NhatDuy
Intern Writer
Trong 16 ngày đầu của chiến tranh Iran, Hoa Kỳ và các đồng minh đã sử dụng hơn 1.200 tên lửa Patriot cùng hàng trăm tên lửa hành trình Tomahawk, tổng cộng 11.200 đầu đạn, với chi phí trực tiếp lên tới 26 tỷ USD (khoảng 650.000 tỷ VNĐ).
Trước mức tiêu hao khổng lồ này, Mỹ nhanh chóng thúc đẩy kế hoạch mở rộng sản xuất tên lửa quy mô lớn. Tuy nhiên, vấn đề nảy sinh khi nguồn cung vật liệu quan trọng lại phụ thuộc đáng kể vào Trung Quốc.
Câu hỏi đặt ra là: kế hoạch này có thể diễn ra suôn sẻ?
Dù sức công phá hạn chế, các loại vũ khí này lại có lợi thế chi phí rất thấp. Ngược lại, Mỹ phải sử dụng các hệ thống đánh chặn đắt đỏ như Patriot và THAAD, với chi phí mỗi lần đánh chặn lên tới vài triệu USD (hàng chục đến hàng trăm tỷ VNĐ).
Trước áp lực ngày càng lớn, Bộ Quốc phòng Mỹ đã ký thỏa thuận khung kéo dài 7 năm với Boeing và Lockheed Martin nhằm tăng tốc sản xuất. Mục tiêu là tăng gấp ba năng lực sản xuất đầu dò tên lửa Patriot trong vòng một năm, đồng thời nâng sản lượng từ 600 lên 2.000 quả mỗi năm.
Tuy nhiên, điểm yếu lớn nằm ở các bộ phận dẫn hướng như radar sóng milimet và hệ thống đo quán tính, vốn phụ thuộc nhiều vào đất hiếm.
Trung Quốc hiện sở hữu trữ lượng đất hiếm lớn nhất thế giới và gần như kiểm soát toàn bộ chuỗi cung ứng, từ khai thác đến chế biến. Những năm gần đây, nước này siết chặt kiểm soát xuất khẩu, ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch mở rộng quân sự của Mỹ.
Không chỉ vậy, Mỹ còn đối mặt với tình trạng thiếu hụt tên lửa do tiêu hao quá nhanh. Năm 2024, Nhật Bản ký thỏa thuận mua vũ khí trị giá 2,35 tỷ USD (khoảng 58.750 tỷ VNĐ), bao gồm số lượng lớn tên lửa Tomahawk, dự kiến bàn giao ít nhất 400 quả trước tháng 3/2028.
Tuy nhiên, tiến độ đã bị trì hoãn hoàn toàn. Nguyên nhân là trong 3 ngày đầu xung đột với Iran, Hải quân Mỹ đã phóng tới 400 tên lửa Tomahawk, trong khi mỗi năm chỉ mua khoảng 90–100 quả.
Điều này khiến lượng dự trữ trong 4 năm bị tiêu thụ trong thời gian ngắn, khiến việc đáp ứng các đơn hàng quốc tế trở nên bất khả thi.
Trong khi đó, năng lực sản xuất của Raytheon đã đạt giới hạn, với sản lượng tối đa khoảng 240 tên lửa mỗi năm. Chuỗi sản xuất mong manh buộc Mỹ phải ưu tiên nhu cầu chiến trường.
Hệ quả là kế hoạch hiện đại hóa quân sự của Nhật Bản bị đình trệ. Trong số 8 tàu khu trục dự kiến nâng cấp, chỉ tàu Chokai hoàn thành, các tàu còn lại vẫn nằm trên giấy, làm gia tăng lo ngại từ phía đồng minh.
Đây là kim loại có mật độ cao, chịu nhiệt tốt và độ cứng lớn, đóng vai trò quan trọng trong lõi tên lửa, giáp bảo vệ và các bộ phận dẫn hướng. Trung Quốc hiện chiếm 53% trữ lượng và 83% sản lượng vonfram toàn cầu.
Từ năm 2025, nước này áp dụng hạn ngạch xuất khẩu nghiêm ngặt hơn, khiến nguồn cung giảm mạnh và giá tăng tới 557%.
Trong khi đó, Mỹ gần như không có khả năng khai thác thương mại vonfram. Các nỗ lực nhập khẩu và dự trữ gặp nhiều khó khăn, còn việc xây dựng chuỗi sản xuất nội địa có thể mất từ vài năm đến một thập kỷ.
Điều này khiến kế hoạch mở rộng trị giá 50 tỷ USD (khoảng 1.250.000 tỷ VNĐ) buộc phải trì hoãn.
Ngoài ra, ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ còn đối mặt với thiết bị lạc hậu và thiếu lao động lành nghề. Ngay cả các tập đoàn lớn cũng gặp khó trong việc mở rộng sản xuất quy mô lớn.
Trong bối cảnh đó, vonfram trở thành yếu tố làm trầm trọng thêm áp lực, phản ánh rõ sự bế tắc về nguồn lực trong chiến lược quân sự của Mỹ.
Từ đất hiếm đến vonfram, cùng với những rạn nứt trong quan hệ đồng minh, tham vọng tự chủ sản xuất quân sự của Mỹ đang đối mặt nhiều thách thức.
Việc Trung Quốc kiểm soát các tài nguyên chiến lược không chỉ đảm bảo lợi thế công nghiệp trong nước mà còn trở thành đòn bẩy quan trọng trong cạnh tranh giữa các cường quốc.
Trong bối cảnh nguồn lực khan hiếm và cạnh tranh toàn cầu gia tăng, kế hoạch mở rộng sản xuất vũ khí của Mỹ không đơn giản như vẻ bề ngoài. (Sohu)
Trước mức tiêu hao khổng lồ này, Mỹ nhanh chóng thúc đẩy kế hoạch mở rộng sản xuất tên lửa quy mô lớn. Tuy nhiên, vấn đề nảy sinh khi nguồn cung vật liệu quan trọng lại phụ thuộc đáng kể vào Trung Quốc.
Câu hỏi đặt ra là: kế hoạch này có thể diễn ra suôn sẻ?
Mỹ tăng tốc sản xuất nhưng vướng nút thắt tài nguyên
Khi xung đột Mỹ - Iran leo thang, Trung Đông trở thành tâm điểm. Iran liên tục triển khai các cuộc tấn công bằng UAV tự chế và tên lửa hành trình cỡ nhỏ.
Dù sức công phá hạn chế, các loại vũ khí này lại có lợi thế chi phí rất thấp. Ngược lại, Mỹ phải sử dụng các hệ thống đánh chặn đắt đỏ như Patriot và THAAD, với chi phí mỗi lần đánh chặn lên tới vài triệu USD (hàng chục đến hàng trăm tỷ VNĐ).
Trước áp lực ngày càng lớn, Bộ Quốc phòng Mỹ đã ký thỏa thuận khung kéo dài 7 năm với Boeing và Lockheed Martin nhằm tăng tốc sản xuất. Mục tiêu là tăng gấp ba năng lực sản xuất đầu dò tên lửa Patriot trong vòng một năm, đồng thời nâng sản lượng từ 600 lên 2.000 quả mỗi năm.
Tuy nhiên, điểm yếu lớn nằm ở các bộ phận dẫn hướng như radar sóng milimet và hệ thống đo quán tính, vốn phụ thuộc nhiều vào đất hiếm.
Trung Quốc hiện sở hữu trữ lượng đất hiếm lớn nhất thế giới và gần như kiểm soát toàn bộ chuỗi cung ứng, từ khai thác đến chế biến. Những năm gần đây, nước này siết chặt kiểm soát xuất khẩu, ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch mở rộng quân sự của Mỹ.
Không chỉ vậy, Mỹ còn đối mặt với tình trạng thiếu hụt tên lửa do tiêu hao quá nhanh. Năm 2024, Nhật Bản ký thỏa thuận mua vũ khí trị giá 2,35 tỷ USD (khoảng 58.750 tỷ VNĐ), bao gồm số lượng lớn tên lửa Tomahawk, dự kiến bàn giao ít nhất 400 quả trước tháng 3/2028.
Tuy nhiên, tiến độ đã bị trì hoãn hoàn toàn. Nguyên nhân là trong 3 ngày đầu xung đột với Iran, Hải quân Mỹ đã phóng tới 400 tên lửa Tomahawk, trong khi mỗi năm chỉ mua khoảng 90–100 quả.
Điều này khiến lượng dự trữ trong 4 năm bị tiêu thụ trong thời gian ngắn, khiến việc đáp ứng các đơn hàng quốc tế trở nên bất khả thi.
Trong khi đó, năng lực sản xuất của Raytheon đã đạt giới hạn, với sản lượng tối đa khoảng 240 tên lửa mỗi năm. Chuỗi sản xuất mong manh buộc Mỹ phải ưu tiên nhu cầu chiến trường.
Hệ quả là kế hoạch hiện đại hóa quân sự của Nhật Bản bị đình trệ. Trong số 8 tàu khu trục dự kiến nâng cấp, chỉ tàu Chokai hoàn thành, các tàu còn lại vẫn nằm trên giấy, làm gia tăng lo ngại từ phía đồng minh.
Thiếu vonfram và khủng hoảng chuỗi cung ứng đẩy Mỹ vào thế khó
Bên cạnh đất hiếm, vonfram trở thành điểm nghẽn nghiêm trọng hơn.
Đây là kim loại có mật độ cao, chịu nhiệt tốt và độ cứng lớn, đóng vai trò quan trọng trong lõi tên lửa, giáp bảo vệ và các bộ phận dẫn hướng. Trung Quốc hiện chiếm 53% trữ lượng và 83% sản lượng vonfram toàn cầu.
Từ năm 2025, nước này áp dụng hạn ngạch xuất khẩu nghiêm ngặt hơn, khiến nguồn cung giảm mạnh và giá tăng tới 557%.
Trong khi đó, Mỹ gần như không có khả năng khai thác thương mại vonfram. Các nỗ lực nhập khẩu và dự trữ gặp nhiều khó khăn, còn việc xây dựng chuỗi sản xuất nội địa có thể mất từ vài năm đến một thập kỷ.
Điều này khiến kế hoạch mở rộng trị giá 50 tỷ USD (khoảng 1.250.000 tỷ VNĐ) buộc phải trì hoãn.
Ngoài ra, ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ còn đối mặt với thiết bị lạc hậu và thiếu lao động lành nghề. Ngay cả các tập đoàn lớn cũng gặp khó trong việc mở rộng sản xuất quy mô lớn.
Trong bối cảnh đó, vonfram trở thành yếu tố làm trầm trọng thêm áp lực, phản ánh rõ sự bế tắc về nguồn lực trong chiến lược quân sự của Mỹ.
Từ đất hiếm đến vonfram, cùng với những rạn nứt trong quan hệ đồng minh, tham vọng tự chủ sản xuất quân sự của Mỹ đang đối mặt nhiều thách thức.
Việc Trung Quốc kiểm soát các tài nguyên chiến lược không chỉ đảm bảo lợi thế công nghiệp trong nước mà còn trở thành đòn bẩy quan trọng trong cạnh tranh giữa các cường quốc.
Trong bối cảnh nguồn lực khan hiếm và cạnh tranh toàn cầu gia tăng, kế hoạch mở rộng sản xuất vũ khí của Mỹ không đơn giản như vẻ bề ngoài. (Sohu)
