Bui Nhat Minh
Intern Writer
Khi Hải quân Mỹ chính thức đưa tàu khu trục DDG-1000 Zumwalt vào biên chế năm 2016, con tàu này được ca ngợi là chiến hạm mặt nước tiên tiến nhất thế giới. Với thiết kế tàng hình mang dáng dấp khoa học viễn tưởng, hệ thống động lực điện hoàn toàn mới và lượng giãn nước lên tới 16.000 tấn, Zumwalt được kỳ vọng sẽ mở ra một kỷ nguyên mới cho chiến tranh hải quân hiện đại.
Tuy nhiên, chỉ sau vài năm, chương trình Zumwalt lại trở thành một trong những ví dụ điển hình nhất cho tham vọng công nghệ vượt quá nhu cầu thực tế. Từ kế hoạch đóng 32 tàu, Hải quân Mỹ buộc phải cắt giảm xuống còn 3 chiếc, đặt ra nhiều nghi vấn về hiệu quả và tính ứng dụng của con tàu đắt đỏ này.
Không chỉ khó bị phát hiện bằng radar, Zumwalt còn có mức độ ồn thấp bất thường đối với một tàu mặt nước, gần với tàu ngầm hơn là tàu khu trục truyền thống. Hải quân Mỹ từng ước tính con tàu này kín đáo hơn các tàu Arleigh Burke tới hàng chục lần.
Một điểm đột phá khác là hệ thống động lực điện tích hợp, có khả năng tạo ra công suất lên tới 78 megawatt gần bằng một tàu sân bay chạy năng lượng hạt nhân. Nguồn điện dồi dào này cho phép Zumwalt mang theo nhiều hệ thống vũ khí và cảm biến tiên tiến trong tương lai.
Ban đầu, con tàu được thiết kế để yểm trợ hỏa lực cho các chiến dịch gần bờ. Hai pháo hạm 155mm Advanced Gun System (AGS) với đạn tấn công tầm xa được kỳ vọng sẽ thay thế vai trò bắn phá bờ biển từng do thiết giáp hạm lớp Iowa đảm nhiệm.
Ngoài ra, các ưu thế tàng hình của Zumwalt lại không thực sự phù hợp với môi trường tác chiến gần bờ, nơi giao thông hàng hải dày đặc và tầm quan sát trực tiếp làm giảm hiệu quả của công nghệ giảm phản xạ radar. Điều này khiến Zumwalt bị xem là “con tàu không có nhiệm vụ rõ ràng”.
Bước ngoặt xuất hiện khi Hải quân Mỹ quyết định tái định vị Zumwalt như một nền tảng tấn công tầm xa. Từ năm 2023, tàu DDG-1000 bắt đầu quá trình hiện đại hóa kéo dài khoảng ba năm, trong đó hai pháo AGS bị tháo bỏ để nhường chỗ cho hệ thống tấn công nhanh Conventional Prompt Strike (CPS).
Hệ thống CPS sử dụng đầu đạn lướt siêu vượt âm Common Hypersonic Glide Body, có khả năng bay với tốc độ trên Mach 5 và tấn công mục tiêu ở khoảng cách liên lục địa. Sau các đợt chạy thử trên biển đầu năm 2026, Zumwalt được kỳ vọng sẽ trở thành tàu mặt nước đầu tiên của Mỹ mang vũ khí siêu vượt âm, đóng vai trò quan trọng trong chiến lược răn đe và tấn công tầm xa, đặc biệt tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Từ một “biểu tượng của tham vọng công nghệ”, Zumwalt có thể đang tìm được vị trí thực sự của mình trong chiến lược hải quân Mỹ hiện đại - không còn là tàu yểm trợ bờ biển, mà là một nền tảng tấn công chiến lược khó phát hiện trên đại dương.(yahoo)
Tuy nhiên, chỉ sau vài năm, chương trình Zumwalt lại trở thành một trong những ví dụ điển hình nhất cho tham vọng công nghệ vượt quá nhu cầu thực tế. Từ kế hoạch đóng 32 tàu, Hải quân Mỹ buộc phải cắt giảm xuống còn 3 chiếc, đặt ra nhiều nghi vấn về hiệu quả và tính ứng dụng của con tàu đắt đỏ này.
Siêu khu trục hạm với công nghệ vượt thời đại
So với lớp Arleigh Burke, Zumwalt lớn hơn khoảng 40%, nhưng tín hiệu radar lại chỉ tương đương một chiếc tàu cá dài khoảng 15 mét. Thiết kế thân tàu dạng “tumblehome” với các bề mặt góc cạnh giúp tán xạ sóng radar, trong khi phần thượng tầng được chế tạo từ vật liệu composite hấp thụ sóng điện từ những nguyên lý vốn quen thuộc trên máy bay tàng hình.Không chỉ khó bị phát hiện bằng radar, Zumwalt còn có mức độ ồn thấp bất thường đối với một tàu mặt nước, gần với tàu ngầm hơn là tàu khu trục truyền thống. Hải quân Mỹ từng ước tính con tàu này kín đáo hơn các tàu Arleigh Burke tới hàng chục lần.
Một điểm đột phá khác là hệ thống động lực điện tích hợp, có khả năng tạo ra công suất lên tới 78 megawatt gần bằng một tàu sân bay chạy năng lượng hạt nhân. Nguồn điện dồi dào này cho phép Zumwalt mang theo nhiều hệ thống vũ khí và cảm biến tiên tiến trong tương lai.
Ban đầu, con tàu được thiết kế để yểm trợ hỏa lực cho các chiến dịch gần bờ. Hai pháo hạm 155mm Advanced Gun System (AGS) với đạn tấn công tầm xa được kỳ vọng sẽ thay thế vai trò bắn phá bờ biển từng do thiết giáp hạm lớp Iowa đảm nhiệm.
Chi phí khổng lồ và cuộc “lột xác” bằng vũ khí siêu vượt âm
Vấn đề lớn nhất của Zumwalt nằm ở giá thành. Sau hơn một thập kỷ phát triển, tổng chi phí chương trình đã lên tới khoảng 23 tỷ USD. Riêng giá mỗi viên đạn pháo AGS vượt quá 800.000 USD, khiến Hải quân Mỹ buộc phải hủy phần lớn đơn đặt hàng đạn dược, đồng nghĩa với việc hai khẩu pháo chính gần như không còn giá trị tác chiến.Ngoài ra, các ưu thế tàng hình của Zumwalt lại không thực sự phù hợp với môi trường tác chiến gần bờ, nơi giao thông hàng hải dày đặc và tầm quan sát trực tiếp làm giảm hiệu quả của công nghệ giảm phản xạ radar. Điều này khiến Zumwalt bị xem là “con tàu không có nhiệm vụ rõ ràng”.
Bước ngoặt xuất hiện khi Hải quân Mỹ quyết định tái định vị Zumwalt như một nền tảng tấn công tầm xa. Từ năm 2023, tàu DDG-1000 bắt đầu quá trình hiện đại hóa kéo dài khoảng ba năm, trong đó hai pháo AGS bị tháo bỏ để nhường chỗ cho hệ thống tấn công nhanh Conventional Prompt Strike (CPS).
Hệ thống CPS sử dụng đầu đạn lướt siêu vượt âm Common Hypersonic Glide Body, có khả năng bay với tốc độ trên Mach 5 và tấn công mục tiêu ở khoảng cách liên lục địa. Sau các đợt chạy thử trên biển đầu năm 2026, Zumwalt được kỳ vọng sẽ trở thành tàu mặt nước đầu tiên của Mỹ mang vũ khí siêu vượt âm, đóng vai trò quan trọng trong chiến lược răn đe và tấn công tầm xa, đặc biệt tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Từ một “biểu tượng của tham vọng công nghệ”, Zumwalt có thể đang tìm được vị trí thực sự của mình trong chiến lược hải quân Mỹ hiện đại - không còn là tàu yểm trợ bờ biển, mà là một nền tảng tấn công chiến lược khó phát hiện trên đại dương.(yahoo)
