Thoại Viết Hoàng
Writer
Trong cuốn Tư duy nhanh và chậm, Daniel Kahneman cho rằng con người có hai chế độ tư duy. Một là tư duy nhanh, trực giác, phản xạ tức thì. Hai là tư duy chậm, lý trí, phân tích dài hạn.
Năm 2025, thế giới AI vận hành chủ yếu bằng “tư duy nhanh”. Các đột phá nối tiếp nhau khiến con người bị cuốn theo tốc độ. Nhưng bước sang giai đoạn 2026-2030, điều quan trọng không còn là chạy theo tin nóng, mà là nhìn ra những quy luật nền tảng ít thay đổi. Dưới đây là mười xu hướng lớn định hình AI Trung Quốc trong 5 năm tới.
Xu hướng 1: Công nghiệp AI bước vào giai đoạn tăng tốc, “não robot” sẽ bùng nổ trong 3 năm tới
AI đang đi theo một chu trình quen thuộc: từ nghiên cứu khoa học, sang công nghệ, rồi thành công nghiệp và cuối cùng là thay đổi xã hội. Trung Quốc hiện đã đi qua giai đoạn mô hình và thuật toán, đang dồn lực cho ứng dụng quy mô lớn.
Trong 3 năm tới, “não robot” sẽ là điểm bùng phát. Các hệ điều hành robot đa năng có khả năng lập kế hoạch, học hỏi, phối hợp theo nhóm sẽ xuất hiện. Khi chi phí đủ thấp, robot sẽ không chỉ vào nhà máy mà còn đi vào đời sống gia đình.
Xu hướng 2: Nền kinh tế thông minh hình thành theo hai giai đoạn rõ rệt
Giai đoạn đầu đến khoảng năm 2030, AI chủ yếu nâng hiệu suất, đóng góp khoảng 14 phần trăm GDP toàn cầu.
Giai đoạn sau, khi robot, tác nhân thông minh và tự động hóa toàn diện bùng nổ, AI có thể tạo ra gần một nửa giá trị kinh tế thế giới. Trung Quốc và Mỹ đang chạy đua xây dựng hạ tầng AI vì hiểu rất rõ điều này.
Xu hướng 3: Cạnh tranh không còn nằm ở mô hình, mà ở nền tảng và điểm truy cập
Cuộc đua AI Trung Quốc đang dịch chuyển. Mô hình lớn dần trở thành hàng hóa. Thứ quyết định thắng thua là nền tảng MaaS, hệ sinh thái nhà phát triển và điểm truy cập người dùng.
Ai kiểm soát được trợ lý AI cá nhân, thiết bị AI và hệ sinh thái tác nhân thông minh thì người đó kiểm soát thị trường, giống như trình duyệt và hệ điều hành trong kỷ nguyên Internet.
Xu hướng 4: Video AI và lập trình AI trở thành mô hình kinh doanh thực sự
AI tạo video và AI viết code đã vượt giai đoạn thử nghiệm. Chúng đang tạo ra doanh thu thật, lợi nhuận thật.
Chi phí sản xuất video giảm mạnh. Một tập phim AI trong tương lai có thể chỉ tốn một phần mười chi phí truyền thống. Trong khi đó, lập trình AI đang biến lập trình viên thành người thiết kế hệ thống, còn máy móc làm phần việc nặng.
Xu hướng 5: Phần cứng AI đổi mới xoay quanh tương tác và điều khiển
AI không chỉ nằm trong chip mạnh hơn, mà nằm ở cách con người tương tác với máy.
Thiết bị không màn hình, điều khiển bằng giọng nói, cử chỉ, ý định sẽ xuất hiện nhiều hơn. Giá trị không còn nằm ở tính toán thuần túy, mà ở khả năng kiểm soát và phối hợp với thế giới vật lý.
Xu hướng 6: Dữ liệu thay thế tham số trở thành tài sản cốt lõi
Khi mô hình đã tiệm cận nhau về năng lực, dữ liệu quyết định tất cả.
Dữ liệu ngành, dữ liệu hành vi, dữ liệu thời gian thực trở thành “nhiên liệu cao cấp”. AI trong doanh nghiệp, robot và tác nhân thông minh sống nhờ khả năng học liên tục từ dữ liệu riêng biệt, không thể sao chép.
Xu hướng 7: MaaS tạo ra Internet tác nhân thông minh với chi phí gần bằng 0
Các nền tảng MaaS cho phép doanh nghiệp dùng AI như dùng điện hay nước. Không cần huấn luyện từ đầu, chỉ cần gọi API.
Khi hàng triệu tác nhân thông minh được kết nối, một Internet mới hình thành. Giá trị của mạng lưới tăng theo cấp số nhân, giống như Internet di động trước đây.
Xu hướng 8: Trung Quốc tái cấu trúc sức mạnh tính toán trong kỷ nguyên hậu Moore
Định luật Moore chậm lại buộc Trung Quốc tìm con đường mới. Điện toán quang, điện toán mô phỏng não, điện toán lượng tử và kiến trúc phi von Neumann sẽ trở thành hướng đột phá.
Cuộc cạnh tranh không chỉ là chip mạnh hơn, mà là hiệu quả năng lượng và kiến trúc hoàn toàn mới.
Xu hướng 9: AI vượt trội hơn phần lớn con người trong nhiều lĩnh vực
Từ 2026, AI hàng đầu sẽ vượt hơn 99 phần trăm con người về toán, lập luận và phân tích. Điều này buộc xã hội phải thay đổi cách làm việc.
Giá trị của con người không còn nằm ở xử lý thông tin, mà ở phán đoán, sáng tạo, đạo đức và định hướng.
Xu hướng 10: Quy luật tỷ lệ tiếp tục thúc đẩy AI tiến hóa nhanh
Khi số tham số, dữ liệu và cấu trúc mạng tăng lên, trí tuệ AI tiếp tục nhảy vọt. Các mô hình đang tiến gần độ phức tạp của não người, nhưng hiệu quả học tập còn tăng nhanh hơn.
Điều này giải thích vì sao AI không chậm lại, mà ngày càng khó dự đoán.
Nền kinh tế thông minh Trung Quốc năm 2030
Trong thời đại công nghiệp, máy móc là hiện thân vật chất của sức mạnh thể chất và kỹ năng vận hành của con người trong sản xuất; trong thời đại trí tuệ nhân tạo, các mô hình là siêu công cụ hỗ trợ nhận thức tập thể, ngôn ngữ và một số quá trình tư duy của con người, khuếch đại trí thông minh của con người lên hàng trăm nghìn lần thông qua trí tuệ máy móc dựa trên nguồn năng lượng và sức mạnh tính toán dồi dào.
Trong tác phẩm Tư bản luận, Karl Marx lập luận rằng "sự khác biệt giữa các thời đại kinh tế không nằm ở cái gì được sản xuất, mà nằm ở cách thức sản xuất và phương tiện lao động được sử dụng." Trong ngành công nghiệp thông minh, "siêu trí tuệ" có khả năng xử lý đồng thời cao, bao gồm các thuật toán và sức mạnh tính toán, phần lớn thay thế nỗ lực trí tuệ tốn kém và chậm chạp của con người. Trí tuệ nhân tạo (AI) tiêu thụ hàng nghìn năm kiến thức đa phương thức của con người và từng phút giây của hiện tại, thay thế kinh nghiệm cá nhân bằng kinh nghiệm tập thể của con người được thúc đẩy bởi dữ liệu và kết hợp (các mô hình lớn).
Theo lý thuyết Mác-xít, ai sở hữu tư liệu sản xuất, ai kiểm soát quá trình sản xuất, người đó sẽ thu được thành quả sản xuất. Trong khi nền kinh tế thông minh do một nhóm thiểu số nhỏ thống trị ở phương Tây có thể là điều không thể tránh khỏi, thì ở phương Đông, cơ sở hạ tầng AI, như nước, điện và khí đốt, sẽ mang lại lợi ích cho toàn bộ dân số. Một loại năng suất xã hội hóa mới, được đồng sáng tạo rộng rãi bởi lực lượng lao động nói chung, sẽ trở thành xu hướng chủ đạo. Mọi người đều có thể chia sẻ kiến thức về năng suất AI, và mọi người đều có thể dựa vào kiến thức AI của toàn nhân loại, bao gồm cả việc tạo ra giá trị mới, để có được thu nhập cơ bản.
Tam Quốc Sử ký có viết: "Ai biết tận dụng sức mạnh của quần chúng sẽ bất khả chiến bại dưới trời; ai biết tận dụng trí tuệ của quần chúng sẽ không hề sợ hãi trước các bậc hiền triết." Nhân dân sở hữu trí tuệ dồi dào và khả năng sáng tạo vô biên. Trí tuệ phương Đông bắt nguồn từ quần chúng và trở về với quần chúng. Trong bối cảnh một thế kỷ biến động lớn, nhân dân chính là động lực thúc đẩy lịch sử. (Tencent News)
Năm 2025, thế giới AI vận hành chủ yếu bằng “tư duy nhanh”. Các đột phá nối tiếp nhau khiến con người bị cuốn theo tốc độ. Nhưng bước sang giai đoạn 2026-2030, điều quan trọng không còn là chạy theo tin nóng, mà là nhìn ra những quy luật nền tảng ít thay đổi. Dưới đây là mười xu hướng lớn định hình AI Trung Quốc trong 5 năm tới.
Xu hướng 1: Công nghiệp AI bước vào giai đoạn tăng tốc, “não robot” sẽ bùng nổ trong 3 năm tới
AI đang đi theo một chu trình quen thuộc: từ nghiên cứu khoa học, sang công nghệ, rồi thành công nghiệp và cuối cùng là thay đổi xã hội. Trung Quốc hiện đã đi qua giai đoạn mô hình và thuật toán, đang dồn lực cho ứng dụng quy mô lớn.
Trong 3 năm tới, “não robot” sẽ là điểm bùng phát. Các hệ điều hành robot đa năng có khả năng lập kế hoạch, học hỏi, phối hợp theo nhóm sẽ xuất hiện. Khi chi phí đủ thấp, robot sẽ không chỉ vào nhà máy mà còn đi vào đời sống gia đình.
Xu hướng 2: Nền kinh tế thông minh hình thành theo hai giai đoạn rõ rệt
Giai đoạn đầu đến khoảng năm 2030, AI chủ yếu nâng hiệu suất, đóng góp khoảng 14 phần trăm GDP toàn cầu.
Giai đoạn sau, khi robot, tác nhân thông minh và tự động hóa toàn diện bùng nổ, AI có thể tạo ra gần một nửa giá trị kinh tế thế giới. Trung Quốc và Mỹ đang chạy đua xây dựng hạ tầng AI vì hiểu rất rõ điều này.
Xu hướng 3: Cạnh tranh không còn nằm ở mô hình, mà ở nền tảng và điểm truy cập
Cuộc đua AI Trung Quốc đang dịch chuyển. Mô hình lớn dần trở thành hàng hóa. Thứ quyết định thắng thua là nền tảng MaaS, hệ sinh thái nhà phát triển và điểm truy cập người dùng.
Ai kiểm soát được trợ lý AI cá nhân, thiết bị AI và hệ sinh thái tác nhân thông minh thì người đó kiểm soát thị trường, giống như trình duyệt và hệ điều hành trong kỷ nguyên Internet.
Xu hướng 4: Video AI và lập trình AI trở thành mô hình kinh doanh thực sự
AI tạo video và AI viết code đã vượt giai đoạn thử nghiệm. Chúng đang tạo ra doanh thu thật, lợi nhuận thật.
Chi phí sản xuất video giảm mạnh. Một tập phim AI trong tương lai có thể chỉ tốn một phần mười chi phí truyền thống. Trong khi đó, lập trình AI đang biến lập trình viên thành người thiết kế hệ thống, còn máy móc làm phần việc nặng.
Xu hướng 5: Phần cứng AI đổi mới xoay quanh tương tác và điều khiển
AI không chỉ nằm trong chip mạnh hơn, mà nằm ở cách con người tương tác với máy.
Thiết bị không màn hình, điều khiển bằng giọng nói, cử chỉ, ý định sẽ xuất hiện nhiều hơn. Giá trị không còn nằm ở tính toán thuần túy, mà ở khả năng kiểm soát và phối hợp với thế giới vật lý.
Xu hướng 6: Dữ liệu thay thế tham số trở thành tài sản cốt lõi
Khi mô hình đã tiệm cận nhau về năng lực, dữ liệu quyết định tất cả.
Dữ liệu ngành, dữ liệu hành vi, dữ liệu thời gian thực trở thành “nhiên liệu cao cấp”. AI trong doanh nghiệp, robot và tác nhân thông minh sống nhờ khả năng học liên tục từ dữ liệu riêng biệt, không thể sao chép.
Xu hướng 7: MaaS tạo ra Internet tác nhân thông minh với chi phí gần bằng 0
Các nền tảng MaaS cho phép doanh nghiệp dùng AI như dùng điện hay nước. Không cần huấn luyện từ đầu, chỉ cần gọi API.
Khi hàng triệu tác nhân thông minh được kết nối, một Internet mới hình thành. Giá trị của mạng lưới tăng theo cấp số nhân, giống như Internet di động trước đây.
Xu hướng 8: Trung Quốc tái cấu trúc sức mạnh tính toán trong kỷ nguyên hậu Moore
Định luật Moore chậm lại buộc Trung Quốc tìm con đường mới. Điện toán quang, điện toán mô phỏng não, điện toán lượng tử và kiến trúc phi von Neumann sẽ trở thành hướng đột phá.
Cuộc cạnh tranh không chỉ là chip mạnh hơn, mà là hiệu quả năng lượng và kiến trúc hoàn toàn mới.
Xu hướng 9: AI vượt trội hơn phần lớn con người trong nhiều lĩnh vực
Từ 2026, AI hàng đầu sẽ vượt hơn 99 phần trăm con người về toán, lập luận và phân tích. Điều này buộc xã hội phải thay đổi cách làm việc.
Giá trị của con người không còn nằm ở xử lý thông tin, mà ở phán đoán, sáng tạo, đạo đức và định hướng.
Xu hướng 10: Quy luật tỷ lệ tiếp tục thúc đẩy AI tiến hóa nhanh
Khi số tham số, dữ liệu và cấu trúc mạng tăng lên, trí tuệ AI tiếp tục nhảy vọt. Các mô hình đang tiến gần độ phức tạp của não người, nhưng hiệu quả học tập còn tăng nhanh hơn.
Điều này giải thích vì sao AI không chậm lại, mà ngày càng khó dự đoán.
Nền kinh tế thông minh Trung Quốc năm 2030
Trong thời đại công nghiệp, máy móc là hiện thân vật chất của sức mạnh thể chất và kỹ năng vận hành của con người trong sản xuất; trong thời đại trí tuệ nhân tạo, các mô hình là siêu công cụ hỗ trợ nhận thức tập thể, ngôn ngữ và một số quá trình tư duy của con người, khuếch đại trí thông minh của con người lên hàng trăm nghìn lần thông qua trí tuệ máy móc dựa trên nguồn năng lượng và sức mạnh tính toán dồi dào.
Trong tác phẩm Tư bản luận, Karl Marx lập luận rằng "sự khác biệt giữa các thời đại kinh tế không nằm ở cái gì được sản xuất, mà nằm ở cách thức sản xuất và phương tiện lao động được sử dụng." Trong ngành công nghiệp thông minh, "siêu trí tuệ" có khả năng xử lý đồng thời cao, bao gồm các thuật toán và sức mạnh tính toán, phần lớn thay thế nỗ lực trí tuệ tốn kém và chậm chạp của con người. Trí tuệ nhân tạo (AI) tiêu thụ hàng nghìn năm kiến thức đa phương thức của con người và từng phút giây của hiện tại, thay thế kinh nghiệm cá nhân bằng kinh nghiệm tập thể của con người được thúc đẩy bởi dữ liệu và kết hợp (các mô hình lớn).
Theo lý thuyết Mác-xít, ai sở hữu tư liệu sản xuất, ai kiểm soát quá trình sản xuất, người đó sẽ thu được thành quả sản xuất. Trong khi nền kinh tế thông minh do một nhóm thiểu số nhỏ thống trị ở phương Tây có thể là điều không thể tránh khỏi, thì ở phương Đông, cơ sở hạ tầng AI, như nước, điện và khí đốt, sẽ mang lại lợi ích cho toàn bộ dân số. Một loại năng suất xã hội hóa mới, được đồng sáng tạo rộng rãi bởi lực lượng lao động nói chung, sẽ trở thành xu hướng chủ đạo. Mọi người đều có thể chia sẻ kiến thức về năng suất AI, và mọi người đều có thể dựa vào kiến thức AI của toàn nhân loại, bao gồm cả việc tạo ra giá trị mới, để có được thu nhập cơ bản.
Tam Quốc Sử ký có viết: "Ai biết tận dụng sức mạnh của quần chúng sẽ bất khả chiến bại dưới trời; ai biết tận dụng trí tuệ của quần chúng sẽ không hề sợ hãi trước các bậc hiền triết." Nhân dân sở hữu trí tuệ dồi dào và khả năng sáng tạo vô biên. Trí tuệ phương Đông bắt nguồn từ quần chúng và trở về với quần chúng. Trong bối cảnh một thế kỷ biến động lớn, nhân dân chính là động lực thúc đẩy lịch sử. (Tencent News)
