AI mới của Trung Quốc quá "hot", người dùng mới giờ muốn mua gói phải "xếp hàng"

[Mẫn Nhi]

Được quảng cáo là mô hình trọng số mở lớn nhất thế giới với khả năng bám đuổi sát nút những cái tên sừng sỏ nhất của Mỹ, Kimi K3 của startup Moonshot AI đang tạo nên một cơn sốt thực sự. Thế nhưng, sức hút quá lớn này lại vô tình đẩy startup Trung Quốc vào thế khó khi hạ tầng điện toán không gánh nổi lượng người dùng tăng vọt.

Cơn sốt AI dường như chưa bao giờ hạ nhiệt, và lần này tâm điểm chú ý thuộc về Kimi K3 – mô hình AI trọng số mở (open weight) vừa được startup Moonshot AI công bố vào ngày 17/7/2026. Dù kế hoạch phát hành đầy đủ phải đến ngày 27/7/2026 mới diễn ra, nhưng sự tò mò của cộng đồng công nghệ đã nhanh chóng làm sập hệ thống thử nghiệm.

Đầu tuần này, Moonshot AI đã phải đưa ra thông báo tạm dừng nhận đăng ký mới vì lượng người truy cập vượt xa mong đợi, chạm tới giới hạn năng lực hạ tầng hiện tại của hãng.

Khi cơn sốt vượt quá tầm kiểm soát của hạ tầng​

Việc một mô hình AI mới ra mắt bị nghẽn mạng không phải chuyện hiếm, nhưng với một siêu mô hình có kích thước lên tới 2,8 nghìn tỷ tham số như Kimi K3, câu chuyện lại phức tạp hơn nhiều.

Giới phân tích từ công ty nghiên cứu Omdia nhận định rằng, sự cố quá tải này là minh chứng rõ ràng cho thấy Moonshot AI đang không có đủ chip điện toán để đáp ứng nhu cầu tăng đột biến. Việc vận hành một mô hình khổng lồ đòi hỏi tài nguyên cực kỳ lớn và tốn kém, và dường như startup này đã không lường trước được mức độ phổ biến khủng khiếp của đứa con cưng ngay trong những ngày đầu.

Kimi K3 có gì mà khiến giới công nghệ "phát sốt"?​

Không phải ngẫu nhiên mà Kimi K3 lại tạo ra làn sóng đăng ký lớn đến vậy, ngay cả giới công nghệ tại Thung lũng Silicon cũng đang đứng ngồi không yên vì nó.

Điểm ******* của Kimi K3 là khả năng xử lý hàng trăm trang văn bản chỉ với một dòng lệnh duy nhất. Điều này biến nó thành trợ thủ đắc lực cho các tác vụ nặng đô như phân tích tài liệu dài hay xử lý các cơ sở mã nguồn (codebase) quy mô lớn. Đáng chú ý, năng lực lập trình và hoạt động dạng tác nhân (agent) của mô hình này được đánh giá là đủ sức cạnh tranh sòng phẳng với các ông lớn Mỹ như OpenAI hay Anthropic, nhưng chi phí vận hành lại rẻ hơn rất nhiều.

Trên bảng xếp hạng Arena – nơi đo lường hiệu suất AI thông qua khả năng lập trình giao diện người dùng, Kimi K3 đã xuất sắc vươn lên dẫn đầu nhóm các mô hình tiên tiến lớn. Thậm chí, Aaron Levie, CEO của Box, đã bày tỏ sự ngỡ ngàng trước hiệu năng của mô hình mở này. Trên nền tảng đánh giá độc lập Artificial Analysis, chỉ số trí tuệ của Kimi K3 chỉ chịu đứng sau hai "quái vật" là Claude Fable 5 và GPT-5.6 Sol.

Với các nhà phát triển đang xây dựng ứng dụng trên nền tảng AI, sự xuất hiện của một mô hình mở mạnh mẽ và giá rẻ như Kimi K3 thực sự là một chiến thắng lớn.

Cuộc đua đốt tiền và cơn khát chip tại Trung Quốc​

Đứng sau Kimi K3 là Moonshot AI, startup được đồng sáng lập vào năm 2023 bởi Yang Zhilin – một tiến sĩ ngành AI tại Đại học Carnegie Mellon (Mỹ), người đã quyết định từ chối các cơ hội làm việc tại Mỹ để trở về Trung Quốc khởi nghiệp.

Để nuôi tham vọng này, Moonshot AI đã gọi vốn thành công hơn 2 tỷ USD vào tháng 5, nâng tổng số vốn sở hữu lên hơn 5,5 tỷ USD. Hiện tại, công ty được cho là đang tiếp tục huy động thêm 2 tỷ USD nữa với mục tiêu chạm mốc định giá 30 tỷ USD.

Tuy nhiên, tiền nhiều chưa chắc đã giải quyết được ngay bài toán hạ tầng. Không chỉ Moonshot AI, các đối thủ đồng hương như DeepSeek cũng đang ráo riết săn lùng nguồn vốn ngoại để mở rộng năng lực điện toán. Trong bối cảnh các công ty Trung Quốc nỗ lực thu hẹp khoảng cách với các đối thủ Mỹ, cuộc đua giành giật từng chiếc chip AI đang trở nên khốc liệt hơn bao giờ hết.

Ở một diễn biến khác bên lề bối cảnh công nghệ xứ Trung, Cơ quan dữ liệu lỗ hổng bảo mật quốc gia Trung Quốc (NVDB) gần đây cũng đã đưa ra cảnh báo người dùng trong nước không nên sử dụng mô hình Claude của Anthropic, với lý do phát hiện "cửa hậu" có khả năng thu thập dữ liệu vị trí. Điều này vô hình trung lại càng đẩy nhu cầu tìm kiếm các giải pháp thay thế nội địa chất lượng cao như Kimi K3 lên đỉnh điểm.