Ngọc Yến
Writer
Có những cái chết chỉ là bi kịch cá nhân. Và có những cái chết trở thành một bản cáo trạng âm thầm đối với cả một hệ thống. Câu chuyện của một lập trình viên 32 tuổi ngã gục trong thang máy ở Quảng Châu cuối năm 2025 thuộc loại thứ hai.
Anh chết vì tim ngừng đập. Nhưng điều khiến hàng triệu người Trung Quốc rùng mình không phải là cái chết ấy, mà là những gì xảy ra sau đó: tài khoản công việc vẫn nhận nhiệm vụ mới, tên anh bị xóa khỏi hệ thống nội bộ, và công ty đối xử với sự ra đi của anh như một dòng log lỗi cần dọn dẹp.
Đây không chỉ là câu chuyện về một con người kiệt sức. Nó là tấm gương phản chiếu một thế hệ đang bị nghiền giữa giấc mơ trung lưu và cỗ máy hiệu suất lạnh lùng. Và điều đáng sợ nhất là rất nhiều người đọc xong nhận ra: mình đang sống trong cùng một câu chuyện, chỉ khác là chưa đến đoạn kết.
Vợ anh nghe thấy tiếng kêu lạ, chạy ra thì thấy anh co giật, tiểu không tự chủ, mất ý thức. Cô kéo anh ra khỏi thang máy, cùng hàng xóm ép tim, gọi cấp cứu. Đến khoảng 13 giờ cùng ngày, bệnh viện xác nhận anh chết lâm sàng do ngừng tim liên quan đến hội chứng Stokes Adams, một rối loạn nhịp tim hiếm nhưng thường bị kích hoạt bởi căng thẳng kéo dài.
Đây vốn chỉ là một ca đột tử. Nhưng điều khiến câu chuyện này trở thành tâm chấn xã hội nằm ở những gì xảy ra sau đó.
Trong ngày thứ Bảy đó, hệ thống công ty ghi nhận anh đăng nhập ít nhất 5 lần và đang xử lý 4 nhiệm vụ khẩn cấp. Khi rời nhà trong trạng thái mệt mỏi, anh còn dặn vợ mang theo laptop để có thể tiếp tục làm việc.
Tám tiếng sau khi bệnh viện tuyên bố anh đã chết, tài khoản WeChat của anh vẫn nhận tin nhắn công việc: có nhiệm vụ khẩn cấp sáng thứ Hai, cần sửa lại hàng lỗi.
Trong thế giới số, cái chết của anh không được nhận diện như cái chết. Hệ thống vẫn coi anh là một node đang online.
Tên anh biến mất khỏi tài liệu dự án nội bộ. Các bài viết kỹ thuật anh từng đóng góp bị gỡ khỏi hệ thống. Không có thông báo tưởng niệm, không có dòng ghi nhận chính thức nào.
Cô hỏi trong đau đớn: “Các người coi anh ấy như một con ốc vít hỏng rồi vứt đi sao?”
Chi tiết này lan truyền trên mạng xã hội Trung Quốc như một vết dầu loang. Người ta không chỉ thương một cá nhân, mà sợ hãi cách hệ thống xử lý con người như dữ liệu: hỏng thì xóa, sạch sẽ, không để lại dấu vết.
Vợ anh chỉ định mời vài đồng nghiệp thân thiết dự lễ tưởng niệm riêng tư. Nhưng hơn 50 người tự đến, nhiều người không cùng bộ phận. Họ mặc đồ đen, đứng chật phòng kính, không nói nhiều, chỉ cúi đầu. Một sự phản kháng im lặng.
Công ty từ chối đăng thông báo tưởng niệm trên hệ thống nội bộ và WeChat. Một số nhân viên được giao việc gấp để không thể tham dự. Trong bối cảnh kiểm soát thông tin chặt chẽ, việc đến dự tang lễ trở thành một hành động mang tính biểu tượng xã hội.
Nhưng trong ngành công nghệ, những triệu chứng đó bị coi là “bình thường”.
Sau khi bộ phận bị cắt giảm nhân sự, phần lớn công việc dồn lên anh. Một dây chuyền đáng lẽ cần hơn 20 người thì thiếu người, và anh trở thành điểm chịu lực chính: vừa quản lý nhóm kiểm thử, vừa xử lý khách hàng, vừa hỗ trợ kỹ thuật, vừa đi công tác, vừa họp trên đường đi làm. Có ngày làm việc liên tục từ tối hôm trước đến sáng hôm sau, có lần về nhà lúc 01 giờ sáng.
Anh được thăng chức, nhưng tăng lương phải vượt qua kỳ thi chứng chỉ nội bộ khắc nghiệt, mỗi lần chỉ tăng vài trăm đến hơn 1.000 nhân dân tệ. Thu nhập thực khoảng 19.000 nhân dân tệ (gần 72 triệu) mỗi tháng, vẫn thấp hơn thị trường hơn 10.000 nhân dân tệ.
Công ty nói về “văn hóa gia đình”, nhưng thực tế là chuyển trách nhiệm hệ thống sang vai cá nhân: nếu bạn không chịu được, bạn là người yếu, không phải hệ thống sai.
Gao Guanghui lớn lên nghèo khó, từng nhặt rác kiếm tiền, học đại học với vài trăm nhân dân tệ mỗi tháng. Anh tin rằng chăm chỉ sẽ đổi đời. Anh từng cứu một cô gái định nhảy lầu, từng khống chế trộm khi còn là sinh viên, luôn giúp đồng nghiệp và hàng xóm.
Trước khi chết, anh nói muốn nghỉ việc, trả hết nợ nhà, nghỉ một năm để câu cá, sống trong căn nhà nhỏ có sân. Anh không bao giờ nghĩ mình sẽ không kịp đến ngày đó.
Điều khiến câu chuyện này gây xôn xao không phải là một cái chết vì quá sức. Mà là việc nó phơi bày một sự thật lạnh lùng: trong một hệ thống tối ưu hóa hiệu suất đến cực đoan, con người có thể bị coi như module thay thế. Khi hỏng, chỉ cần xóa log, hệ thống vẫn chạy.
Đây không chỉ là bi kịch của Gao Guanghui. Nó là tấm gương mà hàng triệu người trẻ nhìn vào và thấy chính mình: đang chạy trong một vòng quay không có nút dừng, với một giấc mơ trung lưu có thể không bao giờ kịp tới.
Anh chết vì tim ngừng đập. Nhưng điều khiến hàng triệu người Trung Quốc rùng mình không phải là cái chết ấy, mà là những gì xảy ra sau đó: tài khoản công việc vẫn nhận nhiệm vụ mới, tên anh bị xóa khỏi hệ thống nội bộ, và công ty đối xử với sự ra đi của anh như một dòng log lỗi cần dọn dẹp.
Đây không chỉ là câu chuyện về một con người kiệt sức. Nó là tấm gương phản chiếu một thế hệ đang bị nghiền giữa giấc mơ trung lưu và cỗ máy hiệu suất lạnh lùng. Và điều đáng sợ nhất là rất nhiều người đọc xong nhận ra: mình đang sống trong cùng một câu chuyện, chỉ khác là chưa đến đoạn kết.
Một buổi sáng thứ Bảy và cái chết không được nhận diện là cái chết
Sáng 29/11/2025, ở Quảng Châu, một người đàn ông 32 tuổi tên Gao Guanghui ngã gục trong thang máy chung cư. Anh là quản lý kỹ thuật tại một công ty công nghệ lớn, có vợ, có nhà trả góp, có một tương lai được hứa hẹn bằng những bản KPI và lộ trình thăng tiến.
Vợ anh nghe thấy tiếng kêu lạ, chạy ra thì thấy anh co giật, tiểu không tự chủ, mất ý thức. Cô kéo anh ra khỏi thang máy, cùng hàng xóm ép tim, gọi cấp cứu. Đến khoảng 13 giờ cùng ngày, bệnh viện xác nhận anh chết lâm sàng do ngừng tim liên quan đến hội chứng Stokes Adams, một rối loạn nhịp tim hiếm nhưng thường bị kích hoạt bởi căng thẳng kéo dài.
Đây vốn chỉ là một ca đột tử. Nhưng điều khiến câu chuyện này trở thành tâm chấn xã hội nằm ở những gì xảy ra sau đó.
Trong ngày thứ Bảy đó, hệ thống công ty ghi nhận anh đăng nhập ít nhất 5 lần và đang xử lý 4 nhiệm vụ khẩn cấp. Khi rời nhà trong trạng thái mệt mỏi, anh còn dặn vợ mang theo laptop để có thể tiếp tục làm việc.
Tám tiếng sau khi bệnh viện tuyên bố anh đã chết, tài khoản WeChat của anh vẫn nhận tin nhắn công việc: có nhiệm vụ khẩn cấp sáng thứ Hai, cần sửa lại hàng lỗi.
Trong thế giới số, cái chết của anh không được nhận diện như cái chết. Hệ thống vẫn coi anh là một node đang online.
Khi một con người bị xóa như một dòng log lỗi
Sau tang lễ, vợ anh phát hiện điều khiến cô lạnh người.Tên anh biến mất khỏi tài liệu dự án nội bộ. Các bài viết kỹ thuật anh từng đóng góp bị gỡ khỏi hệ thống. Không có thông báo tưởng niệm, không có dòng ghi nhận chính thức nào.
Cô hỏi trong đau đớn: “Các người coi anh ấy như một con ốc vít hỏng rồi vứt đi sao?”
Chi tiết này lan truyền trên mạng xã hội Trung Quốc như một vết dầu loang. Người ta không chỉ thương một cá nhân, mà sợ hãi cách hệ thống xử lý con người như dữ liệu: hỏng thì xóa, sạch sẽ, không để lại dấu vết.
Vợ anh chỉ định mời vài đồng nghiệp thân thiết dự lễ tưởng niệm riêng tư. Nhưng hơn 50 người tự đến, nhiều người không cùng bộ phận. Họ mặc đồ đen, đứng chật phòng kính, không nói nhiều, chỉ cúi đầu. Một sự phản kháng im lặng.
Công ty từ chối đăng thông báo tưởng niệm trên hệ thống nội bộ và WeChat. Một số nhân viên được giao việc gấp để không thể tham dự. Trong bối cảnh kiểm soát thông tin chặt chẽ, việc đến dự tang lễ trở thành một hành động mang tính biểu tượng xã hội.
Một con người bị nghiền giữa giấc mơ trung lưu và cỗ máy hiệu suất
Trước khi chết, Gao Guanghui có những dấu hiệu kiệt sức rõ ràng: buồn ngủ bất thường, ngủ gật trong họp, mất định hướng khi đi bộ. Anh nói mình không mệt thể chất, mà mệt tinh thần. Tin nhắn gửi lúc 9 hoặc 10 giờ sáng phải đến chiều anh mới trả lời vì quá bận. Đồng nghiệp mô tả cảm giác buồn ngủ như sắp ngất, và bác sĩ từng khuyên nghỉ việc ngay lập tức.Nhưng trong ngành công nghệ, những triệu chứng đó bị coi là “bình thường”.
Sau khi bộ phận bị cắt giảm nhân sự, phần lớn công việc dồn lên anh. Một dây chuyền đáng lẽ cần hơn 20 người thì thiếu người, và anh trở thành điểm chịu lực chính: vừa quản lý nhóm kiểm thử, vừa xử lý khách hàng, vừa hỗ trợ kỹ thuật, vừa đi công tác, vừa họp trên đường đi làm. Có ngày làm việc liên tục từ tối hôm trước đến sáng hôm sau, có lần về nhà lúc 01 giờ sáng.
Anh được thăng chức, nhưng tăng lương phải vượt qua kỳ thi chứng chỉ nội bộ khắc nghiệt, mỗi lần chỉ tăng vài trăm đến hơn 1.000 nhân dân tệ. Thu nhập thực khoảng 19.000 nhân dân tệ (gần 72 triệu) mỗi tháng, vẫn thấp hơn thị trường hơn 10.000 nhân dân tệ.
Công ty nói về “văn hóa gia đình”, nhưng thực tế là chuyển trách nhiệm hệ thống sang vai cá nhân: nếu bạn không chịu được, bạn là người yếu, không phải hệ thống sai.
Gao Guanghui lớn lên nghèo khó, từng nhặt rác kiếm tiền, học đại học với vài trăm nhân dân tệ mỗi tháng. Anh tin rằng chăm chỉ sẽ đổi đời. Anh từng cứu một cô gái định nhảy lầu, từng khống chế trộm khi còn là sinh viên, luôn giúp đồng nghiệp và hàng xóm.
Trước khi chết, anh nói muốn nghỉ việc, trả hết nợ nhà, nghỉ một năm để câu cá, sống trong căn nhà nhỏ có sân. Anh không bao giờ nghĩ mình sẽ không kịp đến ngày đó.
Điều khiến câu chuyện này gây xôn xao không phải là một cái chết vì quá sức. Mà là việc nó phơi bày một sự thật lạnh lùng: trong một hệ thống tối ưu hóa hiệu suất đến cực đoan, con người có thể bị coi như module thay thế. Khi hỏng, chỉ cần xóa log, hệ thống vẫn chạy.
Đây không chỉ là bi kịch của Gao Guanghui. Nó là tấm gương mà hàng triệu người trẻ nhìn vào và thấy chính mình: đang chạy trong một vòng quay không có nút dừng, với một giấc mơ trung lưu có thể không bao giờ kịp tới.
