Hùng Lâm
Intern Writer
Nhiều anh em dùng laptop gaming Asus đã từng được "chiều chuộng" bởi G-Helper rồi đúng không? Công cụ mã nguồn mở tuyệt vời này, được phát triển và duy trì bởi một lập trình viên duy nhất, thực sự rất mượt mà, gọn gàng và mạnh mẽ. Nó khiến chúng ta gần như quên bẵng đi các ứng dụng chính thức của Asus như Armoury Crate hay MyAsus, vốn thường đi kèm với tính năng theo dõi và quảng cáo phiền phức.
Thế nhưng, khi tìm kiếm một giải pháp tương tự cho laptop Acer, mọi chuyện lại khó khăn hơn rất nhiều. Dường như không có một công cụ thay thế nào thực sự đầy đủ tính năng, dành riêng cho Acer để thay thế NitroSense hay PredatorSense, bao gồm cả các cấu hình hiệu năng và điều khiển hệ thống. Thay vào đó, người dùng Acer thường được gợi ý đến các công cụ điều khiển quạt chung chung, không phụ thuộc vào nhà sản xuất, như NotebookFanControl hay một tiện ích khác đơn giản hơn là Fan Control.
Fan Control được đánh giá là dễ sử dụng hơn trong hai công cụ này. Điểm mạnh chính của nó nằm ở khả năng tạo ra các đường cong quạt dựa trên cảm biến nhiệt độ, thậm chí còn có thể kết hợp nhiều cảm biến thành một nguồn điều khiển duy nhất. Chẳng hạn, bạn có thể thiết lập để quạt chạy 60% khi nhiệt độ vượt quá 70°C, và sử dụng cả cảm biến CPU lẫn GPU (hoặc các cảm biến bổ sung khác) làm yếu tố kích hoạt. Bất kỳ linh kiện nào đạt đến ngưỡng nhiệt độ trước sẽ kích hoạt phản ứng quạt đã định. Trên các máy tính để bàn, và có thể là cả những chiếc laptop Acer đời cũ, cách tiếp cận này hoạt động khá tốt. Tuy nhiên, trên các mẫu laptop Acer hiện tại, mọi thứ lại hoàn toàn khác biệt.
Vấn đề cốt lõi nằm ở việc Acer đã khóa quyền điều khiển quạt ở cấp độ BIOS hoặc bộ điều khiển nhúng (EC) trên các mẫu laptop gaming mới của mình, ví dụ như chiếc Acer Nitro V 17. Điều này có nghĩa là quạt chỉ có thể được truy cập và điều khiển thông qua NitroSense hoặc PredatorSense. Các công cụ của bên thứ ba hoàn toàn không thể đọc hoặc điều khiển các cảm biến cần thiết.
NotebookFanControl (NBFC) thì mạnh mẽ trên lý thuyết nhưng lại khó dùng trong thực tế. Nó không hoạt động ngay lập tức mà yêu cầu một tệp cấu hình, thường là các hồ sơ do cộng đồng tạo ra và tùy chỉnh cho từng mẫu laptop cụ thể. Vấn đề là hầu hết các tệp cấu hình có sẵn đều dành cho các thiết bị cũ hơn, trong khi các hồ sơ cho laptop đời mới thì cực kỳ hiếm. Việc tự tạo một tệp cấu hình riêng là một quá trình phức tạp, ngay cả khi có hướng dẫn chi tiết. Nó đòi hỏi phải đọc các thanh ghi cụ thể, điều này trở nên khó khăn hơn rất nhiều, thậm chí là bất khả thi, do những hạn chế về EC của Acer. SpeedFan, một công cụ điều khiển quạt phổ biến khác, cũng gặp phải những hạn chế tương tự trên các mẫu laptop Acer hiện đại.
Vậy nên, MSI Afterburner trở thành lựa chọn cuối cùng, dù nó không tối ưu. Không tối ưu là bởi vì nó chỉ điều khiển GPU chứ không điều khiển CPU. Dù vậy, công cụ có dung lượng khoảng 43 MB này vẫn cho phép người dùng tạo các cấu hình cho xung nhịp GPU và hành vi quạt, mang lại ít nhất một mức độ kiểm soát nhất định đối với nhiệt độ và hiệu suất.
Tóm lại, đối với các máy tính để bàn Acer, NotebookFanControl và Fan Control có thể đóng vai trò thay thế một phần. Mặc dù chúng không tinh tế bằng G-Helper dành cho hệ thống Asus, nhưng vẫn có thể đáp ứng nhiều chức năng cơ bản. Đáng tiếc là Acer đã khóa quyền điều khiển quạt trên hầu hết các mẫu laptop gaming hiện tại của mình ở cấp độ BIOS hoặc bộ điều khiển nhúng. Do đó, ít nhất theo những gì chúng ta biết, hiện tại không có một giải pháp mã nguồn mở nghiêm túc nào thay thế NitroSense hay PredatorSense trên laptop Acer. MSI Afterburner có thể xử lý hành vi của GPU ở một mức độ nào đó, nhưng nó không thể thay thế hoàn toàn phần mềm điều khiển riêng của Acer.
Thế nhưng, khi tìm kiếm một giải pháp tương tự cho laptop Acer, mọi chuyện lại khó khăn hơn rất nhiều. Dường như không có một công cụ thay thế nào thực sự đầy đủ tính năng, dành riêng cho Acer để thay thế NitroSense hay PredatorSense, bao gồm cả các cấu hình hiệu năng và điều khiển hệ thống. Thay vào đó, người dùng Acer thường được gợi ý đến các công cụ điều khiển quạt chung chung, không phụ thuộc vào nhà sản xuất, như NotebookFanControl hay một tiện ích khác đơn giản hơn là Fan Control.
Fan Control được đánh giá là dễ sử dụng hơn trong hai công cụ này. Điểm mạnh chính của nó nằm ở khả năng tạo ra các đường cong quạt dựa trên cảm biến nhiệt độ, thậm chí còn có thể kết hợp nhiều cảm biến thành một nguồn điều khiển duy nhất. Chẳng hạn, bạn có thể thiết lập để quạt chạy 60% khi nhiệt độ vượt quá 70°C, và sử dụng cả cảm biến CPU lẫn GPU (hoặc các cảm biến bổ sung khác) làm yếu tố kích hoạt. Bất kỳ linh kiện nào đạt đến ngưỡng nhiệt độ trước sẽ kích hoạt phản ứng quạt đã định. Trên các máy tính để bàn, và có thể là cả những chiếc laptop Acer đời cũ, cách tiếp cận này hoạt động khá tốt. Tuy nhiên, trên các mẫu laptop Acer hiện tại, mọi thứ lại hoàn toàn khác biệt.
Vấn đề cốt lõi nằm ở việc Acer đã khóa quyền điều khiển quạt ở cấp độ BIOS hoặc bộ điều khiển nhúng (EC) trên các mẫu laptop gaming mới của mình, ví dụ như chiếc Acer Nitro V 17. Điều này có nghĩa là quạt chỉ có thể được truy cập và điều khiển thông qua NitroSense hoặc PredatorSense. Các công cụ của bên thứ ba hoàn toàn không thể đọc hoặc điều khiển các cảm biến cần thiết.
NotebookFanControl (NBFC) thì mạnh mẽ trên lý thuyết nhưng lại khó dùng trong thực tế. Nó không hoạt động ngay lập tức mà yêu cầu một tệp cấu hình, thường là các hồ sơ do cộng đồng tạo ra và tùy chỉnh cho từng mẫu laptop cụ thể. Vấn đề là hầu hết các tệp cấu hình có sẵn đều dành cho các thiết bị cũ hơn, trong khi các hồ sơ cho laptop đời mới thì cực kỳ hiếm. Việc tự tạo một tệp cấu hình riêng là một quá trình phức tạp, ngay cả khi có hướng dẫn chi tiết. Nó đòi hỏi phải đọc các thanh ghi cụ thể, điều này trở nên khó khăn hơn rất nhiều, thậm chí là bất khả thi, do những hạn chế về EC của Acer. SpeedFan, một công cụ điều khiển quạt phổ biến khác, cũng gặp phải những hạn chế tương tự trên các mẫu laptop Acer hiện đại.
Vậy nên, MSI Afterburner trở thành lựa chọn cuối cùng, dù nó không tối ưu. Không tối ưu là bởi vì nó chỉ điều khiển GPU chứ không điều khiển CPU. Dù vậy, công cụ có dung lượng khoảng 43 MB này vẫn cho phép người dùng tạo các cấu hình cho xung nhịp GPU và hành vi quạt, mang lại ít nhất một mức độ kiểm soát nhất định đối với nhiệt độ và hiệu suất.
Tóm lại, đối với các máy tính để bàn Acer, NotebookFanControl và Fan Control có thể đóng vai trò thay thế một phần. Mặc dù chúng không tinh tế bằng G-Helper dành cho hệ thống Asus, nhưng vẫn có thể đáp ứng nhiều chức năng cơ bản. Đáng tiếc là Acer đã khóa quyền điều khiển quạt trên hầu hết các mẫu laptop gaming hiện tại của mình ở cấp độ BIOS hoặc bộ điều khiển nhúng. Do đó, ít nhất theo những gì chúng ta biết, hiện tại không có một giải pháp mã nguồn mở nghiêm túc nào thay thế NitroSense hay PredatorSense trên laptop Acer. MSI Afterburner có thể xử lý hành vi của GPU ở một mức độ nào đó, nhưng nó không thể thay thế hoàn toàn phần mềm điều khiển riêng của Acer.
