rất xa trong việc phát triển phiên bản DeepSeek của riêng mình, nhưng điều tôi có thể nói với bạn từ việc nói chuyện với một số giám đốc điều hành là Ấn Độ đã thức tỉnh trước thách thức và được truyền cảm hứng từ thành công của Trung Quốc," ông Gupta nói thêm.
Kunal Bahl là một doanh nhân và nhà đầu tư nổi tiếng. Ông là đồng sáng lập công ty đầu tư mạo hiểm Titan Capital và được biết đến nhiều nhất với việc sáng lập kỳ lân Ấn Độ Snapdeal, một sàn thương mại điện tử phổ biến. Ông cũng là giám khảo trong chương trình Shark Tank India.
"Với thành công của Ấn Độ trong việc xây dựng, triển khai và mở rộng quy mô cơ sở hạ tầng kỹ thuật số công cộng… sự xuất hiện của một DeepSeek phiên bản Ấn Độ có khả năng sẽ diễn ra thông qua quan hệ đối tác công-tư trong vòng 4-5 năm tới," ông Bahl nhận định. Ông Bahl nhấn mạnh một số sáng kiến có thể giúp Ấn Độ xây dựng các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) của riêng mình với sức hấp dẫn toàn cầu.
Đầu tiên là lĩnh vực sản xuất chip, nơi những nỗ lực của Ấn Độ đang ngày càng tăng tốc. Bộ trưởng Thương mại Ấn Độ Piyush Goyal từng nói vào tháng 10 năm ngoái rằng Ấn Độ đang đi đúng hướng để sản xuất con chip đầu tiên trong vòng hai năm. Bên cạnh đó, có thông tin cho biết tập đoàn Reliance Industries đang trong quá trình xây dựng trung tâm dữ liệu mà CEO Mukesh Ambani hy vọng sẽ là lớn nhất thế giới tại Gujarat.

Nỗ lực sản xuất và thiết kế chip tiên tiến của Ấn Độ không hề dễ dàng, như những thách thức mà Intel đang gặp phải trong việc xây dựng và sản xuất chip AI tại Mỹ đã cho thấy. Tuy nhiên, Ấn Độ đã thu hút được sự hỗ trợ từ các công ty bán dẫn Hoa Kỳ. Micron và AMD là những công ty chip Mỹ đang đầu tư vào nước này. CEO Nvidia Jensen Huang đã đến thăm Mumbai vào năm 2024, trong đó công bố hợp tác với Reliance Industries về nghiên cứu và phát triển AI, đồng thời hứa hẹn cung cấp cho Reliance quyền truy cập vào chip Blackwell mới nhất của Nvidia.
"Những quan hệ đối tác này công nhận vai trò quan trọng mà Ấn Độ sẽ đóng góp trong hệ sinh thái toàn cầu và tìm cách nắm bắt lợi thế của người đi đầu bằng cách liên kết với các tập đoàn nội địa mạnh," ông Bahl nói.
Việc sản xuất nhiều chip hơn trong nước có thể là một cách để hạn chế tác động của các hạn chế xuất khẩu chip từ Mỹ. Vài ngày trước khi cựu Tổng thống Joe Biden rời nhiệm sở, ông đã thực thi quy tắc khuếch tán (diffusion rule), có thể hạn chế không chỉ Trung Quốc mà còn một số quốc gia khác, bao gồm cả Ấn Độ, mua các bộ xử lý đồ họa hiệu suất cao (GPU) từ Mỹ. Quy tắc đó dự kiến có hiệu lực vào mùa xuân này. Tổng thống Donald Trump có quyền đảo ngược quy định này nhưng chưa cho biết liệu ông có làm vậy hay không.
Về AI, ông Bahl cho biết sự đổi mới có thể đến từ các tập đoàn lớn của Ấn Độ như Reliance và Tata, những công ty đang xây dựng các LLM đa phương thức của riêng mình cho các mục đích sử dụng cụ thể trong ngành. Reliance Jio, Tata Electronics, Adani Group, TCS và Infosys là những 'ông lớn' tại Ấn Độ mà ông Bahl cho rằng đang nhanh chóng trở thành các nhà siêu quy mô (hyperscaler) của nước này.

Khi thị trường Trung Quốc đóng cửa, các công ty Mỹ đã hướng sự chú ý vào việc giúp xây dựng hệ sinh thái AI của Ấn Độ. Người sáng lập và CEO OpenAI Sam Altman đã ở Ấn Độ vào đầu tháng 2 và gặp Bộ trưởng CNTT Ashwini Vaishnaw. Ông Vaishnaw đăng trên X rằng hai người đã thảo luận về sự quan tâm của OpenAI trong việc hợp tác thực hiện mục tiêu của Ấn Độ là "tạo ra toàn bộ chuỗi giá trị AI — GPU, mô hình và ứng dụng.” Ông Altman chia sẻ rằng Ấn Độ hiện là thị trường lớn thứ hai của OpenAI về số lượng người dùng.
Ông Bahl tin rằng các chương trình của chính phủ như "Sứ mệnh AI Ấn Độ" (India AI mission), phân bổ 103 tỷ rupee (1,2 tỷ USD) trong 5 năm để tăng cường năng lực AI của đất nước, cũng sẽ đóng vai trò then chốt. Tuy nhiên, ông thừa nhận rằng mặc dù nguồn vốn đầu tư cho AI của Ấn Độ đang tăng lên, "nó vẫn thấp hơn nhiều so với Mỹ và Trung Quốc.” Venugopal Garre, Trưởng bộ phận Nghiên cứu Ấn Độ tại Bernstein, tỏ ra thận trọng hơn. Ông cho rằng việc Ấn Độ thiếu đầu tư vào công nghệ tự phát triển khiến nước này khó có khả năng trụ vững trong cuộc chiến AI.
"Xây dựng năng lực công nghệ sâu chưa phải là ưu tiên [của Ấn Độ], vì các sản phẩm của các gã khổng lồ công nghệ Mỹ - hiện do một số CEO người Ấn Độ lãnh đạo - đã có sẵn. Điều này hoàn toàn trái ngược với Trung Quốc, quốc gia đã tạo ra các đối thủ cạnh tranh với những công ty này trong mọi lĩnh vực từ tiểu blog đến xe điện và mô hình AI. Ấn Độ đã không áp dụng cách tiếp cận 'cấm nước ngoài; phát triển cái riêng' trong thời đại internet, và bây giờ đã quá muộn," ông Garre nói.
Tuy nhiên, việc đi sớm không phải lúc nào cũng đảm bảo vị trí dẫn đầu. Neil Shah, Đối tác & Đồng sáng lập tại Counterpoint Research, nói với CNBC: “Các mô hình AI vẫn còn sơ khai và đây vẫn là một đại dương xanh. Nó tương tự như cuộc chiến công cụ tìm kiếm vào đầu những năm 90 và Google, một người tham gia muộn, đã thống trị thị trường.”

Một rủi ro khác, theo các chuyên gia, là AI thay thế việc làm trong lĩnh vực công nghệ của Ấn Độ. Tỷ lệ thất nghiệp vẫn còn cao ở nước này và việc bổ sung thêm các công cụ tăng năng suất như AI có thể làm trầm trọng thêm thị trường lao động yếu kém của Ấn Độ, Akhil Gupta, cựu Giám đốc Blackstone Ấn Độ, cho biết.
Bối cảnh kinh tế và lực lượng lao động trẻ của Ấn Độ lẽ ra phải định vị quốc gia này trở thành người dẫn đầu trong các công nghệ đột phá. Tuy nhiên, các chuyên gia trong ngành đồng ý rằng nếu thị trường mới nổi này không dành đủ thời gian, nguồn lực và tài năng để xác định vai trò của mình trong bối cảnh AI, nó có thể trở thành nạn nhân của chính nó.
"Ấn Độ còn rất, rất xa trong việc phát triển phiên bản DeepSeek của riêng mình, nhưng điều tôi có thể nói với bạn từ việc nói chuyện với một số giám đốc điều hành là Ấn Độ đã thức tỉnh trước thách thức và được truyền cảm hứng từ thành công của Trung Quốc," ông Gupta nói thêm.