Sasha✔
Writer
Số lượng tin tuyển dụng lập trình viên phần mềm tại Mỹ đã tăng kể từ tháng 2 năm 2025 – thời điểm ra mắt công cụ Claude Code của Anthropic – ngay cả khi tổng số tin tuyển dụng chung sụt giảm. Điều này đi ngược lại các dự đoán cho rằng AI sẽ nhanh chóng triệt tiêu nhu cầu về nhân sự lập trình.
Những lo ngại về tương lai của nghề lập trình phần mềm là hoàn toàn có cơ sở và càng gia tăng khi các công ty áp dụng các công cụ lập trình hỗ trợ bởi AI, đặc biệt là khi các công cụ này ngày càng hoàn thiện hơn. Ngay từ năm 2023, GitHub – nền tảng phát triển phần mềm của Microsoft – cho biết trong các dự án có sử dụng AI, công cụ này đã đảm nhận việc viết gần một nửa tổng lượng mã nguồn.
Một số chuyên gia AI cho rằng tỷ lệ mã nguồn do AI viết trên toàn bộ nền tảng GitHub hiện đã vượt mốc 50%. Dù GitHub chưa xác nhận con số này, nhưng vào tháng 10, họ đã báo cáo rằng cứ ba "pull request" (quy trình lập trình viên đề xuất thay đổi mã nguồn cho dự án khi hợp tác phát triển) thì có một yêu cầu liên quan đến tác nhân AI. Một năm trước đó, tỷ lệ này là chưa đến một phần mười. GitHub nhận định: "Nếu tốc độ này tiếp diễn, trong vòng hai năm tới, phần lớn mã nguồn được đẩy lên GitHub có thể sẽ do AI viết. Nhiều phần trong đó thậm chí có thể không bao giờ được con người đọc kỹ."
Các nhà nghiên cứu thị trường lao động cho rằng trong bối cảnh này, nghề lập trình đang chuyển mình thay vì biến mất. Dữ liệu từ Indeed Hiring Lab cho thấy số lượng tin tuyển dụng lập trình viên phần mềm tại Mỹ đã tăng gần 15% kể từ tháng 2 năm 2025, đi ngược lại xu hướng chung của thị trường việc làm.
Một số chuyên gia kinh tế coi sự phục hồi của số lượng tin tuyển dụng trong ngành phần mềm là minh chứng cho cái nhìn lạc quan về tác động của AI đối với thị trường việc làm. Eric Kutcher, Chủ tịch khu vực Bắc Mỹ của McKinsey, chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn gần đây trên chương trình "Squawk on the Street" của đài CNBC: "Chưa lâu trước đây, chúng ta còn thấy những dòng tít báo khẳng định rằng sẽ không còn nhu cầu tuyển dụng lập trình viên phần mềm nữa." Thay vào đó, ông cho biết khi các công ty tạo ra lượng mã nguồn lớn hơn bao giờ hết, nhu cầu đối với các lập trình viên biết làm việc cùng AI vẫn duy trì ở mức cao. “Chúng tôi nhận thấy sự tăng trưởng mạnh mẽ hơn nhiều tại những nơi mà trước đây chúng tôi từng dự báo sẽ xảy ra tình trạng thay thế nhân sự lớn nhất,” Kutcher cho biết.
Một nghiên cứu gần đây của Viện Toàn cầu McKinsey (McKinsey Global Institute) về AI và tương lai việc làm chỉ ra rằng sự sụt giảm trước đó trong lĩnh vực phát triển phần mềm không hoàn toàn do tác động của AI. Mặc dù những năm gần đây AI đã tự động hóa các tác vụ phát triển phần mềm, nhưng sự phục hồi hiện tại diễn ra sau đợt sụt giảm mạnh từ đỉnh cao tuyển dụng năm 2022 – thời điểm các công ty công nghệ cắt giảm nhân sự sau làn sóng tuyển dụng ồ ạt trong đại dịch.
Tuy nhiên, ngay cả sau khi phục hồi, số lượng tin tuyển dụng cho vị trí phát triển phần mềm vẫn thấp hơn khoảng 27,5% so với mức trước đại dịch, theo dữ liệu từ Indeed Hiring Lab. Đáng chú ý, sự gia tăng này tập trung vào các vai trò cấp cao và những vị trí đòi hỏi nhiều kinh nghiệm, đặc biệt là các vai trò liên quan đến AI. Indeed Hiring Lab nhận thấy các vị trí cấp cao chiếm 71% mức tăng trưởng tin tuyển dụng phát triển phần mềm trong giai đoạn từ tháng 5 năm 2025 đến tháng 5 năm 2026. Các chức danh công việc có đề cập đến AI chiếm 37% mức tăng này.
Các công cụ AI có thể giúp doanh nghiệp tạo ra mã nguồn nhanh hơn so với việc các lập trình viên tự thực hiện. Lãnh đạo GitHub từng nhận định rằng, rốt cuộc có tới 80% (hoặc thậm chí hơn) lượng mã nguồn có thể được viết bởi AI, nhất là khi các lập trình viên ngày càng thành thạo hơn trong việc sử dụng các công cụ này. Song, điều đó cũng đồng nghĩa với việc nhu cầu nhân lực sẽ tập trung vào những người có khả năng đánh giá mã nguồn hoặc các vấn đề do AI tạo ra, cũng như kết nối các công cụ mới vào hệ thống công nghệ tổng thể của tổ chức.
Sneha Puri, chuyên gia kinh tế tại Indeed Hiring Lab, cho biết các công ty đang nhận ra rằng dù AI có thể xử lý một số tác vụ lập trình kỹ thuật, họ vẫn cần các lập trình viên để giám sát công việc, tinh chỉnh sản phẩm và hỗ trợ khách hàng tích hợp công nghệ vào hoạt động thường nhật. Theo bà, một ví dụ điển hình là nhu cầu ngày càng tăng đối với nhân sự có khả năng giúp doanh nghiệp ứng dụng các công cụ AI, thay vì chỉ dừng lại ở việc xây dựng chúng.
Những lợi thế ban đầu trong kỷ nguyên AI có thể không kéo dài; lao động trẻ vẫn đối mặt với rủi ro.
Hiện tại, những yếu tố như bà Puri đã đề cập đang giúp các lập trình viên trở thành nhóm hưởng lợi trong giai đoạn đầu của quá trình chuyển đổi thị trường lao động do AI dẫn dắt. Một phân tích gần đây của nhà kinh tế học Steve Rattner dựa trên dữ liệu từ Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ cho thấy, nghề phát triển phần mềm nằm trong số các nhóm ngành nghề có sự tăng trưởng tích cực từ tháng 5 năm 2023 đến tháng 5 năm 2025. Tuy nhiên, mức tăng trưởng này chỉ tương đương với mức tăng trưởng chung của toàn bộ thị trường việc làm và thấp hơn nhiều so với tốc độ tăng trưởng của các công việc lao động chân tay truyền thống liên quan đến việc xây dựng các trung tâm dữ liệu AI.
Các nhà nghiên cứu tại Anthropic nhận thấy rằng ngay cả khi có sự tự động hóa, con người vẫn cần thiết để giám sát quy trình đó và cung cấp các đầu vào cần thiết. Tuy nhiên, họ cũng cảnh báo rằng "không có gì đảm bảo mô hình này sẽ tiếp diễn trong tương lai".
Trong báo cáo về các yêu cầu hợp nhất mã nguồn (pull requests), GitHub cho biết khi AI tạo ra ngày càng nhiều mã nguồn—và kéo theo đó là các rủi ro tiềm ẩn trong mã—con người cần phải bắt kịp công nghệ để kiểm soát và giám sát hoạt động của AI. Tuy nhiên, điều này có thể không duy trì được mãi. Báo cáo viết: "Khi khối lượng mã nguồn gia tăng, chúng ta phải ngăn chặn các lỗ hổng bảo mật và giảm thiểu công sức con người cần bỏ ra để xử lý những vấn đề còn lại; nếu không, số lượng lỗ hổng phát sinh sẽ vượt quá khả năng kiểm soát".
Đối với những người lao động trẻ tuổi, triển vọng trong lĩnh vực phát triển phần mềm vẫn còn nhiều bất định. Báo cáo Chỉ số AI năm 2026 của Đại học Stanford cho thấy tỷ lệ việc làm trong các lĩnh vực chịu ảnh hưởng của AI đối với nhóm người từ 22 đến 25 tuổi đã giảm 16% kể từ khi AI tạo sinh (generative AI) bùng nổ. Trong đó, các lập trình viên mới vào nghề ghi nhận mức giảm việc làm lớn hơn, lên tới 20%, trong khi nhu cầu tuyển dụng các vị trí lập trình viên dày dạn kinh nghiệm lại tăng lên.
Sự thay đổi này khiến con đường gia nhập ngành phát triển phần mềm trở nên khó khăn hơn đối với sinh viên mới tốt nghiệp, ngay cả khi nhu cầu tuyển dụng nhân sự có kinh nghiệm đang gia tăng. Bà Puri cho rằng sinh viên nên làm quen với các công cụ AI nhưng không được bỏ qua những kỹ năng cốt lõi cần thiết khi làm việc với chúng. "Biết cách sử dụng AI trong công việc và nâng cao hiệu suất là một bước khởi đầu tuyệt vời", bà Puri nói. "Tuy nhiên, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng tương tác giữa người với người và khả năng lãnh đạo cũng thực sự quan trọng", bà nhấn mạnh thêm.
Bà Puri cũng cho rằng các nhà tuyển dụng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì các cơ hội gia nhập ngành. "Những nhân tài mới vào nghề hôm nay sẽ trở thành các chuyên gia cấp cao trong tương lai", bà nhận định. "Nếu các nhà tuyển dụng không xây dựng lộ trình phát triển nhân sự ngay từ bây giờ, họ sẽ không có được đội ngũ nhân sự cấp cao cần thiết trong 10 năm tới".
Mặc dù việc dự báo tăng trưởng việc làm trong kỷ nguyên AI gặp nhiều khó khăn, nhưng triển vọng dài hạn đối với các lập trình viên vẫn rất khả quan, theo một báo cáo được Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ công bố vào tháng 8. Số lượng việc làm dành cho các nhà phát triển phần mềm được dự báo sẽ tăng 10% trong giai đoạn từ năm 2025 đến 2035, tăng từ khoảng 1,72 triệu lên 1,89 triệu việc làm và bổ sung thêm khoảng 174.700 vị trí.
Những lo ngại về tương lai của nghề lập trình phần mềm là hoàn toàn có cơ sở và càng gia tăng khi các công ty áp dụng các công cụ lập trình hỗ trợ bởi AI, đặc biệt là khi các công cụ này ngày càng hoàn thiện hơn. Ngay từ năm 2023, GitHub – nền tảng phát triển phần mềm của Microsoft – cho biết trong các dự án có sử dụng AI, công cụ này đã đảm nhận việc viết gần một nửa tổng lượng mã nguồn.
Một số chuyên gia AI cho rằng tỷ lệ mã nguồn do AI viết trên toàn bộ nền tảng GitHub hiện đã vượt mốc 50%. Dù GitHub chưa xác nhận con số này, nhưng vào tháng 10, họ đã báo cáo rằng cứ ba "pull request" (quy trình lập trình viên đề xuất thay đổi mã nguồn cho dự án khi hợp tác phát triển) thì có một yêu cầu liên quan đến tác nhân AI. Một năm trước đó, tỷ lệ này là chưa đến một phần mười. GitHub nhận định: "Nếu tốc độ này tiếp diễn, trong vòng hai năm tới, phần lớn mã nguồn được đẩy lên GitHub có thể sẽ do AI viết. Nhiều phần trong đó thậm chí có thể không bao giờ được con người đọc kỹ."
Các nhà nghiên cứu thị trường lao động cho rằng trong bối cảnh này, nghề lập trình đang chuyển mình thay vì biến mất. Dữ liệu từ Indeed Hiring Lab cho thấy số lượng tin tuyển dụng lập trình viên phần mềm tại Mỹ đã tăng gần 15% kể từ tháng 2 năm 2025, đi ngược lại xu hướng chung của thị trường việc làm.
Một số chuyên gia kinh tế coi sự phục hồi của số lượng tin tuyển dụng trong ngành phần mềm là minh chứng cho cái nhìn lạc quan về tác động của AI đối với thị trường việc làm. Eric Kutcher, Chủ tịch khu vực Bắc Mỹ của McKinsey, chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn gần đây trên chương trình "Squawk on the Street" của đài CNBC: "Chưa lâu trước đây, chúng ta còn thấy những dòng tít báo khẳng định rằng sẽ không còn nhu cầu tuyển dụng lập trình viên phần mềm nữa." Thay vào đó, ông cho biết khi các công ty tạo ra lượng mã nguồn lớn hơn bao giờ hết, nhu cầu đối với các lập trình viên biết làm việc cùng AI vẫn duy trì ở mức cao. “Chúng tôi nhận thấy sự tăng trưởng mạnh mẽ hơn nhiều tại những nơi mà trước đây chúng tôi từng dự báo sẽ xảy ra tình trạng thay thế nhân sự lớn nhất,” Kutcher cho biết.
Một nghiên cứu gần đây của Viện Toàn cầu McKinsey (McKinsey Global Institute) về AI và tương lai việc làm chỉ ra rằng sự sụt giảm trước đó trong lĩnh vực phát triển phần mềm không hoàn toàn do tác động của AI. Mặc dù những năm gần đây AI đã tự động hóa các tác vụ phát triển phần mềm, nhưng sự phục hồi hiện tại diễn ra sau đợt sụt giảm mạnh từ đỉnh cao tuyển dụng năm 2022 – thời điểm các công ty công nghệ cắt giảm nhân sự sau làn sóng tuyển dụng ồ ạt trong đại dịch.
Tuy nhiên, ngay cả sau khi phục hồi, số lượng tin tuyển dụng cho vị trí phát triển phần mềm vẫn thấp hơn khoảng 27,5% so với mức trước đại dịch, theo dữ liệu từ Indeed Hiring Lab. Đáng chú ý, sự gia tăng này tập trung vào các vai trò cấp cao và những vị trí đòi hỏi nhiều kinh nghiệm, đặc biệt là các vai trò liên quan đến AI. Indeed Hiring Lab nhận thấy các vị trí cấp cao chiếm 71% mức tăng trưởng tin tuyển dụng phát triển phần mềm trong giai đoạn từ tháng 5 năm 2025 đến tháng 5 năm 2026. Các chức danh công việc có đề cập đến AI chiếm 37% mức tăng này.
Các công cụ AI có thể giúp doanh nghiệp tạo ra mã nguồn nhanh hơn so với việc các lập trình viên tự thực hiện. Lãnh đạo GitHub từng nhận định rằng, rốt cuộc có tới 80% (hoặc thậm chí hơn) lượng mã nguồn có thể được viết bởi AI, nhất là khi các lập trình viên ngày càng thành thạo hơn trong việc sử dụng các công cụ này. Song, điều đó cũng đồng nghĩa với việc nhu cầu nhân lực sẽ tập trung vào những người có khả năng đánh giá mã nguồn hoặc các vấn đề do AI tạo ra, cũng như kết nối các công cụ mới vào hệ thống công nghệ tổng thể của tổ chức.
Sneha Puri, chuyên gia kinh tế tại Indeed Hiring Lab, cho biết các công ty đang nhận ra rằng dù AI có thể xử lý một số tác vụ lập trình kỹ thuật, họ vẫn cần các lập trình viên để giám sát công việc, tinh chỉnh sản phẩm và hỗ trợ khách hàng tích hợp công nghệ vào hoạt động thường nhật. Theo bà, một ví dụ điển hình là nhu cầu ngày càng tăng đối với nhân sự có khả năng giúp doanh nghiệp ứng dụng các công cụ AI, thay vì chỉ dừng lại ở việc xây dựng chúng.
Những lợi thế ban đầu trong kỷ nguyên AI có thể không kéo dài; lao động trẻ vẫn đối mặt với rủi ro.
Hiện tại, những yếu tố như bà Puri đã đề cập đang giúp các lập trình viên trở thành nhóm hưởng lợi trong giai đoạn đầu của quá trình chuyển đổi thị trường lao động do AI dẫn dắt. Một phân tích gần đây của nhà kinh tế học Steve Rattner dựa trên dữ liệu từ Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ cho thấy, nghề phát triển phần mềm nằm trong số các nhóm ngành nghề có sự tăng trưởng tích cực từ tháng 5 năm 2023 đến tháng 5 năm 2025. Tuy nhiên, mức tăng trưởng này chỉ tương đương với mức tăng trưởng chung của toàn bộ thị trường việc làm và thấp hơn nhiều so với tốc độ tăng trưởng của các công việc lao động chân tay truyền thống liên quan đến việc xây dựng các trung tâm dữ liệu AI.
Các nhà nghiên cứu tại Anthropic nhận thấy rằng ngay cả khi có sự tự động hóa, con người vẫn cần thiết để giám sát quy trình đó và cung cấp các đầu vào cần thiết. Tuy nhiên, họ cũng cảnh báo rằng "không có gì đảm bảo mô hình này sẽ tiếp diễn trong tương lai".
Trong báo cáo về các yêu cầu hợp nhất mã nguồn (pull requests), GitHub cho biết khi AI tạo ra ngày càng nhiều mã nguồn—và kéo theo đó là các rủi ro tiềm ẩn trong mã—con người cần phải bắt kịp công nghệ để kiểm soát và giám sát hoạt động của AI. Tuy nhiên, điều này có thể không duy trì được mãi. Báo cáo viết: "Khi khối lượng mã nguồn gia tăng, chúng ta phải ngăn chặn các lỗ hổng bảo mật và giảm thiểu công sức con người cần bỏ ra để xử lý những vấn đề còn lại; nếu không, số lượng lỗ hổng phát sinh sẽ vượt quá khả năng kiểm soát".
Đối với những người lao động trẻ tuổi, triển vọng trong lĩnh vực phát triển phần mềm vẫn còn nhiều bất định. Báo cáo Chỉ số AI năm 2026 của Đại học Stanford cho thấy tỷ lệ việc làm trong các lĩnh vực chịu ảnh hưởng của AI đối với nhóm người từ 22 đến 25 tuổi đã giảm 16% kể từ khi AI tạo sinh (generative AI) bùng nổ. Trong đó, các lập trình viên mới vào nghề ghi nhận mức giảm việc làm lớn hơn, lên tới 20%, trong khi nhu cầu tuyển dụng các vị trí lập trình viên dày dạn kinh nghiệm lại tăng lên.
Sự thay đổi này khiến con đường gia nhập ngành phát triển phần mềm trở nên khó khăn hơn đối với sinh viên mới tốt nghiệp, ngay cả khi nhu cầu tuyển dụng nhân sự có kinh nghiệm đang gia tăng. Bà Puri cho rằng sinh viên nên làm quen với các công cụ AI nhưng không được bỏ qua những kỹ năng cốt lõi cần thiết khi làm việc với chúng. "Biết cách sử dụng AI trong công việc và nâng cao hiệu suất là một bước khởi đầu tuyệt vời", bà Puri nói. "Tuy nhiên, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng tương tác giữa người với người và khả năng lãnh đạo cũng thực sự quan trọng", bà nhấn mạnh thêm.
Bà Puri cũng cho rằng các nhà tuyển dụng đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì các cơ hội gia nhập ngành. "Những nhân tài mới vào nghề hôm nay sẽ trở thành các chuyên gia cấp cao trong tương lai", bà nhận định. "Nếu các nhà tuyển dụng không xây dựng lộ trình phát triển nhân sự ngay từ bây giờ, họ sẽ không có được đội ngũ nhân sự cấp cao cần thiết trong 10 năm tới".
Mặc dù việc dự báo tăng trưởng việc làm trong kỷ nguyên AI gặp nhiều khó khăn, nhưng triển vọng dài hạn đối với các lập trình viên vẫn rất khả quan, theo một báo cáo được Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ công bố vào tháng 8. Số lượng việc làm dành cho các nhà phát triển phần mềm được dự báo sẽ tăng 10% trong giai đoạn từ năm 2025 đến 2035, tăng từ khoảng 1,72 triệu lên 1,89 triệu việc làm và bổ sung thêm khoảng 174.700 vị trí.
Nguồn: CNBC
