iPhone là "thủ phạm" khiến tỷ lệ sinh ở Mỹ giảm tới một nửa?

[Mẫn Nhi]

Kể từ năm 2007, tỷ lệ sinh tại Mỹ và nhiều quốc gia khác bắt đầu bước vào giai đoạn suy giảm liên tục. Thời điểm này trùng hợp một cách kỳ lạ với sự xuất hiện của chiếc iPhone đầu tiên do Apple sản xuất.

Hai nghiên cứu mới được tờ New York Times dẫn lại cho thấy mối liên hệ này có thể không đơn thuần là sự ngẫu nhiên. Sự phổ biến của điện thoại thông minh được cho là đã làm thay đổi sâu sắc thói quen sinh hoạt và giao tiếp của giới trẻ, gián tiếp tác động đến quyết định sinh con.

Hệ quả từ "thí nghiệm tự nhiên" của mạng AT&T​

Năm 2007, chiếc iPhone đầu tiên ra đời, cũng là lúc tỷ lệ sinh tại Mỹ bắt đầu sụt giảm​

Nhà kinh tế học Caitlin Myers và sinh viên Ezekiel Hooper từ trường Middlebury College đã thực hiện một nghiên cứu dựa trên một đặc điểm phân phối đặc biệt: chiếc iPhone đời đầu chỉ hoạt động trên mạng của nhà mạng AT&T tại Mỹ. Yếu tố cấu trúc này vô tình tạo ra một "thí nghiệm tự nhiên", chia các khu vực thành nhóm tiếp cận smartphone sớm (nơi có sóng AT&T mạnh) và nhóm tiếp cận muộn hơn.

Sau khi so sánh dữ liệu tỷ lệ sinh giữa hai nhóm, các nhà nghiên cứu kết luận rằng việc tiếp cận iPhone đã góp phần làm giảm tới một nửa tỷ lệ sinh tại Mỹ trong giai đoạn từ năm 2007 đến năm 2011. Xu hướng này thể hiện rõ nhất ở nhóm thanh thiếu niên và người trẻ trong độ tuổi từ 15 đến 24.

Nhóm nghiên cứu lý giải sự sụt giảm này xuất phát từ việc giới trẻ giảm bớt các hoạt động giao tiếp trực tiếp để chuyển sang không gian mạng. Bên cạnh đó, sự phổ biến của thiết bị di động giúp họ dễ dàng tiếp cận nội dung khiêu ***, đồng thời nâng cao nhận thức về các biện pháp tránh thai và phá thai.

Xu hướng toàn cầu và những tranh cãi trái chiều​

Một nghiên cứu khác do Giáo sư Hernan Moscoso Boedo tại Đại học Cincinnati và nghiên cứu sinh Nathan Hudson thực hiện cũng cho thấy kết quả tương tự trên diện rộng.

Nhóm tác giả đã phân tích dữ liệu từ Ngân hàng Thế giới tại 128 quốc gia và nhận thấy tỷ lệ sinh con ở tuổi vị thành niên giảm mạnh khi smartphone trở nên phổ biến.

Xu hướng này diễn ra đồng nhất, bất kể sự khác biệt về tôn giáo, hệ thống y tế hay điều kiện kinh tế của từng quốc gia.

Ngay tại Mỹ, các quận sở hữu mạng băng thông rộng tốc độ cao hơn và vùng phủ sóng 4G tốt cũng ghi nhận tốc độ giảm tỷ lệ sinh ở tuổi vị thành niên nhanh hơn rõ rệt.

Tuy nhiên, giả thuyết này vẫn vấp phải những ý kiến phản biện trong giới khoa học. Nhà kinh tế học Theodore Joyce từ trường Baruch College lập luận rằng tỷ lệ sinh ở tuổi vị thành niên thực tế đã có xu hướng giảm từ trước năm 2007. Do đó, dù giả thuyết về tác động của smartphone nghe có vẻ hợp lý nhưng vẫn chưa đủ bằng chứng hoàn toàn thuyết phục.

Thách thức đối với các nhà hoạch định chính sách​

Các nghiên cứu này xuất hiện trong bối cảnh chính phủ nhiều nước tại Mỹ, châu Âu và Đông Á đang phải đối mặt với những hệ lụy kinh tế lâu dài từ tình trạng già hóa và suy giảm dân số.

Nếu smartphone thực sự là một yếu tố quan trọng dẫn đến đà giảm sinh, việc tìm kiếm giải pháp ứng phó sẽ càng trở nên nan giải. Thời gian sử dụng màn hình của người dân vốn là thói quen công nghệ cá nhân, rất khó để các nhà lập pháp có thể can thiệp hay điều chỉnh hiệu quả bằng các văn bản luật pháp.

Mối liên hệ giữa sự bùng nổ của iPhone và đà suy giảm tỷ lệ sinh vẫn là một chủ đề gây tranh luận với nhiều luồng quan điểm khác nhau. Dù vậy, những số liệu thực tế đã chỉ ra rằng công nghệ di động đang tái định hình cách thế hệ trẻ tương tác, gián tiếp tạo nên những biến động nhân khẩu học mà các quốc gia phải đối mặt trong dài hạn.