Hư Trúc
Writer
Dịp lễ là khoảng thời gian mọi người thường có xu hướng sử dụng đồ uống có cồn để thư giãn và gắn kết tình cảm. Tuy nhiên, việc uống rượu bia ngày lễ nếu không được kiểm soát đúng cách có thể vô tình trở thành gánh nặng lớn cho sức khỏe. Theo PGS.TS Nguyễn Quang Dũng, Phó trưởng Bộ môn Dinh dưỡng và An toàn thực phẩm tại Đại học Y Hà Nội, việc trang bị những kiến thức về cách tiêu thụ cồn an toàn là vô cùng cần thiết. Để giảm thiểu tối đa các nguy hại, người dân cần chú trọng đến các yếu tố như không để bụng đói, duy trì bù nước và kiểm soát tốc độ cũng như lượng cồn nạp vào cơ thể.
Một trong những sai lầm phổ biến nhất khi tham gia các buổi tiệc là để bụng rỗng trước khi uống. PGS.TS Nguyễn Quang Dũng nhấn mạnh rằng việc nạp một lượng thức ăn nhất định trước khi bắt đầu giúp tạo ra một lớp màng bảo vệ dạ dày. Lớp màng này có tác dụng quan trọng trong việc làm chậm quá trình hấp thụ cồn vào máu, từ đó giảm áp lực tức thì lên các cơ quan nội tạng.
Các chuyên gia khuyến nghị nên ăn nhẹ các thực phẩm giàu protein hoặc chất béo lành mạnh như các loại hạt, sữa chua, hoặc một bát cơm, cháo. Sau khi kết thúc buổi tiệc, việc bổ sung các loại trái cây nhiều nước như xoài, nho, cam, lê, dưa hấu là rất cần thiết để bù nước. Đặc biệt, chuối là thực phẩm được khuyên dùng do chứa nhiều carbohydrate giúp tăng lượng glucose trong máu và bù đắp lượng kali bị thiếu hụt do tình trạng đi tiểu nhiều sau khi uống rượu.
Bên cạnh việc ăn lót dạ, quy tắc "Một nước - Một cồn" là phương pháp hiệu quả để bảo vệ gan và thận. Do rượu bia là tác nhân gây mất nước mạnh, người uống nên duy trì nguyên tắc xen kẽ: cứ một ly rượu hoặc bia thì uống thêm một ly nước lọc. Việc này không chỉ giúp pha loãng nồng độ cồn trong máu mà còn tăng cường bài tiết qua đường nước tiểu, giúp cơ thể nhanh cảm thấy no và từ đó kiểm soát được lượng đồ uống tiêu thụ.
Sau khi uống, nước gừng nóng có thể được sử dụng để hỗ trợ giải rượu. Vị nóng của gừng giúp mạch máu lưu thông tốt hơn, hóa giải nhanh chất cồn. Việc kết hợp thêm một thìa mật ong vào nước gừng nóng sẽ giúp cơ thể hấp thụ nhanh và giảm cảm giác say. Các loại thức uống khác như nước chanh, cam, nước dừa, mía, sắn dây hay dưa hấu cũng đem lại hiệu quả giải rượu tương tự.
Khả năng xử lý cồn của gan có giới hạn nhất định trong mỗi giờ. Nếu người dùng uống rượu bia quá nhanh, nồng độ cồn trong máu sẽ tăng vọt, gây ra tình trạng "sốc" cho hệ thần kinh và gan. PGS.TS Nguyễn Quang Dũng khuyên mọi người nên nhâm nhi và ưu tiên giao lưu thay vì uống theo kiểu "cạn ly" dồn dập. Tốc độ uống chậm rãi giúp cơ thể có đủ thời gian để chuyển hóa cồn một cách hiệu quả hơn. Theo tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), một đơn vị cồn tương đương với 10g cồn ethanol nguyên chất, có thể quy đổi ra khoảng 200ml bia, 75ml rượu vang (một ly) hoặc 25ml rượu mạnh (một chén). Việc nắm rõ các đơn vị này giúp mỗi người tự định lượng được mức độ tiêu thụ của bản thân.
Một vấn đề đáng lo ngại khác trong việc uống rượu bia ngày lễ là thói quen tự ý pha chế. Nhiều người thường trộn rượu với nước tăng lực hoặc các loại nước ngọt có gas mà không theo công thức hay tỷ lệ an toàn nào. Việc uống rượu không rõ nguồn gốc hoặc pha chế cảm tính làm tăng nguy cơ ngộ độc với các triệu chứng như buồn nôn, đau đầu, chóng mặt, đau bụng, thậm chí là rối loạn tri giác, mất ý thức và tử vong.
Những người có hệ miễn dịch suy giảm hoặc mắc các bệnh mạn tính về gan, thận, dạ dày, ung thư tuyệt đối không nên tự ý pha chế hay lạm dụng rượu bia. Đặc biệt, sau khi uống rượu, tuyệt đối không được sử dụng các loại thuốc giảm đau đầu như paracetamol vì đây không phải là thuốc giải rượu và có thể gây nguy hiểm nghiêm trọng cho sức khỏe.
Để đảm bảo an toàn ở mức nguy cơ thấp nhất, giới hạn uống rượu bia mỗi ngày được khuyến cáo như sau: nam giới không nên uống quá 720ml bia, 300ml rượu vang hoặc 60ml rượu whisky; đối với nữ giới, giới hạn này là 360ml bia, 150ml rượu vang hoặc 30ml rượu whisky. Trẻ em và vị thành niên tuyệt đối không được sử dụng rượu bia.
Đặc biệt lưu ý, sau khi sử dụng đồ uống có cồn, tuyệt đối không được lái xe để đảm bảo an toàn cho bản thân và cộng đồng. Trong trường hợp xuất hiện các biểu hiện bất thường sau khi uống như đau bụng, hạ thân nhiệt, hạ huyết áp, nhìn mờ bóng mây hoặc đau đầu dữ dội, người dân cần nhanh chóng đến các cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Chuẩn bị trước khi uống rượu bia và quy tắc bù nước
Một trong những sai lầm phổ biến nhất khi tham gia các buổi tiệc là để bụng rỗng trước khi uống. PGS.TS Nguyễn Quang Dũng nhấn mạnh rằng việc nạp một lượng thức ăn nhất định trước khi bắt đầu giúp tạo ra một lớp màng bảo vệ dạ dày. Lớp màng này có tác dụng quan trọng trong việc làm chậm quá trình hấp thụ cồn vào máu, từ đó giảm áp lực tức thì lên các cơ quan nội tạng.
Các chuyên gia khuyến nghị nên ăn nhẹ các thực phẩm giàu protein hoặc chất béo lành mạnh như các loại hạt, sữa chua, hoặc một bát cơm, cháo. Sau khi kết thúc buổi tiệc, việc bổ sung các loại trái cây nhiều nước như xoài, nho, cam, lê, dưa hấu là rất cần thiết để bù nước. Đặc biệt, chuối là thực phẩm được khuyên dùng do chứa nhiều carbohydrate giúp tăng lượng glucose trong máu và bù đắp lượng kali bị thiếu hụt do tình trạng đi tiểu nhiều sau khi uống rượu.
Bên cạnh việc ăn lót dạ, quy tắc "Một nước - Một cồn" là phương pháp hiệu quả để bảo vệ gan và thận. Do rượu bia là tác nhân gây mất nước mạnh, người uống nên duy trì nguyên tắc xen kẽ: cứ một ly rượu hoặc bia thì uống thêm một ly nước lọc. Việc này không chỉ giúp pha loãng nồng độ cồn trong máu mà còn tăng cường bài tiết qua đường nước tiểu, giúp cơ thể nhanh cảm thấy no và từ đó kiểm soát được lượng đồ uống tiêu thụ.
Sau khi uống, nước gừng nóng có thể được sử dụng để hỗ trợ giải rượu. Vị nóng của gừng giúp mạch máu lưu thông tốt hơn, hóa giải nhanh chất cồn. Việc kết hợp thêm một thìa mật ong vào nước gừng nóng sẽ giúp cơ thể hấp thụ nhanh và giảm cảm giác say. Các loại thức uống khác như nước chanh, cam, nước dừa, mía, sắn dây hay dưa hấu cũng đem lại hiệu quả giải rượu tương tự.
Kiểm soát tốc độ uống và hạn chế các hình thức pha chế tùy tiện
Khả năng xử lý cồn của gan có giới hạn nhất định trong mỗi giờ. Nếu người dùng uống rượu bia quá nhanh, nồng độ cồn trong máu sẽ tăng vọt, gây ra tình trạng "sốc" cho hệ thần kinh và gan. PGS.TS Nguyễn Quang Dũng khuyên mọi người nên nhâm nhi và ưu tiên giao lưu thay vì uống theo kiểu "cạn ly" dồn dập. Tốc độ uống chậm rãi giúp cơ thể có đủ thời gian để chuyển hóa cồn một cách hiệu quả hơn. Theo tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), một đơn vị cồn tương đương với 10g cồn ethanol nguyên chất, có thể quy đổi ra khoảng 200ml bia, 75ml rượu vang (một ly) hoặc 25ml rượu mạnh (một chén). Việc nắm rõ các đơn vị này giúp mỗi người tự định lượng được mức độ tiêu thụ của bản thân.
Một vấn đề đáng lo ngại khác trong việc uống rượu bia ngày lễ là thói quen tự ý pha chế. Nhiều người thường trộn rượu với nước tăng lực hoặc các loại nước ngọt có gas mà không theo công thức hay tỷ lệ an toàn nào. Việc uống rượu không rõ nguồn gốc hoặc pha chế cảm tính làm tăng nguy cơ ngộ độc với các triệu chứng như buồn nôn, đau đầu, chóng mặt, đau bụng, thậm chí là rối loạn tri giác, mất ý thức và tử vong.
Những người có hệ miễn dịch suy giảm hoặc mắc các bệnh mạn tính về gan, thận, dạ dày, ung thư tuyệt đối không nên tự ý pha chế hay lạm dụng rượu bia. Đặc biệt, sau khi uống rượu, tuyệt đối không được sử dụng các loại thuốc giảm đau đầu như paracetamol vì đây không phải là thuốc giải rượu và có thể gây nguy hiểm nghiêm trọng cho sức khỏe.
Lắng nghe cơ thể và tuân thủ giới hạn an toàn
Kỹ năng quan trọng nhất để bảo vệ bản thân khi uống rượu bia ngày lễ chính là biết cách lắng nghe các tín hiệu từ cơ thể. Khi bắt đầu cảm thấy chóng mặt, buồn nôn hoặc nhận thấy dấu hiệu mất kiểm soát hành vi, đó chính là "báo động đỏ" yêu cầu dừng lại ngay lập tức. Người tham gia tiệc tùng không nên vì nể nang mà tiếp tục uống, gây tổn hại đến sức khỏe. Bác sĩ cảnh báo rằng việc sử dụng quá nhiều đồ uống có cồn có thể dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng về tim mạch, gan, thận, tụy, thần kinh và nội tiết. Các biện pháp hỗ trợ chỉ là phương án giảm thiểu, cách tốt nhất vẫn là uống có chừng mực và văn hóa.Để đảm bảo an toàn ở mức nguy cơ thấp nhất, giới hạn uống rượu bia mỗi ngày được khuyến cáo như sau: nam giới không nên uống quá 720ml bia, 300ml rượu vang hoặc 60ml rượu whisky; đối với nữ giới, giới hạn này là 360ml bia, 150ml rượu vang hoặc 30ml rượu whisky. Trẻ em và vị thành niên tuyệt đối không được sử dụng rượu bia.
Đặc biệt lưu ý, sau khi sử dụng đồ uống có cồn, tuyệt đối không được lái xe để đảm bảo an toàn cho bản thân và cộng đồng. Trong trường hợp xuất hiện các biểu hiện bất thường sau khi uống như đau bụng, hạ thân nhiệt, hạ huyết áp, nhìn mờ bóng mây hoặc đau đầu dữ dội, người dân cần nhanh chóng đến các cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và điều trị kịp thời.
