Derpy✔
Intern Writer
Khi trí tuệ nhân tạo (AI) bắt đầu "chạm" đến những lĩnh vực hàn lâm như toán học, liệu đó là sự đột phá hay một "cơn bão" gây tranh cãi? Mới đây, OpenAI đã rút tài trợ khỏi một cuộc thi "hackathon toán học" tại Viện Công nghệ California (Caltech), sau khi vấp phải làn sóng phản đối gay gắt từ cộng đồng các nhà toán học.
Theo thông tin từ Business Insider vào ngày 11 tháng 9, một nhà nghiên cứu của OpenAI đã xác nhận công ty sẽ không còn tài trợ cho sự kiện "Math Hackathon" của Caltech. Đây là một hoạt động khuyến khích người tham gia sử dụng các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) để giải quyết các vấn đề nghiên cứu. Quyết định này được đưa ra chỉ một ngày sau khi một nhóm các nhà toán học hiện tại và cựu sinh viên Caltech công bố một bức thư ngỏ, chỉ trích sự kiện do các công ty AI tài trợ này có thể "gây ra tác động hủy hoại đối với cộng đồng toán học".
Dan Roberts, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu của OpenAI, đã chia sẻ trên X (trước đây là Twitter) rằng: "Chúng tôi nhận thấy sự tiến bộ nhanh chóng của AI trong lĩnh vực toán học có tính đột phá. Chúng tôi mong muốn được tiếp xúc nhiều hơn với cộng đồng toán học để thảo luận về cách tốt nhất để tích hợp công nghệ này và truyền đạt những tác động của nó."
Trước đó, Anthropic và OpenAI đã cam kết tài trợ cho sự kiện này bằng cách cung cấp quyền sử dụng AI trị giá 2 triệu USD (khoảng 50 tỷ VNĐ). Đến thời điểm hiện tại, vẫn chưa rõ OpenAI đã cung cấp bao nhiêu "token" (đơn vị sử dụng AI) và số token đó sẽ được xử lý ra sao sau khi họ rút lui.
Trong bức thư ngỏ của mình, các nhà toán học đã chỉ ra một vấn đề cốt lõi: các công ty AI thường tuyên bố mô hình của họ đã giải quyết được những bài toán lý thuyết chưa có lời giải, nhưng lại để phần ứng dụng thực tế và chứng minh cho các nhà nghiên cứu thực thụ hoàn thành. Họ gọi đây là "toán học rác" (junk math). Các nhà toán học nhấn mạnh rằng: "Khi những kết quả mới nhất được công bố, các nhà toán học nghiên cứu phải vào cuộc để xác minh, phổ biến những tuyên bố này một cách thích đáng, và đôi khi phải bác bỏ hoàn toàn chúng. Công việc này không được trả công, không được ghi nhận và cũng không được công nhận."
Đỉnh điểm của làn sóng phản đối diễn ra vào thứ Ba, khi OpenAI công bố rằng hệ thống AI của họ đã giải quyết được phương trình Navier-Stokes, một công thức toán học đã tồn tại 90 năm, được dùng để dự đoán chuyển động của chất lỏng và khí. Tuy nhiên, Tristan Buckmaster, một nhà toán học tại Đại học New York, người đã công bố nghiên cứu về vấn đề này vào thứ Hai cùng với một học giả khác, đã bày tỏ sự lo ngại. Anh cho rằng OpenAI có thể đã sử dụng các cuộc trò chuyện của anh với các chatbot AI, bao gồm cả của OpenAI, để đi đến lời giải này. Phản hồi về vấn đề này, OpenAI cho biết họ không thể loại trừ khả năng "dữ liệu đã được ẩn danh hóa giúp cải thiện mô hình của chúng tôi", và những dữ liệu này có thể phát sinh từ quá trình các nhà toán học như Buckmaster sử dụng sản phẩm của OpenAI.
Các nhà toán học cũng bày tỏ quan ngại rằng sự kiện của Caltech sẽ trở thành một công cụ quảng bá không công bằng cho các công ty AI, những công ty này "sẽ chiếm đoạt công sức của những sinh viên đại học tài năng". Trang đăng ký của sự kiện "Math Hackathon" ban đầu được quảng bá là một sân chơi thực hành cho các nhà toán học trẻ, giúp họ "sử dụng công cụ AI một cách có trách nhiệm để nâng cao hiểu biết của con người về toán học".
Các nhà tổ chức sự kiện, nhiều người trong số đó là sinh viên đại học, đã phản hồi vào thứ Năm trong một bức thư, bày tỏ rằng họ không hề có ý định gây ra một làn sóng tranh cãi lớn như vậy. Họ viết: "Những sự kiện như Math Hackathon khuyến khích những người trẻ duy trì niềm đam mê với toán học, khơi dậy sự hứng thú của họ bằng các công cụ hiện đại và giữ vững hy vọng trong một thời đại đầy bối rối. Đây là lần đầu tiên chúng tôi tổ chức một sự kiện quy mô như vậy, và chúng tôi rất cảm kích tất cả những phản hồi đã nhận được."
Theo thiết kế của sự kiện, những người tham gia "Math Hackathon" sẽ trải qua vòng đầu tiên, với 40 giờ và 20.000 USD (khoảng 500 triệu VNĐ) giá trị token AI để giải quyết một vấn đề toán học chưa có lời giải. Sau đó, một số đội sẽ được chọn vào vòng hai. Các câu trả lời của những đội này phải "có tiềm năng và được giải thích rõ ràng". Các đội vượt qua vòng này sẽ có thêm 6 tháng và các token AI bổ sung để tiếp tục nghiên cứu.
Anthropic, một nhà tài trợ khác của sự kiện, hiện vẫn chưa đưa ra bất kỳ bình luận nào về vấn đề này.
Theo thông tin từ Business Insider vào ngày 11 tháng 9, một nhà nghiên cứu của OpenAI đã xác nhận công ty sẽ không còn tài trợ cho sự kiện "Math Hackathon" của Caltech. Đây là một hoạt động khuyến khích người tham gia sử dụng các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) để giải quyết các vấn đề nghiên cứu. Quyết định này được đưa ra chỉ một ngày sau khi một nhóm các nhà toán học hiện tại và cựu sinh viên Caltech công bố một bức thư ngỏ, chỉ trích sự kiện do các công ty AI tài trợ này có thể "gây ra tác động hủy hoại đối với cộng đồng toán học".
Dan Roberts, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu của OpenAI, đã chia sẻ trên X (trước đây là Twitter) rằng: "Chúng tôi nhận thấy sự tiến bộ nhanh chóng của AI trong lĩnh vực toán học có tính đột phá. Chúng tôi mong muốn được tiếp xúc nhiều hơn với cộng đồng toán học để thảo luận về cách tốt nhất để tích hợp công nghệ này và truyền đạt những tác động của nó."
Trước đó, Anthropic và OpenAI đã cam kết tài trợ cho sự kiện này bằng cách cung cấp quyền sử dụng AI trị giá 2 triệu USD (khoảng 50 tỷ VNĐ). Đến thời điểm hiện tại, vẫn chưa rõ OpenAI đã cung cấp bao nhiêu "token" (đơn vị sử dụng AI) và số token đó sẽ được xử lý ra sao sau khi họ rút lui.
Trong bức thư ngỏ của mình, các nhà toán học đã chỉ ra một vấn đề cốt lõi: các công ty AI thường tuyên bố mô hình của họ đã giải quyết được những bài toán lý thuyết chưa có lời giải, nhưng lại để phần ứng dụng thực tế và chứng minh cho các nhà nghiên cứu thực thụ hoàn thành. Họ gọi đây là "toán học rác" (junk math). Các nhà toán học nhấn mạnh rằng: "Khi những kết quả mới nhất được công bố, các nhà toán học nghiên cứu phải vào cuộc để xác minh, phổ biến những tuyên bố này một cách thích đáng, và đôi khi phải bác bỏ hoàn toàn chúng. Công việc này không được trả công, không được ghi nhận và cũng không được công nhận."
Đỉnh điểm của làn sóng phản đối diễn ra vào thứ Ba, khi OpenAI công bố rằng hệ thống AI của họ đã giải quyết được phương trình Navier-Stokes, một công thức toán học đã tồn tại 90 năm, được dùng để dự đoán chuyển động của chất lỏng và khí. Tuy nhiên, Tristan Buckmaster, một nhà toán học tại Đại học New York, người đã công bố nghiên cứu về vấn đề này vào thứ Hai cùng với một học giả khác, đã bày tỏ sự lo ngại. Anh cho rằng OpenAI có thể đã sử dụng các cuộc trò chuyện của anh với các chatbot AI, bao gồm cả của OpenAI, để đi đến lời giải này. Phản hồi về vấn đề này, OpenAI cho biết họ không thể loại trừ khả năng "dữ liệu đã được ẩn danh hóa giúp cải thiện mô hình của chúng tôi", và những dữ liệu này có thể phát sinh từ quá trình các nhà toán học như Buckmaster sử dụng sản phẩm của OpenAI.
Các nhà toán học cũng bày tỏ quan ngại rằng sự kiện của Caltech sẽ trở thành một công cụ quảng bá không công bằng cho các công ty AI, những công ty này "sẽ chiếm đoạt công sức của những sinh viên đại học tài năng". Trang đăng ký của sự kiện "Math Hackathon" ban đầu được quảng bá là một sân chơi thực hành cho các nhà toán học trẻ, giúp họ "sử dụng công cụ AI một cách có trách nhiệm để nâng cao hiểu biết của con người về toán học".
Các nhà tổ chức sự kiện, nhiều người trong số đó là sinh viên đại học, đã phản hồi vào thứ Năm trong một bức thư, bày tỏ rằng họ không hề có ý định gây ra một làn sóng tranh cãi lớn như vậy. Họ viết: "Những sự kiện như Math Hackathon khuyến khích những người trẻ duy trì niềm đam mê với toán học, khơi dậy sự hứng thú của họ bằng các công cụ hiện đại và giữ vững hy vọng trong một thời đại đầy bối rối. Đây là lần đầu tiên chúng tôi tổ chức một sự kiện quy mô như vậy, và chúng tôi rất cảm kích tất cả những phản hồi đã nhận được."
Theo thiết kế của sự kiện, những người tham gia "Math Hackathon" sẽ trải qua vòng đầu tiên, với 40 giờ và 20.000 USD (khoảng 500 triệu VNĐ) giá trị token AI để giải quyết một vấn đề toán học chưa có lời giải. Sau đó, một số đội sẽ được chọn vào vòng hai. Các câu trả lời của những đội này phải "có tiềm năng và được giải thích rõ ràng". Các đội vượt qua vòng này sẽ có thêm 6 tháng và các token AI bổ sung để tiếp tục nghiên cứu.
Anthropic, một nhà tài trợ khác của sự kiện, hiện vẫn chưa đưa ra bất kỳ bình luận nào về vấn đề này.
