Mai Nhung
Writer
Ngành công nghiệp giải trí tại thị trường tỷ dân Trung Quốc đang trải qua một cuộc tái định hình sâu rộng chưa từng có. Khi các chương trình truyền hình thực tế sống còn về thần tượng bị cấm sóng từ năm 2021, một khoảng trống khổng lồ đã được tạo ra. Đến năm 2023, hình thức livestream ca hát và nhảy múa đội nhóm bùng nổ, chính thức lấp đầy khoảng trống đó và vươn lên trở thành một cỗ máy in tiền khổng lồ, nơi các ngôi sao mạng có thể đút túi tới gần 400.000 USD (hơn 10 tỷ đồng) chỉ sau một đêm tỏa sáng.
Trao quyền lực tối thượng cho khán giả
Sức hút mãnh liệt của mô hình livestream nhóm (thường gồm 5-7 vũ công) nằm ở việc phá vỡ khoảng cách giữa nghệ sĩ và người hâm mộ, trao cho khán giả quyền lực tối thượng. Theo SCMP, chỉ với vài cú chạm trên màn hình điện thoại, người xem có thể chi tiền mua quà tặng ảo hoặc bình chọn để trực tiếp quyết định bài hát nào sẽ được biểu diễn, trang phục nghệ sĩ sẽ mặc, ai được vinh danh ở lại bục trung tâm và ai sẽ phải lùi về sau.
Những con số biết nói từ cỗ máy in tiền trực tuyến
Hiệu quả kinh tế mà mô hình này mang lại là một sức hút khó cưỡng đối với giới trẻ. Lấy ví dụ điển hình là nhóm nhạc nam Joy-X trực thuộc một trong những công ty quản lý hàng đầu. Chỉ với động tác nhảy quét chân đặc trưng, nhóm đã thu hút hơn 10 tỷ lượt xem trực tuyến trên nền tảng Douyin, duy trì lượng khán giả trung bình hơn 20.000 người theo dõi mỗi phiên phát sóng. Thành viên chủ chốt của nhóm, Loubo (26 tuổi), từng là một cái tên mờ nhạt khi tham gia chương trình tuyển chọn Idol Producer và nhóm nhạc MAMA LAND, nay đã vụt sáng thành một ngôi sao mang về doanh thu khổng lồ.
Để hình dung rõ hơn về quy mô và lợi nhuận của ngành công nghiệp này, dưới đây là thống kê sơ bộ dựa trên các báo cáo thị trường mới nhất:
Tuy nhiên, đằng sau ánh hào quang và những cơn mưa tiền ảo là một lịch trình lao động khắc nghiệt. Các streamer thường phải làm việc hơn 26 ngày mỗi tháng, mỗi ngày vắt kiệt sức lực trong suốt 10 giờ đồng hồ để học các bài nhảy mới, duy trì năng lượng bùng nổ trên sóng và liên tục tương tác để nuôi dưỡng tệp "fan cứng".
Một nhóm livestream biểu diễn và ekip hùng hậu hỗ trợ theo dõi dữ liệu trực tiếp
Tham vọng xuất ngoại và rào cản văn hóa phương Tây
Chứng kiến sự trỗi dậy của "mỏ vàng" này, Charlie – một doanh nhân người Hoa tại Mỹ – đã quyết định mang mô hình livestream nhóm sang chinh phục thị trường phương Tây. Năm 2024, ông ra mắt các nhóm nhạc nữ như CalixSunset. Chỉ với khoản đầu tư ban đầu 100.000 USD, dự án đã hòa vốn vỏn vẹn sau ba tháng. Hiện tại, mỗi phiên livestream của công ty thu hút khoảng 5.000 người xem, tạo ra dòng doanh thu đều đặn 6.000 USD. Charlie nhận định thất bại của các công ty Mỹ đi trước là do họ chỉ nhảy múa đơn giản, thiếu đi sự tương tác và khả năng làm chủ nhịp điệu không khí vốn là cốt lõi của mô hình Trung Quốc.
Dù gặt hái thành công bước đầu (với một lượng lớn khán giả đến từ châu Á và châu Âu), Charlie phải đối mặt với rào cản khác biệt văn hóa sâu sắc. Nếu như khán giả Trung Quốc chuộng bộ lọc làm đẹp (filter) và hiệu ứng kéo dài chân, thì người Mỹ lại đề cao sự chân thực. Bên cạnh đó, để tránh vết xe đổ lạm dụng yếu tố gợi dục khiến các nền tảng Trung Quốc phải siết chặt quy định, Charlie yêu cầu nghệ sĩ mặc trang phục kín đáo và tập trung vào vũ đạo mạnh mẽ. Quan niệm về ranh giới công việc tại phương Tây cũng khiến các nghệ sĩ Mỹ từ chối tương tác với người hâm mộ ngoài giờ làm việc – một điều tối kỵ đối với văn hóa "nuôi fan" tại châu Á.
Nhìn về tương lai, Chang – quản lý marketing tại một công ty livestream ở Vũ Hán – khẳng định mô hình này đã tạo ra vô số cơ hội việc làm và những con đường nổi tiếng mới. Tuy nhiên, ông cũng đưa ra lời cảnh báo thực tế: Dù phim ngắn hay livestream đang thành công rực rỡ tại quê nhà nhờ thói quen thanh toán điện tử và nhịp độ tiêu thụ nội dung nhanh, việc "sao chép - dán" mô hình này sang phương Tây sẽ gặp không ít khó khăn do sự khác biệt về hành vi tiêu dùng của khán giả toàn cầu.
Trao quyền lực tối thượng cho khán giả
Sức hút mãnh liệt của mô hình livestream nhóm (thường gồm 5-7 vũ công) nằm ở việc phá vỡ khoảng cách giữa nghệ sĩ và người hâm mộ, trao cho khán giả quyền lực tối thượng. Theo SCMP, chỉ với vài cú chạm trên màn hình điện thoại, người xem có thể chi tiền mua quà tặng ảo hoặc bình chọn để trực tiếp quyết định bài hát nào sẽ được biểu diễn, trang phục nghệ sĩ sẽ mặc, ai được vinh danh ở lại bục trung tâm và ai sẽ phải lùi về sau.
Trong khi các vũ công cống hiến hết mình, người dẫn chương trình (MC) đóng vai trò như một quản trò điêu luyện, liên tục khuấy động không khí bằng cách đọc vang tên những tài khoản VIP bạo chi và gửi lời cảm ơn không ngớt. Văn hóa xếp hạng và cạnh tranh vị trí dẫn đầu (top donate) đã đánh trúng tâm lý khao khát sự chú ý của người hâm mộ, khiến họ sẵn sàng vung tiền không tiếc tay để đổi lấy sự ngưỡng mộ từ cộng đồng mạng và nụ cười của thần tượng.Những con số biết nói từ cỗ máy in tiền trực tuyến
Hiệu quả kinh tế mà mô hình này mang lại là một sức hút khó cưỡng đối với giới trẻ. Lấy ví dụ điển hình là nhóm nhạc nam Joy-X trực thuộc một trong những công ty quản lý hàng đầu. Chỉ với động tác nhảy quét chân đặc trưng, nhóm đã thu hút hơn 10 tỷ lượt xem trực tuyến trên nền tảng Douyin, duy trì lượng khán giả trung bình hơn 20.000 người theo dõi mỗi phiên phát sóng. Thành viên chủ chốt của nhóm, Loubo (26 tuổi), từng là một cái tên mờ nhạt khi tham gia chương trình tuyển chọn Idol Producer và nhóm nhạc MAMA LAND, nay đã vụt sáng thành một ngôi sao mang về doanh thu khổng lồ.
Để hình dung rõ hơn về quy mô và lợi nhuận của ngành công nghiệp này, dưới đây là thống kê sơ bộ dựa trên các báo cáo thị trường mới nhất:
| Hạng mục thống kê | Dữ liệu ghi nhận |
| Định giá toàn ngành livestream Trung Quốc | Hơn 200 tỷ nhân dân tệ (khoảng 30 tỷ USD) |
| Quy mô ngách livestream nhóm (năm 2025) | Vượt mốc 15 tỷ nhân dân tệ (khoảng 2 tỷ USD) |
| Thu nhập trung bình của Top Streamer | Lên tới 1 triệu nhân dân tệ (145.000 USD) / tháng |
| Kỷ lục cá nhân (Xuanxuan - nhóm SK Girls) | Thu về 2,7 triệu nhân dân tệ (390.000 USD) tiền quà ảo / đêm |
| Thực nhận sau khi chia hoa hồng (Xuanxuan) | Khoảng 600.000 nhân dân tệ (86.000 USD) / đêm |
Tuy nhiên, đằng sau ánh hào quang và những cơn mưa tiền ảo là một lịch trình lao động khắc nghiệt. Các streamer thường phải làm việc hơn 26 ngày mỗi tháng, mỗi ngày vắt kiệt sức lực trong suốt 10 giờ đồng hồ để học các bài nhảy mới, duy trì năng lượng bùng nổ trên sóng và liên tục tương tác để nuôi dưỡng tệp "fan cứng".
Một nhóm livestream biểu diễn và ekip hùng hậu hỗ trợ theo dõi dữ liệu trực tiếp
Tham vọng xuất ngoại và rào cản văn hóa phương Tây
Chứng kiến sự trỗi dậy của "mỏ vàng" này, Charlie – một doanh nhân người Hoa tại Mỹ – đã quyết định mang mô hình livestream nhóm sang chinh phục thị trường phương Tây. Năm 2024, ông ra mắt các nhóm nhạc nữ như CalixSunset. Chỉ với khoản đầu tư ban đầu 100.000 USD, dự án đã hòa vốn vỏn vẹn sau ba tháng. Hiện tại, mỗi phiên livestream của công ty thu hút khoảng 5.000 người xem, tạo ra dòng doanh thu đều đặn 6.000 USD. Charlie nhận định thất bại của các công ty Mỹ đi trước là do họ chỉ nhảy múa đơn giản, thiếu đi sự tương tác và khả năng làm chủ nhịp điệu không khí vốn là cốt lõi của mô hình Trung Quốc.
Dù gặt hái thành công bước đầu (với một lượng lớn khán giả đến từ châu Á và châu Âu), Charlie phải đối mặt với rào cản khác biệt văn hóa sâu sắc. Nếu như khán giả Trung Quốc chuộng bộ lọc làm đẹp (filter) và hiệu ứng kéo dài chân, thì người Mỹ lại đề cao sự chân thực. Bên cạnh đó, để tránh vết xe đổ lạm dụng yếu tố gợi dục khiến các nền tảng Trung Quốc phải siết chặt quy định, Charlie yêu cầu nghệ sĩ mặc trang phục kín đáo và tập trung vào vũ đạo mạnh mẽ. Quan niệm về ranh giới công việc tại phương Tây cũng khiến các nghệ sĩ Mỹ từ chối tương tác với người hâm mộ ngoài giờ làm việc – một điều tối kỵ đối với văn hóa "nuôi fan" tại châu Á.
Nhìn về tương lai, Chang – quản lý marketing tại một công ty livestream ở Vũ Hán – khẳng định mô hình này đã tạo ra vô số cơ hội việc làm và những con đường nổi tiếng mới. Tuy nhiên, ông cũng đưa ra lời cảnh báo thực tế: Dù phim ngắn hay livestream đang thành công rực rỡ tại quê nhà nhờ thói quen thanh toán điện tử và nhịp độ tiêu thụ nội dung nhanh, việc "sao chép - dán" mô hình này sang phương Tây sẽ gặp không ít khó khăn do sự khác biệt về hành vi tiêu dùng của khán giả toàn cầu.
