Kiện Getty Images vì bán ảnh của mình, nhiếp ảnh gia nhận kết đắng khi phát hiện bản quyền đã mất trắng từ lâu

[Mẫn Nhi✔]

Tự tin đâm đơn kiện Getty Images vì dám cấp phép loạt tác phẩm của mình trên mạng, một nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp vừa phải ngậm ngùi nhận phán quyết bác đơn từ tòa án, xuất phát từ chính những dòng chữ trong bản hợp đồng lao động mà ông từng ký mà không thèm đọc kỹ.

Tòa án quận tại New York vừa chính thức bác bỏ vụ kiện vi phạm bản quyền do một nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp khởi xướng nhắm vào Getty Images. Toàn bộ vụ lùm xùm bắt đầu khi tác giả này đinh ninh rằng mình là chủ sở hữu hợp pháp của những bức ảnh, nhưng thực tế pháp lý phũ phàng lại chỉ ra toàn bộ quyền tác giả đã bị chuyển giao cho bên khác từ trước.

Tự tin kéo nhau ra tòa vì nghĩ mình nắm chắc phần thắng​

Nhiếp ảnh gia này từng làm việc tự do trước khi ký hợp đồng trở thành phóng viên ảnh chính thức cho hãng thông tấn AFP. Trong suốt quãng thời gian gắn bó với hãng tin này, ông đã cung cấp hơn 40.000 bức ảnh. Đáng chú ý, ngay trong thời gian vẫn đang làm việc tại AFP, ông đã chủ động đăng ký bản quyền tại Văn phòng Bản quyền Mỹ cho 9.953 tác phẩm, bao gồm cả những tấm ảnh chụp từ thời làm việc tự do cho đến sát ngày ký hợp đồng chính thức.

Mọi chuyện trở nên căng thẳng vào năm 2023, sau khi đôi bên chấm dứt mối quan hệ lao động. Nhiếp ảnh gia phát hiện Getty Images đang bán quyền sử dụng một số bức ảnh của mình ngay trên website của họ. Tin rằng mình đang nắm bản quyền, ông gửi thông báo yêu cầu Getty Images gỡ bỏ. Tuy nhiên, phía Getty Images vẫn tiếp tục cấp phép những hình ảnh này thêm hai tháng, khiến ông quyết định đâm đơn kiện ra tòa vì cho rằng quyền sở hữu trí tuệ của mình bị xâm phạm trắng trợn.

Cú "lật kèo" từ những điều khoản chuyển nhượng bản quyền​

Trái ngược với sự tự tin của nguyên đơn, Getty Images phản pháo bằng cách yêu cầu tòa án bác đơn kiện. Nền tảng phân phối hình ảnh này lập luận rằng họ có thỏa thuận cấp phép thương mại hợp pháp với AFP để khai thác kho ảnh chung. Quan trọng hơn, bản thân nhiếp ảnh gia đã chuyển giao toàn bộ bản quyền hình ảnh cho AFP thông qua các hợp đồng lao động từng ký kết.

Tòa án nhanh chóng đứng về phía Getty Images. Hồ sơ cho thấy khi chuyển sang làm nhân viên chính thức, nhiếp ảnh gia đã ký hàng loạt hợp đồng lao động với AFP. Trong đó có điều khoản nêu rõ văn bản này đóng vai trò như một sự chuyển nhượng hoàn toàn bất kỳ và tất cả bản quyền, áp dụng cho cả những bức ảnh được chụp cho AFP trong tương lai lẫn trong quá khứ. Với việc AFP nắm trọn bản quyền và có hợp đồng hợp tác với Getty, khiếu nại của nhiếp ảnh gia hoàn toàn không có cơ sở pháp lý để đòi bồi thường.

Bài học đắt giá cho thói quen "ký bừa không đọc"​

Cố gắng xoay chuyển tình thế, người chụp ảnh đưa ra lập luận rằng hợp đồng giữa ông và hãng tin chỉ có hiệu lực chuyển nhượng tạm thời. Ông bám vào cụm từ mang tính diễn giải trong hợp đồng để cho rằng nó có giới hạn về mặt thời gian, nhưng tòa án đã thẳng thừng bác bỏ vì cách hiểu này đi ngược lại hoàn toàn với ý nghĩa văn bản thông thường.

Chưa dừng lại ở đó, vị nhiếp ảnh gia tiếp tục thanh minh rằng bản hợp đồng không nên có giá trị ràng buộc vì bản thân ông… không thực sự hiểu hết những gì mình đã ký. Ông thừa nhận chưa từng đọc từng chữ một trong các tài liệu tuyển dụng trước khi đặt bút.

Thế nhưng, lý do này càng khiến cơ hội thắng kiện của ông tan thành mây khói. Tòa án chỉ ra rằng ông đã giữ hợp đồng lao động trong tay tới tận 29 ngày trước khi đặt bút ký, bên cạnh một bản thỏa thuận lao động tương tự khác. Về nguyên tắc pháp lý, bất kỳ ai cũng phải chịu trách nhiệm đọc và hiểu hợp đồng trước khi ký kết. Do không đưa ra được bất kỳ tình huống bất khả kháng nào để miễn trừ trách nhiệm này, đơn kiện đã bị tòa gạt phăng, để lại bài học nhớ đời cho bất kỳ ai có thói quen ký nhắm mắt khi đi làm.