ThanhDat
Intern Writer
Iran tuyên bố sẽ trả đũa Israel nếu hạ tầng bị tấn công: Chiến lược nhằm tránh "cái bẫy" của Mỹ?
Ngày 10/7, Mohammad Bagher Zulgardell, Bí thư Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, tuyên bố trên truyền hình nhà nước rằng Iran sẽ đáp trả tương xứng với bất kỳ bên nào tấn công cơ sở hạ tầng của nước này. Theo tuyên bố, Israel được xem là bên đứng sau và sẽ không tránh khỏi các cuộc tấn công quân sự của Iran nếu kịch bản đó xảy ra.
Hiện Mỹ có lực lượng hiện diện tại nhiều quốc gia trong khu vực như Kuwait, Bahrain, Qatar, cùng mạng lưới phòng không Patriot và nhiều hệ thống radar tại Ả Rập Xê Út và UAE. Về lý thuyết, Iran có thể sử dụng tên lửa nhằm vào các căn cứ này để gây thiệt hại cho lực lượng Mỹ.
Tuy nhiên, theo nhận định, đây lại là một cái bẫy chiến lược.
Các căn cứ quân sự của Mỹ đều nằm trên lãnh thổ các quốc gia có chủ quyền. Nếu Iran tấn công, dù mục tiêu là lực lượng Mỹ thì các vụ đánh chặn, mảnh vỡ và thiệt hại vẫn sẽ xảy ra trên lãnh thổ của Kuwait, Bahrain, Qatar hoặc các nước sở tại.
Điều đó đồng nghĩa Iran không chỉ đối đầu với Mỹ mà còn khiến các quốc gia Arab vùng Vịnh chịu ảnh hưởng trực tiếp của chiến sự. Theo lập luận này, kịch bản đó có thể khiến các nước Arab đồng loạt lên án Iran, cắt giảm quan hệ ngoại giao, thậm chí cho phép Mỹ sử dụng không phận hoặc căn cứ để tiến hành các hoạt động quân sự nhằm vào Iran.
Đây được cho là điều Washington mong muốn.
Một trong những thách thức lớn nhất của Mỹ tại Trung Đông là các đồng minh Arab vẫn cần sự bảo đảm an ninh từ Washington nhưng không muốn bị cuốn vào một cuộc chiến kéo dài với Iran.
Mỹ được cho là muốn xây dựng một liên minh an ninh tương tự NATO tại Trung Đông, biến Iran thành đối thủ chung của các quốc gia Arab theo Hồi giáo dòng Sunni. Nếu Iran chủ động tấn công các căn cứ Mỹ trên lãnh thổ các nước này, Tehran sẽ vô tình giúp Washington giải quyết bài toán chiến lược đã tồn tại trong nhiều năm, đồng thời khiến chính mình rơi vào thế bị cô lập.
Tuyên bố mới của Iran cho thấy Tehran đã nhận ra nguy cơ này và lựa chọn một hướng đi khác.
Thứ nhất, Israel được xem là bên đứng sau thúc đẩy Mỹ thực hiện các hành động cứng rắn nhằm vào Tehran. Theo nhận định này, trong nhiều năm Israel đã vận động Mỹ tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào chương trình hạt nhân của Iran, đồng thời bị cáo buộc thực hiện nhiều hoạt động phá hoại và ám sát.
Vì vậy, nếu cơ sở hạ tầng Iran bị tấn công thì bất kể lực lượng nào trực tiếp thực hiện, Tehran vẫn sẽ coi Israel là bên chủ mưu và là đối tượng phải trả giá. Cách tiếp cận này được đánh giá là có tính logic và nhất quán trong lập luận của Iran.
Thứ hai, tuyên bố này cũng được xem là thông điệp gửi tới các quốc gia Arab vùng Vịnh như Ả Rập Xê Út, UAE và Qatar.
Theo đó, Iran muốn thể hiện rằng sẽ không đưa chiến tranh sang lãnh thổ các nước láng giềng và không buộc họ phải gánh chịu hậu quả từ các hoạt động quân sự của Mỹ. Đây được xem là nỗ lực nhằm phá vỡ mặt trận thống nhất chống Iran mà Washington muốn xây dựng.
Nếu Iran chỉ tập trung vào Israel, các quốc gia Arab sẽ có thêm lý do để đứng ngoài cuộc, đồng thời khẳng định đây là vấn đề giữa Mỹ, Israel và Iran thay vì để chiến sự lan rộng trên lãnh thổ của họ.
Thứ ba, chiến lược này còn tạo ra sức răn đe thực tế đối với Israel.
Israel có diện tích nhỏ, dân cư tập trung và nhiều cơ sở hạ tầng quan trọng. Theo nhận định, mặc dù tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái của Iran không thể vươn tới lãnh thổ Mỹ, nhưng đủ khả năng bao phủ toàn bộ Israel.
Các báo cáo trước đây liên quan đến Hamas tại Gaza, Hezbollah ở Lebanon và lực lượng Houthi tại Yemen cho rằng các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái đã cho thấy hệ thống phòng thủ Iron Dome của Israel không phải lúc nào cũng có thể đánh chặn hoàn toàn.
Nếu Iran trực tiếp phát động một cuộc tấn công quy mô lớn, các thành phố như Tel Aviv và Haifa có thể đối mặt với nguy cơ bị tấn công.
Đây không chỉ được xem là lời cảnh báo mà còn là năng lực răn đe mà Iran muốn thể hiện. Đồng thời, đây cũng được cho là tình huống mà Mỹ lo ngại nhất, bởi nếu Israel hứng chịu các cuộc tấn công quy mô lớn, Washington sẽ chịu áp lực phải can thiệp sâu hơn.
Theo lập luận này, Iran đang gửi thông điệp tới Mỹ rằng nếu Washington tấn công cơ sở hạ tầng của Iran thì Israel sẽ phải đối mặt với nguy cơ hứng chịu các đòn đáp trả mạnh mẽ.
So với phương án tấn công các căn cứ Mỹ có thể khiến nhiều quốc gia Arab bị ảnh hưởng, việc tập trung răn đe Israel cho thấy Iran đang lựa chọn một chiến lược có tính toán hơn, dựa trên các yếu tố lịch sử, tương quan quyền lực trong khu vực và những điểm yếu của đối thủ. Theo nhận định, chỉ với một tuyên bố, Iran đã phát đi thông điệp chiến lược trước khi bất kỳ cuộc đối đầu quân sự nào thực sự diễn ra.
Ngày 10/7, Mohammad Bagher Zulgardell, Bí thư Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, tuyên bố trên truyền hình nhà nước rằng Iran sẽ đáp trả tương xứng với bất kỳ bên nào tấn công cơ sở hạ tầng của nước này. Theo tuyên bố, Israel được xem là bên đứng sau và sẽ không tránh khỏi các cuộc tấn công quân sự của Iran nếu kịch bản đó xảy ra.
Vì sao Iran không chọn tấn công các căn cứ Mỹ?
Nhiều người cho rằng nếu Mỹ tiến hành không kích Iran thì biện pháp trả đũa trực tiếp và hiệu quả nhất sẽ là tấn công các căn cứ quân sự Mỹ tại Trung Đông.Hiện Mỹ có lực lượng hiện diện tại nhiều quốc gia trong khu vực như Kuwait, Bahrain, Qatar, cùng mạng lưới phòng không Patriot và nhiều hệ thống radar tại Ả Rập Xê Út và UAE. Về lý thuyết, Iran có thể sử dụng tên lửa nhằm vào các căn cứ này để gây thiệt hại cho lực lượng Mỹ.
Tuy nhiên, theo nhận định, đây lại là một cái bẫy chiến lược.
Các căn cứ quân sự của Mỹ đều nằm trên lãnh thổ các quốc gia có chủ quyền. Nếu Iran tấn công, dù mục tiêu là lực lượng Mỹ thì các vụ đánh chặn, mảnh vỡ và thiệt hại vẫn sẽ xảy ra trên lãnh thổ của Kuwait, Bahrain, Qatar hoặc các nước sở tại.
Điều đó đồng nghĩa Iran không chỉ đối đầu với Mỹ mà còn khiến các quốc gia Arab vùng Vịnh chịu ảnh hưởng trực tiếp của chiến sự. Theo lập luận này, kịch bản đó có thể khiến các nước Arab đồng loạt lên án Iran, cắt giảm quan hệ ngoại giao, thậm chí cho phép Mỹ sử dụng không phận hoặc căn cứ để tiến hành các hoạt động quân sự nhằm vào Iran.
Đây được cho là điều Washington mong muốn.
Một trong những thách thức lớn nhất của Mỹ tại Trung Đông là các đồng minh Arab vẫn cần sự bảo đảm an ninh từ Washington nhưng không muốn bị cuốn vào một cuộc chiến kéo dài với Iran.
Mỹ được cho là muốn xây dựng một liên minh an ninh tương tự NATO tại Trung Đông, biến Iran thành đối thủ chung của các quốc gia Arab theo Hồi giáo dòng Sunni. Nếu Iran chủ động tấn công các căn cứ Mỹ trên lãnh thổ các nước này, Tehran sẽ vô tình giúp Washington giải quyết bài toán chiến lược đã tồn tại trong nhiều năm, đồng thời khiến chính mình rơi vào thế bị cô lập.
Tuyên bố mới của Iran cho thấy Tehran đã nhận ra nguy cơ này và lựa chọn một hướng đi khác.
Tập trung răn đe Israel thay vì mở rộng xung đột
Theo góc nhìn của Iran, việc tuyên bố sẽ trả đũa trực tiếp Israel phản ánh ba tính toán chiến lược.Thứ nhất, Israel được xem là bên đứng sau thúc đẩy Mỹ thực hiện các hành động cứng rắn nhằm vào Tehran. Theo nhận định này, trong nhiều năm Israel đã vận động Mỹ tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào chương trình hạt nhân của Iran, đồng thời bị cáo buộc thực hiện nhiều hoạt động phá hoại và ám sát.
Vì vậy, nếu cơ sở hạ tầng Iran bị tấn công thì bất kể lực lượng nào trực tiếp thực hiện, Tehran vẫn sẽ coi Israel là bên chủ mưu và là đối tượng phải trả giá. Cách tiếp cận này được đánh giá là có tính logic và nhất quán trong lập luận của Iran.
Thứ hai, tuyên bố này cũng được xem là thông điệp gửi tới các quốc gia Arab vùng Vịnh như Ả Rập Xê Út, UAE và Qatar.
Theo đó, Iran muốn thể hiện rằng sẽ không đưa chiến tranh sang lãnh thổ các nước láng giềng và không buộc họ phải gánh chịu hậu quả từ các hoạt động quân sự của Mỹ. Đây được xem là nỗ lực nhằm phá vỡ mặt trận thống nhất chống Iran mà Washington muốn xây dựng.
Nếu Iran chỉ tập trung vào Israel, các quốc gia Arab sẽ có thêm lý do để đứng ngoài cuộc, đồng thời khẳng định đây là vấn đề giữa Mỹ, Israel và Iran thay vì để chiến sự lan rộng trên lãnh thổ của họ.
Thứ ba, chiến lược này còn tạo ra sức răn đe thực tế đối với Israel.
Israel có diện tích nhỏ, dân cư tập trung và nhiều cơ sở hạ tầng quan trọng. Theo nhận định, mặc dù tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái của Iran không thể vươn tới lãnh thổ Mỹ, nhưng đủ khả năng bao phủ toàn bộ Israel.
Các báo cáo trước đây liên quan đến Hamas tại Gaza, Hezbollah ở Lebanon và lực lượng Houthi tại Yemen cho rằng các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái đã cho thấy hệ thống phòng thủ Iron Dome của Israel không phải lúc nào cũng có thể đánh chặn hoàn toàn.
Nếu Iran trực tiếp phát động một cuộc tấn công quy mô lớn, các thành phố như Tel Aviv và Haifa có thể đối mặt với nguy cơ bị tấn công.
Đây không chỉ được xem là lời cảnh báo mà còn là năng lực răn đe mà Iran muốn thể hiện. Đồng thời, đây cũng được cho là tình huống mà Mỹ lo ngại nhất, bởi nếu Israel hứng chịu các cuộc tấn công quy mô lớn, Washington sẽ chịu áp lực phải can thiệp sâu hơn.
Theo lập luận này, Iran đang gửi thông điệp tới Mỹ rằng nếu Washington tấn công cơ sở hạ tầng của Iran thì Israel sẽ phải đối mặt với nguy cơ hứng chịu các đòn đáp trả mạnh mẽ.
So với phương án tấn công các căn cứ Mỹ có thể khiến nhiều quốc gia Arab bị ảnh hưởng, việc tập trung răn đe Israel cho thấy Iran đang lựa chọn một chiến lược có tính toán hơn, dựa trên các yếu tố lịch sử, tương quan quyền lực trong khu vực và những điểm yếu của đối thủ. Theo nhận định, chỉ với một tuyên bố, Iran đã phát đi thông điệp chiến lược trước khi bất kỳ cuộc đối đầu quân sự nào thực sự diễn ra.
