Khánh Phạm✔
Writer
Các mô hình AI Trung Quốc đang được ứng dụng nhanh chóng và ngày càng thu hẹp khoảng cách về năng lực với các đối thủ Mỹ, nhưng khả năng kiếm tiền vẫn còn hạn chế. Khoảng cách lớn giữa doanh thu và định giá cũng đang đặt ra câu hỏi về mức giá mà nhà đầu tư dành cho một số công ty AI Trung Quốc.
Theo ước tính được Rhodium Group công bố ngày 17/9, tổng doanh thu của các mô hình AI Trung Quốc hiện chỉ tương đương khoảng 10% so với OpenAI và Anthropic. Báo cáo sử dụng doanh thu định kỳ hàng năm (ARR), được ước tính dựa trên doanh thu tháng gần nhất nhân với 12 để phản ánh tốc độ tăng trưởng hiện tại.
Trong nhóm các công ty AI lớn của Trung Quốc, DeepSeek được Rhodium ước tính có ARR khoảng 500 triệu USD, MiniMax đạt 800 triệu USD và Moonshot AI khoảng 1 tỷ USD. Z.ai cho biết ARR mới nhất của hãng đã đạt 1,8 tỷ USD và dự kiến tăng lên 3 tỷ USD vào cuối năm, cao hơn mức dự báo trước đó là 2,4 tỷ USD.
Các tập đoàn công nghệ lớn có doanh thu AI cao hơn, với ByteDance được ước tính đạt 4 tỷ USD và Alibaba khoảng 2,4 tỷ USD. Dù vậy, Rhodium cho rằng các con số này vẫn thấp hơn đáng kể so với khoảng 40 tỷ USD của OpenAI và 65 tỷ USD của Anthropic.
Khoảng cách doanh thu trở nên đáng chú ý khi đặt cạnh mức định giá của các startup Trung Quốc. Rhodium ước tính Moonshot đang được định giá tương đương khoảng 50 lần ARR, còn DeepSeek lên tới 163 lần. Trong khi đó, tỷ lệ tương ứng được báo cáo đưa ra đối với OpenAI là 34 lần và Anthropic là 21 lần.
Rhodium lưu ý rằng các số liệu trên chủ yếu dựa vào dữ liệu mới nhất có thể thu thập từ mùa hè, trong khi mức sử dụng AI Trung Quốc đã tăng mạnh trong những tháng gần đây. Do đó, doanh thu thực tế có thể tiếp tục thay đổi nhanh.
Một nguyên nhân khác nằm ở mô hình kinh doanh. Nhiều mô hình AI Trung Quốc được phát hành theo hướng mở, cho phép người dùng tải xuống và vận hành trên hạ tầng riêng. Điều này giúp công nghệ phổ biến nhanh nhưng khiến nhà phát triển khó trực tiếp thu tiền từ toàn bộ lượng sử dụng. Ngược lại, nhiều mô hình hàng đầu của Mỹ hoạt động theo mô hình đóng và có chi phí sử dụng trên mỗi tác vụ cao hơn.
Theo Logan Wright, đối tác tại Rhodium Group, khoảng cách tài chính có thể khiến các phòng thí nghiệm AI tiên tiến của Trung Quốc gặp nhiều khó khăn hơn khi mở rộng quy mô một cách bền vững. Rhodium ước tính hơn 60% vốn đầu tư vào chip và máy chủ AI tại Trung Quốc hiện đến từ các nguồn có liên hệ với nhà nước, nhưng nguồn vốn này chủ yếu hỗ trợ xây dựng hạ tầng tính toán thay vì trực tiếp tài trợ hoạt động của các phòng thí nghiệm AI.
Diễn biến trên thị trường chứng khoán cũng cho thấy nhà đầu tư vẫn đang đánh giá lại giá trị của các doanh nghiệp AI Trung Quốc. Cổ phiếu Z.ai tăng hơn 5% trong phiên sáng thứ Năm nhưng trước đó đã giảm mạnh sau một mùa hè tăng hơn ba lần. MiniMax cũng gặp khó khăn trong việc duy trì mức giá cao hơn thời điểm IPO sau đợt tăng mạnh vào mùa xuân.
Những số liệu của Rhodium cho thấy một nghịch lý của ngành AI Trung Quốc hiện nay: mô hình có thể phổ biến nhanh, chi phí sử dụng thấp và cạnh tranh mạnh về công nghệ, nhưng việc chuyển lượng người dùng và mức độ ứng dụng đó thành doanh thu vẫn là bài toán chưa được giải quyết hoàn toàn.
Theo ước tính được Rhodium Group công bố ngày 17/9, tổng doanh thu của các mô hình AI Trung Quốc hiện chỉ tương đương khoảng 10% so với OpenAI và Anthropic. Báo cáo sử dụng doanh thu định kỳ hàng năm (ARR), được ước tính dựa trên doanh thu tháng gần nhất nhân với 12 để phản ánh tốc độ tăng trưởng hiện tại.
Trong nhóm các công ty AI lớn của Trung Quốc, DeepSeek được Rhodium ước tính có ARR khoảng 500 triệu USD, MiniMax đạt 800 triệu USD và Moonshot AI khoảng 1 tỷ USD. Z.ai cho biết ARR mới nhất của hãng đã đạt 1,8 tỷ USD và dự kiến tăng lên 3 tỷ USD vào cuối năm, cao hơn mức dự báo trước đó là 2,4 tỷ USD.
Các tập đoàn công nghệ lớn có doanh thu AI cao hơn, với ByteDance được ước tính đạt 4 tỷ USD và Alibaba khoảng 2,4 tỷ USD. Dù vậy, Rhodium cho rằng các con số này vẫn thấp hơn đáng kể so với khoảng 40 tỷ USD của OpenAI và 65 tỷ USD của Anthropic.
Khoảng cách doanh thu trở nên đáng chú ý khi đặt cạnh mức định giá của các startup Trung Quốc. Rhodium ước tính Moonshot đang được định giá tương đương khoảng 50 lần ARR, còn DeepSeek lên tới 163 lần. Trong khi đó, tỷ lệ tương ứng được báo cáo đưa ra đối với OpenAI là 34 lần và Anthropic là 21 lần.
Rhodium lưu ý rằng các số liệu trên chủ yếu dựa vào dữ liệu mới nhất có thể thu thập từ mùa hè, trong khi mức sử dụng AI Trung Quốc đã tăng mạnh trong những tháng gần đây. Do đó, doanh thu thực tế có thể tiếp tục thay đổi nhanh.
Một nguyên nhân khác nằm ở mô hình kinh doanh. Nhiều mô hình AI Trung Quốc được phát hành theo hướng mở, cho phép người dùng tải xuống và vận hành trên hạ tầng riêng. Điều này giúp công nghệ phổ biến nhanh nhưng khiến nhà phát triển khó trực tiếp thu tiền từ toàn bộ lượng sử dụng. Ngược lại, nhiều mô hình hàng đầu của Mỹ hoạt động theo mô hình đóng và có chi phí sử dụng trên mỗi tác vụ cao hơn.
Theo Logan Wright, đối tác tại Rhodium Group, khoảng cách tài chính có thể khiến các phòng thí nghiệm AI tiên tiến của Trung Quốc gặp nhiều khó khăn hơn khi mở rộng quy mô một cách bền vững. Rhodium ước tính hơn 60% vốn đầu tư vào chip và máy chủ AI tại Trung Quốc hiện đến từ các nguồn có liên hệ với nhà nước, nhưng nguồn vốn này chủ yếu hỗ trợ xây dựng hạ tầng tính toán thay vì trực tiếp tài trợ hoạt động của các phòng thí nghiệm AI.
Diễn biến trên thị trường chứng khoán cũng cho thấy nhà đầu tư vẫn đang đánh giá lại giá trị của các doanh nghiệp AI Trung Quốc. Cổ phiếu Z.ai tăng hơn 5% trong phiên sáng thứ Năm nhưng trước đó đã giảm mạnh sau một mùa hè tăng hơn ba lần. MiniMax cũng gặp khó khăn trong việc duy trì mức giá cao hơn thời điểm IPO sau đợt tăng mạnh vào mùa xuân.
Những số liệu của Rhodium cho thấy một nghịch lý của ngành AI Trung Quốc hiện nay: mô hình có thể phổ biến nhanh, chi phí sử dụng thấp và cạnh tranh mạnh về công nghệ, nhưng việc chuyển lượng người dùng và mức độ ứng dụng đó thành doanh thu vẫn là bài toán chưa được giải quyết hoàn toàn.
