Chính quyền Myanmar vừa công bố dự thảo Luật chống lừa đảo trực tuyến với hàng loạt quy định nghiêm khắc nhằm đối phó các tổ chức tội phạm mạng đang hoạt động tại nước này. Đáng chú ý, dự luật đề xuất mức án tù chung thân đối với những kẻ cầm đầu các đường dây lừa đảo và thậm chí áp dụng án tử hình trong một số trường hợp đặc biệt nghiêm trọng.
Mức xử phạt được đánh giá thuộc nhóm nghiêm khắc nhất thế giới
Theo nội dung dự thảo, những cá nhân tổ chức, điều hành hoặc đứng sau các mạng lưới lừa đảo trực tuyến và gian lận liên quan đến tiền điện tử có thể phải đối mặt với mức án từ 10 năm tù đến tù chung thân.
Điểm gây chú ý nhất là quy định về án tử hình. Hình phạt cao nhất này được đề xuất áp dụng đối với các hành vi đặc biệt nghiêm trọng như tra tấn, sử dụng bạo lực, bắt giữ hoặc giam giữ người trái phép nhằm ép buộc nạn nhân tham gia vào các hoạt động lừa đảo trực tuyến.
Thông tin này nhanh chóng thu hút sự quan tâm trên mạng xã hội. Nhiều ý kiến cho rằng các biện pháp mạnh tay là cần thiết trong bối cảnh tội phạm mạng xuyên quốc gia ngày càng tinh vi và gây thiệt hại kinh tế rất lớn. Tuy nhiên cũng có những quan điểm tranh luận về tính hiệu quả lâu dài của các hình phạt nghiêm khắc nếu không đi kèm với các giải pháp kiểm soát và hợp tác quốc tế.
Điểm gây chú ý nhất là quy định về án tử hình. Hình phạt cao nhất này được đề xuất áp dụng đối với các hành vi đặc biệt nghiêm trọng như tra tấn, sử dụng bạo lực, bắt giữ hoặc giam giữ người trái phép nhằm ép buộc nạn nhân tham gia vào các hoạt động lừa đảo trực tuyến.
Thông tin này nhanh chóng thu hút sự quan tâm trên mạng xã hội. Nhiều ý kiến cho rằng các biện pháp mạnh tay là cần thiết trong bối cảnh tội phạm mạng xuyên quốc gia ngày càng tinh vi và gây thiệt hại kinh tế rất lớn. Tuy nhiên cũng có những quan điểm tranh luận về tính hiệu quả lâu dài của các hình phạt nghiêm khắc nếu không đi kèm với các giải pháp kiểm soát và hợp tác quốc tế.
Nhắm vào lừa đảo tiền số, Deepfake và các mô hình lừa đảo xuyên biên giới
Dự thảo luật gồm 13 chương với 63 điều khoản, tập trung xử lý các hành vi lừa đảo công nghệ cao, rửa tiền bằng tài sản mã hóa và các mạng lưới tội phạm hoạt động tại khu vực biên giới.
Các hình thức lừa đảo được xác định là mục tiêu trọng tâm bao gồm lừa đảo đầu tư tiền điện tử, mô hình "mổ lợn" (pig butchering), lừa đảo tình cảm trực tuyến và các vụ việc sử dụng công nghệ Deepfake AI để chiếm đoạt tài sản.
Ngoài các quy định xử phạt, Myanmar cũng đề xuất thành lập một ủy ban chuyên trách có nhiệm vụ điều phối hoạt động phòng chống tội phạm mạng, chia sẻ dữ liệu và tăng cường phối hợp với các quốc gia khác nhằm đấu tranh với các tổ chức tội phạm xuyên biên giới.
Các hình thức lừa đảo được xác định là mục tiêu trọng tâm bao gồm lừa đảo đầu tư tiền điện tử, mô hình "mổ lợn" (pig butchering), lừa đảo tình cảm trực tuyến và các vụ việc sử dụng công nghệ Deepfake AI để chiếm đoạt tài sản.
Ngoài các quy định xử phạt, Myanmar cũng đề xuất thành lập một ủy ban chuyên trách có nhiệm vụ điều phối hoạt động phòng chống tội phạm mạng, chia sẻ dữ liệu và tăng cường phối hợp với các quốc gia khác nhằm đấu tranh với các tổ chức tội phạm xuyên biên giới.
Myanmar đối mặt áp lực từ các "đặc khu lừa đảo"
Động thái xây dựng luật mới diễn ra trong bối cảnh Myanmar nhiều năm qua bị xem là một trong những điểm nóng về các trung tâm lừa đảo trực tuyến tại khu vực Đông Nam Á.
Nhiều báo cáo quốc tế cho thấy các tổ chức lừa đảo hoạt động tại một số khu vực biên giới đã xây dựng các khu phức hợp được bảo vệ nghiêm ngặt, nơi nhiều nạn nhân bị mua bán, cưỡng ép lao động và buộc tham gia thực hiện các chiến dịch lừa đảo quy mô lớn nhắm vào người dùng trên toàn thế giới.
Nhiều báo cáo quốc tế cho thấy các tổ chức lừa đảo hoạt động tại một số khu vực biên giới đã xây dựng các khu phức hợp được bảo vệ nghiêm ngặt, nơi nhiều nạn nhân bị mua bán, cưỡng ép lao động và buộc tham gia thực hiện các chiến dịch lừa đảo quy mô lớn nhắm vào người dùng trên toàn thế giới.
Nguồn ảnh: Báo điện tử Chính phủ
Theo số liệu được dẫn trong dự thảo, thiệt hại từ các vụ lừa đảo liên quan đến tài sản mã hóa trên toàn cầu trong năm 2025 đã lên tới khoảng 17 tỷ USD. Riêng tại Mỹ, tổng thiệt hại từ các hình thức lừa đảo trực tuyến được cho là vượt 20 tỷ USD trong cùng năm.
Tiếp nối các biện pháp mạnh tay trong khu vực
Dự luật cũng được đưa ra trong bối cảnh các quốc gia trong khu vực đang gia tăng sức ép đối với các tổ chức lừa đảo xuyên biên giới.
Trước đó, vào tháng 01/2026, Trung Quốc đã thi hành án tử hình đối với 11 đối tượng liên quan các đường dây lừa đảo hoạt động tại Myanmar với các cáo buộc buôn người và cưỡng ép công dân tham gia hoạt động phạm pháp.
Theo kế hoạch, Quốc hội Myanmar sẽ xem xét dự thảo luật này trong tuần đầu tiên của tháng 6/2026. Đây cũng được xem là văn bản pháp lý quan trọng đầu tiên được trình dưới thời chính quyền mới của Tổng thống Min Aung Hlaing.
Nếu được thông qua, đạo luật có thể trở thành một trong những khung pháp lý cứng rắn nhất thế giới đối với các hành vi lừa đảo trực tuyến, gian lận tiền điện tử và các hoạt động cưỡng ép người tham gia vào mạng lưới tội phạm mạng.
Trước đó, vào tháng 01/2026, Trung Quốc đã thi hành án tử hình đối với 11 đối tượng liên quan các đường dây lừa đảo hoạt động tại Myanmar với các cáo buộc buôn người và cưỡng ép công dân tham gia hoạt động phạm pháp.
Theo kế hoạch, Quốc hội Myanmar sẽ xem xét dự thảo luật này trong tuần đầu tiên của tháng 6/2026. Đây cũng được xem là văn bản pháp lý quan trọng đầu tiên được trình dưới thời chính quyền mới của Tổng thống Min Aung Hlaing.
Nếu được thông qua, đạo luật có thể trở thành một trong những khung pháp lý cứng rắn nhất thế giới đối với các hành vi lừa đảo trực tuyến, gian lận tiền điện tử và các hoạt động cưỡng ép người tham gia vào mạng lưới tội phạm mạng.
Được phối hợp thực hiện bởi các chuyên gia của Bkav,
cộng đồng An ninh mạng Việt Nam WhiteHat
và cộng đồng Khoa học công nghệ VnReview
