Tháng 8/2026, một loạt động thái của Nvidia cho thấy hãng không còn đơn thuần cạnh tranh bằng những con chip AI mạnh nhất. Nvidia đang tìm cách kiểm soát cả cấu trúc giá trị, nguồn cung, khách hàng và dòng vốn của ngành, biến mình từ nhà cung cấp GPU thành người tổ chức toàn bộ hệ sinh thái hạ tầng AI.
Điểm đáng chú ý đầu tiên nằm ở Rubin Ultra. Khi HBM ngày càng đắt đỏ và trở thành nút thắt của hệ thống, Nvidia được cho là đã giảm HBM từ 288 GB xuống 192 GB, đồng thời giảm bộ nhớ hệ thống từ 192 GB xuống 96 GB, trong khi hiệu năng tối đa gần như không đổi. BOM của Rubin Ultra theo đó giảm từ khoảng 8 triệu USD xuống 6,4 triệu USD. Tỷ trọng HBM giảm từ khoảng 28% xuống 14%, tổng tỷ trọng bộ nhớ giảm từ khoảng 40% xuống 28%, trong khi kết nối mở rộng tăng từ khoảng 4% lên 12%.
Đây không đơn thuần là cắt giảm linh kiện. Khi AI chuyển từ huấn luyện sang suy luận, khách hàng quan tâm nhiều hơn đến chi phí mỗi token, độ trễ, điện năng và thông lượng của cả hệ thống thay vì hiệu năng đỉnh của một GPU. Nvidia vì thế đang chuyển một phần giá trị từ HBM sang NVLink, chuyển mạch, mạng, kết nối quang học và thiết kế hệ thống, những lĩnh vực hãng có khả năng kiểm soát lớn hơn.
Sự thay đổi này đặc biệt quan trọng khi ASIC đang trở thành mối đe dọa. Google TPU và AWS Trainium được cho là có thể giảm TCO từ 30% đến 40% so với NVIDIA GB200/GB300 trong một số trường hợp. Thị phần ASIC được dự báo vượt 25% vào năm 2026 và có thể lên khoảng 40% vào năm 2030. Nvidia hiểu rằng khi suy luận trở thành phần lớn khối lượng tính toán, khách hàng sẽ nhạy cảm hơn với chi phí và tích cực tìm kiếm lựa chọn thay thế.
Nhưng Nvidia không chỉ điều chỉnh sản phẩm. Hãng đang điều chỉnh cả quan hệ với những đối tác có thể trở thành đối thủ.
Ngày 24/7, Nvidia đạt thỏa thuận hơn 500 tỷ USD với Tập đoàn SK, bao gồm kế hoạch SK Telecom xây dựng nhà máy AI 2 GW sử dụng Vera Rubin vào năm 2027 và SK Hynix cung cấp HBM4. Nvidia qua đó biến một nhà cung cấp bộ nhớ quan trọng thành một bên có lợi ích trực tiếp trong việc mở rộng hệ sinh thái Nvidia.
Ở phía cầu, SpaceX lại trở thành một quân cờ đặc biệt quan trọng. Musk cho biết sức mạnh tính toán của SpaceX sẽ đạt 2 GW vào cuối năm 2026 và gần 10 GW vào cuối năm 2027, chỉ sử dụng kiến trúc Vera Rubin. Quy mô tăng thêm khoảng 8 GW trong năm 2027, với mức đầu tư được ước tính khoảng 400 tỷ USD. Một khách hàng lớn, cam kết sử dụng một kiến trúc duy nhất và có khả năng hấp thụ lượng lớn sản phẩm trong thời gian ngắn giúp Nvidia củng cố kỳ vọng về nhu cầu và sự khan hiếm nguồn cung.
Rồi Nvidia tiến thêm một bước, đi thẳng vào bài toán vốn. Ngày 10/8, hãng công bố hợp tác với Apollo, BlackRock, Blackstone, Bofeng, Goldman Sachs và KKR để xây dựng một nền tảng tài chính quy mô hơn 500 tỷ USD cho cơ sở hạ tầng AI. Thay vì để các nhà cung cấp dịch vụ đám mây tự bỏ toàn bộ vốn đầu tư, Nvidia cùng các tổ chức tài chính tìm cách biến sức mạnh tính toán thành tài sản có thể tài trợ dựa trên dòng tiền và giá trị còn lại.
Như vậy, Nvidia đang tác động đồng thời vào cả bốn điểm then chốt của ngành: thiết kế sản phẩm và BOM, tiêu chuẩn kết nối, phân bổ nguồn cung và nguồn vốn. Đây mới là phần đáng nể trong chiến lược của Nvidia.
Khi HBM khan hiếm, Nvidia tìm cách giảm sự phụ thuộc vào HBM và chuyển giá trị sang kết nối. Khi ASIC nổi lên, hãng đưa các nhà cung cấp như SK vào cùng hệ sinh thái và củng cố lợi thế bằng phần mềm, mạng và hệ thống. Khi khách hàng cần thêm năng lực tính toán, Nvidia tạo ra những cam kết nhu cầu khổng lồ như SpaceX. Khi khách hàng thiếu vốn, hãng đưa Phố Wall vào cuộc.
Nvidia vì thế không nhất thiết phải đánh bại mọi đối thủ ở từng sản phẩm. Hãng chỉ cần khiến ngày càng nhiều hoạt động đầu tư AI phụ thuộc vào kiến trúc, tiêu chuẩn mạng, nguồn cung và cấu trúc vốn mà Nvidia có khả năng tác động.
Đó chính là điểm khiến Nvidia trở thành một bậc thầy chiến lược kinh doanh: thay vì chỉ bán thứ mà thị trường đang cần, Nvidia đang tìm cách tổ chức lại chính thị trường đó để nhu cầu, nguồn cung, công nghệ và dòng vốn cùng vận hành quanh hệ sinh thái của mình.
Tuy nhiên, chiến lược này cũng có giới hạn. Khi nguồn cung HBM và đóng gói tiên tiến mở rộng, lợi thế từ sự khan hiếm sẽ giảm. Các đối tác như Samsung, SK Hynix, TSMC, Broadcom và Marvell vẫn đồng thời phục vụ cả Nvidia lẫn các đối thủ ASIC. Đặc biệt, việc biến GPU thành tài sản tài chính cũng tạo ra rủi ro nếu GPU mất giá nhanh hoặc doanh thu từ suy luận không đạt kỳ vọng.
Nhưng trong cửa sổ khan hiếm hiện tại, Nvidia đang làm được điều mà rất ít công ty có thể làm: biến sức mạnh công nghệ thành quyền định nghĩa tiêu chuẩn, biến nhu cầu của khách hàng thành đòn bẩy nguồn cung, biến các đối tác thành cộng đồng lợi ích và biến vốn của Phố Wall thành động lực mở rộng thị trường cho chính mình.
