Nguyễn Văn Sơn✔
Writer
Khi nhắc đến AI của Alibaba, nhiều người biết đến Qwen, dòng mô hình AI tương tự ChatGPT. Nhưng hoạt động kinh doanh AI của Alibaba hiện rộng hơn nhiều. Có thể hình dung họ đang xây dựng một hệ sinh thái trong đó mô hình AI là công cụ thu hút khách hàng, còn điện toán đám mây và các dịch vụ đi kèm mới là một trong những nguồn thu quan trọng nhất.
Văn bản và lập trình: dòng Qwen có khả năng trò chuyện, phân tích, lập trình, xử lý tài liệu và thực hiện các tác vụ phục vụ công việc.
Hình ảnh: các mô hình Qwen-Image có thể tạo và xử lý hình ảnh, poster, giao diện, sơ đồ và các tài liệu trực quan.
Giọng nói: Alibaba cung cấp AI nhận dạng giọng nói, chuyển giọng nói thành văn bản, tạo giọng nói và hội thoại bằng giọng nói theo thời gian thực. Những công nghệ này có thể được sử dụng cho tổng đài chăm sóc khách hàng, ghi biên bản cuộc họp, trợ lý trên ô tô, giáo dục và các thiết bị thông minh.
Video: các mô hình Wan của Alibaba có khả năng tạo video bằng AI, phục vụ quảng cáo, video ngắn, phim ảnh và nội dung thương mại điện tử.
Âm nhạc: Alibaba cũng phát triển AI có thể tạo một bài hát hoàn chỉnh, từ giai điệu, phối khí đến giọng hát.
Alibaba đang đi theo hướng AI đa phương thức, nghĩa là không chỉ hiểu và tạo văn bản mà còn xử lý hình ảnh, âm thanh, giọng nói và video.
Thay vì chỉ bán một ứng dụng chatbot thu phí người dùng, Alibaba đưa các mô hình AI lên Alibaba Cloud để doanh nghiệp sử dụng. Khách hàng có thể thuê mô hình thông qua dịch vụ MaaS, gọi API hoặc sử dụng năng lực tính toán của Alibaba để huấn luyện, tinh chỉnh và vận hành AI.
Khi một doanh nghiệp sử dụng AI của Alibaba, nhu cầu thường không dừng lại ở việc trả tiền cho mô hình. Họ còn cần GPU và CPU để tính toán, máy chủ, lưu trữ dữ liệu, cơ sở dữ liệu, mạng, bảo mật, xử lý dữ liệu và các công cụ triển khai AI.
Vì vậy, mô hình kinh doanh có thể hiểu đơn giản: Phát triển mô hình AI → cung cấp mô hình/API cho khách hàng → khách hàng xây ứng dụng AI → ứng dụng càng được sử dụng nhiều càng tiêu thụ nhiều tài nguyên Alibaba Cloud → Alibaba thu tiền từ cả AI lẫn hạ tầng điện toán.
Đây là lý do Alibaba có động cơ cung cấp nhiều mô hình Qwen dưới dạng mã nguồn mở. Bản thân mô hình mở không nhất thiết trực tiếp mang lại nhiều tiền, nhưng nếu Qwen được các nhà phát triển và doanh nghiệp sử dụng rộng rãi, Alibaba Cloud có cơ hội bán hạ tầng và dịch vụ để vận hành những mô hình đó.
Alibaba đồng thời sử dụng AI trong hệ sinh thái của mình như Taobao, Tmall và Taobao Flash Sale. Theo bài viết, khoảng 250 triệu người dùng đã trải nghiệm chức năng mua sắm có hỗ trợ AI.
Như vậy AI còn có thể giúp Alibaba tìm sản phẩm cho khách hàng, tư vấn mua sắm, tạo nội dung cho người bán, quảng cáo và nâng hiệu quả thương mại điện tử. Nếu AI khiến người dùng mua hàng nhiều hơn hoặc giúp người bán hoạt động hiệu quả hơn, Alibaba còn hưởng lợi gián tiếp từ mảng thương mại điện tử.
Do đó, chiến lược của Alibaba có thể hình dung thành một chuỗi:
Chip và trung tâm dữ liệu
↓
Alibaba Cloud
↓
Các mô hình Qwen và AI đa phương thức
↓
API, MaaS và công cụ cho doanh nghiệp
↓
Ứng dụng AI của khách hàng
↓
Taobao, Tmall và các ứng dụng của chính Alibaba
Trong quý gần nhất, mảng dịch vụ điện toán đám mây và sức mạnh tính toán AI của Alibaba đạt doanh thu 48,437 tỷ nhân dân tệ, tăng 45% so với cùng kỳ. EBITA điều chỉnh đạt 5,628 tỷ nhân dân tệ, tăng 133%. Các sản phẩm liên quan đến AI tiếp tục duy trì mức tăng trưởng ba chữ số. Điều này cho thấy Alibaba không chỉ nghiên cứu AI để cạnh tranh về công nghệ. AI đang trở thành công cụ thúc đẩy khách hàng sử dụng Alibaba Cloud nhiều hơn và qua đó tạo doanh thu thực tế.
Alibaba không chỉ muốn bán một “ChatGPT của Trung Quốc”. Họ muốn trở thành nhà cung cấp cả nhà máy AI, từ mô hình, công cụ, sức mạnh tính toán, lưu trữ, hạ tầng đến các dịch vụ để doanh nghiệp xây dựng và vận hành ứng dụng AI.
Alibaba hiện cung cấp những loại AI nào?
Alibaba đã phát triển AI trên hầu hết các dạng dữ liệu phổ biến hiện nay, gồm:Văn bản và lập trình: dòng Qwen có khả năng trò chuyện, phân tích, lập trình, xử lý tài liệu và thực hiện các tác vụ phục vụ công việc.
Hình ảnh: các mô hình Qwen-Image có thể tạo và xử lý hình ảnh, poster, giao diện, sơ đồ và các tài liệu trực quan.
Giọng nói: Alibaba cung cấp AI nhận dạng giọng nói, chuyển giọng nói thành văn bản, tạo giọng nói và hội thoại bằng giọng nói theo thời gian thực. Những công nghệ này có thể được sử dụng cho tổng đài chăm sóc khách hàng, ghi biên bản cuộc họp, trợ lý trên ô tô, giáo dục và các thiết bị thông minh.
Video: các mô hình Wan của Alibaba có khả năng tạo video bằng AI, phục vụ quảng cáo, video ngắn, phim ảnh và nội dung thương mại điện tử.
Âm nhạc: Alibaba cũng phát triển AI có thể tạo một bài hát hoàn chỉnh, từ giai điệu, phối khí đến giọng hát.
Alibaba đang đi theo hướng AI đa phương thức, nghĩa là không chỉ hiểu và tạo văn bản mà còn xử lý hình ảnh, âm thanh, giọng nói và video.
Nhưng Alibaba kiếm tiền từ AI bằng cách nào?
Đây mới là phần đáng chú ý.Thay vì chỉ bán một ứng dụng chatbot thu phí người dùng, Alibaba đưa các mô hình AI lên Alibaba Cloud để doanh nghiệp sử dụng. Khách hàng có thể thuê mô hình thông qua dịch vụ MaaS, gọi API hoặc sử dụng năng lực tính toán của Alibaba để huấn luyện, tinh chỉnh và vận hành AI.
Khi một doanh nghiệp sử dụng AI của Alibaba, nhu cầu thường không dừng lại ở việc trả tiền cho mô hình. Họ còn cần GPU và CPU để tính toán, máy chủ, lưu trữ dữ liệu, cơ sở dữ liệu, mạng, bảo mật, xử lý dữ liệu và các công cụ triển khai AI.
Vì vậy, mô hình kinh doanh có thể hiểu đơn giản: Phát triển mô hình AI → cung cấp mô hình/API cho khách hàng → khách hàng xây ứng dụng AI → ứng dụng càng được sử dụng nhiều càng tiêu thụ nhiều tài nguyên Alibaba Cloud → Alibaba thu tiền từ cả AI lẫn hạ tầng điện toán.
Đây là lý do Alibaba có động cơ cung cấp nhiều mô hình Qwen dưới dạng mã nguồn mở. Bản thân mô hình mở không nhất thiết trực tiếp mang lại nhiều tiền, nhưng nếu Qwen được các nhà phát triển và doanh nghiệp sử dụng rộng rãi, Alibaba Cloud có cơ hội bán hạ tầng và dịch vụ để vận hành những mô hình đó.
Alibaba đồng thời sử dụng AI trong hệ sinh thái của mình như Taobao, Tmall và Taobao Flash Sale. Theo bài viết, khoảng 250 triệu người dùng đã trải nghiệm chức năng mua sắm có hỗ trợ AI.
Như vậy AI còn có thể giúp Alibaba tìm sản phẩm cho khách hàng, tư vấn mua sắm, tạo nội dung cho người bán, quảng cáo và nâng hiệu quả thương mại điện tử. Nếu AI khiến người dùng mua hàng nhiều hơn hoặc giúp người bán hoạt động hiệu quả hơn, Alibaba còn hưởng lợi gián tiếp từ mảng thương mại điện tử.
Alibaba đang xây cả hạ tầng phía dưới
Ở tầng thấp hơn, Alibaba còn đầu tư trung tâm dữ liệu và phát triển chip AI riêng. Theo tài liệu, Alibaba Cloud đã sử dụng các chip do công ty phát triển cho những công việc như huấn luyện, tinh chỉnh và chạy mô hình AI, đồng thời đang mở rộng hệ thống trung tâm dữ liệu AI.Do đó, chiến lược của Alibaba có thể hình dung thành một chuỗi:
Chip và trung tâm dữ liệu
↓
Alibaba Cloud
↓
Các mô hình Qwen và AI đa phương thức
↓
API, MaaS và công cụ cho doanh nghiệp
↓
Ứng dụng AI của khách hàng
↓
Taobao, Tmall và các ứng dụng của chính Alibaba
AI đã thực sự mang lại tiền chưa?
Có, đặc biệt ở tầng Cloud.Trong quý gần nhất, mảng dịch vụ điện toán đám mây và sức mạnh tính toán AI của Alibaba đạt doanh thu 48,437 tỷ nhân dân tệ, tăng 45% so với cùng kỳ. EBITA điều chỉnh đạt 5,628 tỷ nhân dân tệ, tăng 133%. Các sản phẩm liên quan đến AI tiếp tục duy trì mức tăng trưởng ba chữ số. Điều này cho thấy Alibaba không chỉ nghiên cứu AI để cạnh tranh về công nghệ. AI đang trở thành công cụ thúc đẩy khách hàng sử dụng Alibaba Cloud nhiều hơn và qua đó tạo doanh thu thực tế.
Alibaba không chỉ muốn bán một “ChatGPT của Trung Quốc”. Họ muốn trở thành nhà cung cấp cả nhà máy AI, từ mô hình, công cụ, sức mạnh tính toán, lưu trữ, hạ tầng đến các dịch vụ để doanh nghiệp xây dựng và vận hành ứng dụng AI.
