The Storm Riders✔
Writer
Từng là cứu cánh kinh tế cho game thủ và dân ráp máy ngân sách eo hẹp, chuẩn RAM DDR4 giờ đây lại quay ngoắt biến thành mặt hàng xa xỉ khi mức giá nhảy vọt gấp 8,6 lần so với một thập kỷ trước, thậm chí đắt hơn cả thế hệ DDR5 đời mới.
Cứ ngỡ đồ công nghệ càng cũ sẽ càng rẻ, nhưng thị trường bộ nhớ đang chứng minh điều hoàn toàn ngược lại. Một con chip DRAM DDR4 8Gb tiêu chuẩn vừa cán mốc giá hợp đồng trung bình 25 USD sau khi tăng thêm 4,17% trong tháng 8. Đây là con số kỷ lục trong lịch sử, đồng thời đắt gấp khoảng 8,6 lần so với thời điểm giữa năm 2016.
Chuỗi leo thang này thực tế đã âm thầm diễn ra trong suốt gần một năm qua, với chu kỳ tăng giá liên tiếp suốt 11 tháng kéo dài từ tháng 4/2025 đến tháng 2/2026 trước khi bật tăng trở lại vào tháng 4 vừa qua. Cú bứt tốc này tạo nên một cảnh tượng trớ trêu bậc nhất giới phần cứng: người mua DDR4 ở một số thời điểm phải trả số tiền cao hơn hẳn so với việc sắm RAM DDR5 thế hệ mới. Hiện tượng đảo ngược giá giữa hai thế hệ linh kiện là điều cực kỳ hiếm thấy trên thị trường máy tính.
Vấn đề cốt lõi là việc gia công HBM ngốn diện tích tấm wafer bán dẫn lớn hơn rất nhiều so với DRAM truyền thống. Đứng trước miếng bánh béo bở từ máy chủ AI, các nhà sản xuất bộ nhớ đồng loạt dồn toàn bộ năng lực sản xuất giới hạn vào HBM và DRAM cho máy chủ. Dây chuyền dành cho DRAM phổ thông bị thu hẹp đáng kể, và những chuẩn bộ nhớ đời cũ như DDR4 đương nhiên là đối tượng bị cắt giảm sản lượng mạnh tay nhất.
Cú sốc giá này đánh thẳng vào túi tiền của cộng đồng người dùng thực dụng. Trong suốt thời gian dài, DDR4 đóng vai trò như chiếc phao cứu sinh giúp việc ráp PC giữ được mức chi phí hợp lý. Các hãng bo mạch chủ thậm chí vẫn liên tục tung ra sản phẩm mới cho nền tảng Intel LGA 1700 và AMD AM4, tạo điều kiện cho người dùng gắn bó với những con chip quốc dân như Ryzen 5000 series hay Intel Core thế hệ 14 mà không cần tốn thêm tiền đổi sang hệ sinh thái DDR5 đắt đỏ. Giờ đây, lợi thế tiết kiệm đó đang dần biến mất.
Dự báo mức tăng giá hợp đồng DRAM cho PC trong quý 3 đã phải điều chỉnh tăng vọt lên mức 18–23%, vượt xa mức ước tính 15–20% trước đó. Cá biệt, một số nhà cung ứng còn tăng giá tới 23–28% ngay trong các thỏa thuận hợp đồng vào tháng 8.
Cảm nhận được áp lực thiếu hụt còn kéo dài, các nhà sản xuất máy tính đang ráo riết gom hàng từ sớm nhằm tích lũy lượng tồn kho đủ dùng cho hơn 10 tuần. Nỗi sợ hãi nguồn cung tiếp tục bị siết chặt vào giai đoạn cuối năm và kéo dài sang tận năm 2027 đang buộc toàn bộ chuỗi cung ứng phải chấp nhận mức giá ngất ngưởng, dù biết rõ nhu cầu mua sắm thiết bị từ người dùng vẫn chưa hề có dấu hiệu khởi sắc.
Cứ ngỡ đồ công nghệ càng cũ sẽ càng rẻ, nhưng thị trường bộ nhớ đang chứng minh điều hoàn toàn ngược lại. Một con chip DRAM DDR4 8Gb tiêu chuẩn vừa cán mốc giá hợp đồng trung bình 25 USD sau khi tăng thêm 4,17% trong tháng 8. Đây là con số kỷ lục trong lịch sử, đồng thời đắt gấp khoảng 8,6 lần so với thời điểm giữa năm 2016.
Chuỗi leo thang này thực tế đã âm thầm diễn ra trong suốt gần một năm qua, với chu kỳ tăng giá liên tiếp suốt 11 tháng kéo dài từ tháng 4/2025 đến tháng 2/2026 trước khi bật tăng trở lại vào tháng 4 vừa qua. Cú bứt tốc này tạo nên một cảnh tượng trớ trêu bậc nhất giới phần cứng: người mua DDR4 ở một số thời điểm phải trả số tiền cao hơn hẳn so với việc sắm RAM DDR5 thế hệ mới. Hiện tượng đảo ngược giá giữa hai thế hệ linh kiện là điều cực kỳ hiếm thấy trên thị trường máy tính.
Cơn khát AI bóp nghẹt dây chuyền sản xuất
Thủ phạm trực tiếp đẩy DDR4 vào tình thế khan hiếm không nằm ở người dùng PC, mà bắt nguồn từ các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo. Sự bùng nổ hạ tầng AI kéo theo nhu cầu khổng lồ về bộ nhớ băng thông cao (HBM) dành cho các bộ tăng tốc tính toán.Vấn đề cốt lõi là việc gia công HBM ngốn diện tích tấm wafer bán dẫn lớn hơn rất nhiều so với DRAM truyền thống. Đứng trước miếng bánh béo bở từ máy chủ AI, các nhà sản xuất bộ nhớ đồng loạt dồn toàn bộ năng lực sản xuất giới hạn vào HBM và DRAM cho máy chủ. Dây chuyền dành cho DRAM phổ thông bị thu hẹp đáng kể, và những chuẩn bộ nhớ đời cũ như DDR4 đương nhiên là đối tượng bị cắt giảm sản lượng mạnh tay nhất.
Cú sốc giá này đánh thẳng vào túi tiền của cộng đồng người dùng thực dụng. Trong suốt thời gian dài, DDR4 đóng vai trò như chiếc phao cứu sinh giúp việc ráp PC giữ được mức chi phí hợp lý. Các hãng bo mạch chủ thậm chí vẫn liên tục tung ra sản phẩm mới cho nền tảng Intel LGA 1700 và AMD AM4, tạo điều kiện cho người dùng gắn bó với những con chip quốc dân như Ryzen 5000 series hay Intel Core thế hệ 14 mà không cần tốn thêm tiền đổi sang hệ sinh thái DDR5 đắt đỏ. Giờ đây, lợi thế tiết kiệm đó đang dần biến mất.
Sức mua PC giảm chạm đáy nhưng giá RAM vẫn bay cao
Bức tranh thị trường càng trở nên khó hiểu khi nhìn vào nhu cầu tiêu thụ thực tế của người dùng đầu cuối. Lượng máy tính xách tay xuất xưởng trên toàn cầu được dự báo sẽ giảm tới 10,5% trong năm 2026. Lực cầu từ thị trường thiết bị cá nhân rõ ràng đang rất yếu ớt, thế nhưng nó hoàn toàn bất lực trong việc hạ nhiệt giá linh kiện bộ nhớ.Dự báo mức tăng giá hợp đồng DRAM cho PC trong quý 3 đã phải điều chỉnh tăng vọt lên mức 18–23%, vượt xa mức ước tính 15–20% trước đó. Cá biệt, một số nhà cung ứng còn tăng giá tới 23–28% ngay trong các thỏa thuận hợp đồng vào tháng 8.
Cảm nhận được áp lực thiếu hụt còn kéo dài, các nhà sản xuất máy tính đang ráo riết gom hàng từ sớm nhằm tích lũy lượng tồn kho đủ dùng cho hơn 10 tuần. Nỗi sợ hãi nguồn cung tiếp tục bị siết chặt vào giai đoạn cuối năm và kéo dài sang tận năm 2027 đang buộc toàn bộ chuỗi cung ứng phải chấp nhận mức giá ngất ngưởng, dù biết rõ nhu cầu mua sắm thiết bị từ người dùng vẫn chưa hề có dấu hiệu khởi sắc.
